شةكارامئز ماثگئلئككة شةگةندةلدئ
«ةلباسئمئزدئث باسشئلئعئمةن شةكارامئز مةجةلةنئپ، ماثگئلئككة شةگةندةلدئ. ةندئ ةشكئمنئث دة قازاقستاننئث مةملةكةتتئك شةكاراسئن وزگةرتؤگة قذقئ جوق!» دةپ ءتذسئندئردئ زاث جوباسئن، ءماجئلئستئث حالئقارالئق ئستةر، قورعانئس جانة قاؤئپسئزدئك كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ ماؤلةن اشئمبايةأ.
الدا وسئ ةكئ زاثنئث جوباسئن سةنات ماقذلداعان سوث، بذل قذجاتتار ةلباسئنئث قول قويؤئنا جولدانادئ.
ءماجئلئس دةپؤتاتتارئ وسئ جيئندارئندا تاعئ ءبئر قئزئقتئ زاثنئث جوباسئن قارادئ. كةشة حالئق قالاؤلئلارئ «قازاقستاننئث كةيبئر زاثنامالئق اكتئلةرئنة ونوماستيكا ماسةلةلةرئ بويئنشا وزگةرئستةر مةن تولئقتئرؤلار ةنگئزؤ تؤرالئ» زاثئنئث جوباسئن بئردةن ةكئ وقئلئمدا ماقذلداپ، سةناتقا ذزاتتئ. بذل زاثدا «كورنةكتئ مةملةكةتتئك تذلعا، عئلئم جانة مادةنيةت قايراتكةرلةرئنئث، قازاقستان مةن الةمدئك قوعامداستئق الدئندا ةثبةك سئثئرگةن باسقا دا جةكة ادامداردئث ةسئمدةرئن ولار قايتئس بولعان كذنئنةن باستاپ، كةمئندة 5 جئل وتكةننةن سوث عانا بةرؤ كوزدةلئپ وتئر».
- وبلئستئق ونوماستيكا كوميسسييالارئندا اتاؤ بةرؤ جانة قايتا اتاؤ تؤرالئ شةشئم قابئلداؤ ءتيئستئ دارةجةدة اشئق جانة جذيةلئ جذرگئزئلمةؤئ سالدارئنان نئساندارعا كوپ جاعدايدا ةلگة ةثبةگئ سئثبةگةن، بةلگئسئز ادامداردئث ةسئمدةرئن نةگئزسئز بةرؤ جاعدايلارئ ورئن الدئ، - دةپ مالئمدةدئ مادةنيةت جانة اقپارات ءمينيسترئ دارحان مئثباي.
- كوپتةگةن جةرلةردة كوشة اتاؤلارئن بةي-بةرةكةت اؤئستئرؤ سانگة اينالئپ، كةلةثسئز جاعدايلار قوعامدا كةرئ پئكئر تؤدئرئپ، سئنعا الئنا باستادئ. ذكئمةت قازاقستانداعئ ونوماستيكا جذمئستارئنئث تاريحئن زةردةلةي وتئرئپ، بذل ماسةلةنئ جذيةلئ شةشؤ ءذشئن قذقئقتئق، نورماتيأتئك بازانئ جةتئلدئرؤ قاجةت دةگةن قورئتئندئعا كةلئپ، سونئث ناتيجةسئندة، وسئ زاثنئث جوباسئن قاراؤلارئثئزعا ذسئنئپ وتئر.
زاث جوباسئندا «ءبئر اكئمشئلئك اؤماقتئق بئرلئكتئث شةگئندةگئ ةلدئ مةكةندةرگة جانة ةلدئ مةكةندةردئث قذرامداس بولئكتةرئنة ءبئر اتاؤدئ ءبئر رةتتةن ارتئق بةرمةؤ كوزدةلةدئ». «ءبئر اؤداندا بئردةي اتالاتئن بئرنةشة اؤئلدئث بولؤئ ورئنسئز، ءارئ ءارتذرلئ توتةنشة جاعدايلاردا، وزگة دة وقيعالاردا قاؤئپتئ، ئثعايسئز، - دةدئ مينيستر.
- جةكة ادامنئث ةسئمئ بةرئلگةن، وزگةرتئلگةن نئسان اتاؤئن وزگةرتؤ قاجةتتئگئ تؤئنداعان جاعدايدا، تةك ون جئل وتكةن سوث، قايتا وزگةرتؤگة بولاتئنئ كورسةتئلئپ وتئر. اتاؤدئ وزگةرتؤ تؤرالئ شةشئم ابدةن پئسئپ جةتئلگةن، ؤاقئت سئنئنان وتكةن بولؤئ قاجةت. جانة جةرگئلئكتئ بيلئكتئث جاعدايئنا قاراپ وزگةرمةؤئ ءتيئس».
دارحان قامزابةك ذلئنئث ايتؤئنشا، «نئساندارعا اتاؤ بةرؤ جانة ولاردئ قايتا اتاؤ بويئنشا شةشئم قابئلداؤدا حالئقتئث پئكئرئن ةسكةرؤ ءتارتئبئ ناقتئلانئپ، ول بويئنشا اشئقتئق قاعيداتئ ةنگئزئلدئ». «قولدانئستاعئ زاثنامادا دا حالئقتئث پئكئرئن ةسكةرؤ قاجةتتئلئگئ ناقتئ كورسةتئلگةن، الايدا قوعامدئق پئكئردئ ةسكةرؤ رةتئ جانة ونئ بةلگئلةؤ قذزئرةتئ ناقتئ ايقئندالماعان. وسئ قذقئقتئق ولقئلئق سالدارئنان زاثناما تالاپتارئن ورئنداماؤ جاعدايلارئ ورئن الؤدا» دةدئ مينيستر.
- جاقئندا ءبئر توپ دةپؤتات سولتذستئك قازاقستان وبلئسئندا ساپارمةن بولدئ. حالئقتئ تولعاندئراتئن ماسةلةلةردئث ءبئرئ - ونوماستيكا. تاؤةلسئز ةلئمئزدة وتارشئلدئق قالدئقتارئ قاشان جويئلادئ؟ وتارشئلدئق قالدئقتارئ دةگةنئمئز - پةتروپاأل، پاألودار قالالارئنئث اتاؤلارئ، - دةدئ ءماجئلئس دةپؤتاتئ نذرعالي ءاشئم. ءبئراق بذل قالالار اتاؤلارئن وزگةرتؤ وثايعا سوقپاسئ انئق، ويتكةنئ بةلسةندئ تذرعئنداردئث ةلؤ پايئزدان ارتئعئ اتاؤدئ اؤئستئرؤدئ قولداپ، داؤئس بةرؤئ قاجةت.
- اقمولا، سولتذستئك قازاقستان، قوستاناي وبلئستارئندا اؤئل-پوسةلكة اتتارئن، وزدةرئثئز بئلةسئزدةر، قالاي اتالاتئنئن، - دةدئ دةپؤتات تذراربةك اسانوأ. - ال ةندئ ونئ وزگةرتؤ ءذشئن تذرعئنداردئث ةلؤ پايئزئ داؤئس بةرؤئ كةرةك دةپ وتئرسئز. ول جةرلةردة ونداي جاعداي جوق قوي؟! سوندا قالاي وزگةرتةمئز ةندئ؟
- جيئندار بولادئ، سوعان كةلگةن ادامداردئث 50 پايئزدان استامئ قولداسا بولدئ، - دةپ، قئسقا قايئردئ مادةنيةت جانة اقپارات ءمينيسترئ. دةمةك، ول جيئندارعا كةرئ تارتپا، ةسكئ اتاؤعا تاسكةنةدةي جابئسقان شولاق-بةلسةندئلةردئث ةمةس، ذلتجاندئ ازاماتتاردئث كوبئرةك جينالؤئن قامتاماسئز ةتؤ كةرةك.
دةپؤتات روزاقذل حالمؤرادوأ وسئ باپقا قاتئستئ تاعئ ءبئر ماسةلةنئ كوتةردئ: باي-باعلاندار ءوز تؤعان-تؤئستارئنئث اتتارئن كوشةلةرگة، ءتئپتئ اؤئلدارعا تاثؤدئث جاقسئ جولئن مةثگةرگةن. «اتاؤلاردئ بةرؤ مةن وزگةرتؤدة حالئقتئث پئكئرئن ةسكةرؤ دةگةن نورما بذرئن دا بولعان، - دةيدئ قالاؤلئ. - ءار اؤئلدا بةس-التئ بةلسةندئسئ بار، قالتالئ ازاماتتار سولاردئ جينايدئ، ولارعا ءبئر سئيلئق بةرةدئ-داعئ، جينالئستا سولار قولداپ، قول كوتةرةدئ. ةگةر جينالئسقا كةلگةن حالئقتئث جارتئسئ قولداسا بولدئ دةيتئن بولساق، بذل - جالعاسا بةرةدئ. بارلئق بئلئقتئث ءبارئ - وسئدان كةلئپ شئققان» دةگةن ر.حالمؤرادوأ سوندايلارعا ةندئ جول بةرمةؤدئث باسقا تةتئگئن قاراستئرؤدئ ذسئندئ. ءبئراق زاث جوباسئ كةشة بذل ذسئنئسسئز قابئلداندئ.
جالپئ، ةلئمئزدئث اؤئل-ايماقتارئندا اتاؤ-اتاقتارعا قاتئستئ پروبلةما قوردالانؤدا. وعان اقورداداعئ وثئرلةردئ دامئتؤ جونئندةگئ كةثةستة قازاقستان كوشباسشئسئ دا ارنايئ توقتالئپ، اكئمقارالارعا ءتيئستئ مئندةتتةر جذكتةگةن بولاتئن. ال كةشة مادةنيةت جانة اقپارات ءمينيسترئ د.مئثباي ءازئل-شئنئ ارالاس تاعئ ءبئر «سئردئث» شةتئن اشتئ.
- «قالانئث قذرمةتتئ ازاماتئ» دةگةن اتاقتئ كوبةيتئپ جئبةرگةننةن كةيئن ةندئ «اسا قذرمةتتئ ازاماتئ» دةگةن اتاقتئ ةنگئزةمئز بة دةپ جاتئر، - دةدئ مينيستر. - بذل - دذرئس ةمةس. بذل ماسةلةنئ دة رةتتةؤ كةرةك دةپ ويلايمئن.
ايحان شارئپ
دەرەككوز:«ايقئن» گازەتئ