پارلامەنت رەفورماسى مەن بيزنەس قۇقىقتارىن قورعاۋ كونستيتۋتسيادا بەكىتىلەدى - ازات پەرۋاشيەۆ
استانا. KAZINFORM - كونستيتۋتسيا جوباسى - كەڭ اۋقىمدى قوعامدىق تالقىلاۋدىڭ ناتيجەسى. ءماجىلىس دەپۋتاتى، «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ ءتوراعاسى ازات پەرۋاشيەۆ جاڭا رەفورمانى وسىلاي باعالادى.
ماجىلىسمەننىڭ ايتۋىنشا، ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر كاسىبي ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار ولار بيزنەس قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتىپ، قوعامدىق وكىلدىكتى كەڭەيتۋدى كوزدەيدى. بۇل تۋرالى دەپۋتات Jibek Joly تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا مالىمدەدى.
- جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى جاريالاندى. دايىندىق مەرزىمى مەن جالپى جۇمىسىنا قالاي باعا بەرەسىز؟
- جوبا كەمىندە التى اي بويى ازىرلەندى. وتكەن جىلدىڭ 8 - قىركۇيەگىندە پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىنان كەيىن پارلامەنتتىك رەفورما جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى. تالقىلاۋعا ساياسي پارتيالار، ازاماتتىق قوعام، بيزنەس وكىلدەرى مەن ساراپشىلار قاۋىمداستىعى قاتىستى. تەك پارلامەنتتىك رەفورما بويىنشا 600 دەن استام، ال كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەرگە قاتىستى 1600 دەن اسا ۇسىنىس ءتۇستى. بۇل - مىڭداعان ازاماتتىڭ ورتاق ەڭبەگى.
- قازىر كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا جۇمىسى قاي كەزەڭدە؟
- كوميسسيا جۇمىسى جالعاسىپ جاتىر. قۇجاتتىڭ جالپى باعىتى ايقىندالدى، الايدا تۇپكىلىكتى شەشىمدى حالىق رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدايدى. تالقىلاۋ ءالى دە ءجۇرىپ جاتىر، جاڭا ۇسىنىستار دا توقتاپ جاتقان جوق. بۇل - قالىپتى دەموكراتيالىق جاعداي.
- جوبانىڭ ماقساتى ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە جانە پروپورتسيونالدى سايلاۋ جۇيەسىنە كوشۋ. مۇنىڭ ماڭىزى نەدە؟
- پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا سايلاۋ ساياسي پارتيالاردىڭ ءرولىن ارتتىرىپ، كاسىبي پارلامەنت قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن كوپشىلىك قاجەت، ال ول تەك ورتاق كوزقاراستاعى كوماندا ارقىلى جۇزەگە اسادى. پروپورتسيونالدى جۇيە جەكە پىكىر بىلدىرۋمەن شەكتەلمەي، ناقتى ناتيجە ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە جول اشادى.
- جوبادا جەكە مەنشىك پەن بيزنەس قۇقىقتارىن قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. بۇل نە ءۇشىن ماڭىزدى؟
- جەكە مەنشىككە، كوممەرتسيالىق جانە بانك قۇپياسىنا ەشكىم قول سۇقپاسا، بيزنەستىڭ سەنىمى ارتتىرىپ، ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتادى. كونستيتۋتسيا نورمالارى تىكەلەي قولدانىلۋى ءتيىس. سوندا ازاماتتار ءوز قۇقىقتارىن قوسىمشا نورماتيۆتىك اكتىلەرگە سۇيەنبەي-اق، تىكەلەي نەگىزگى زاڭعا سۇيەنە وتىرىپ قورعاي الادى.
- سيفرلاندىرۋ مەن دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعان با؟
- ءيا. سيفرلاندىرۋ جاڭا مۇمكىندىكتەرمەن قاتار ءقاۋىپ- قاتەرلەردى دە الىپ كەلەدى. سوندىقتان جەكە دەرەكتەردى جانە سيفرلىق قۇقىقتاردى قورعاۋ ماسەلەسى كونستيتۋتسيادا بەكىتىلدى. بۇل باستامانى ءبىزدىڭ پارتيامىز دا كوتەردى.
- جالپى العاندا كونستيتۋتسيا جوباسىنا قانداي باعا بەرەسىز؟
- مەن جوبانى وڭ باعالايمىن جانە اۋقىمدى ۇجىمدىق ەڭبەككە قۇرمەتپەن قارايمىن. قۇجات ساياسي جۇيەنى اشىق ءارى يكەمدى ەتەدى، قوعامدىق مۇددەلەردىڭ وكىلدىگىن كۇشەيتەدى جانە مەملەكەتتىڭ زاماناۋي سىن- قاتەرلەرگە جەدەل جاۋاپ بەرۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
- كونستيتۋتسيا قوعامدىق وكىلدىكتىڭ قانداي جاڭا تەتىكتەرىن ۇسىنادى؟
- العاش رەت جوعارى كونسۋلتاتيۆتىك ورگان رەتىندە حالىق كەڭەسى ەنگىزىلەدى. ونىڭ قۇرامىنا ۇلتتىق- مادەني بىرلەستىكتەردىڭ 42 وكىلى، سونداي-اق ازاماتتىق قوعام مەن وڭىرلەردىڭ كوشباسشىلارى كىرەدى دەپ جوسپارلانعان. كەڭەسكە زاڭنامالىق باستاما قۇقىعى بەرىلەدى. بۇل - مەملەكەتتى قوعامعا جاقىنداتا تۇسەتىن ماڭىزدى قۇرىلىمدىق جاڭالىق.
- جاڭا كونستيتۋتسيا ەل بولاشاعىنا قالاي اسەر ەتەدى دەپ ويلايسىز؟
- ءبىز ازاماتتار ءوز بولاشاعىن وزدەرى ايقىندايتىن جاڭا ساياسي كەزەڭگە قادام باسىپ وتىرمىز. الايدا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋ جەتكىلىكسىز، ونىڭ نورمالارىن ءىس جۇزىندە جۇيەلى ءارى ادال جۇزەگە اسىرۋ اسا ماڭىزدى.
ايتا كەتەيىك، كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا مۇشەسى جاقسىبەك قۇلەكەيەۆ وسى كۇنگە دەيىن كونستيتۋتسيادا عىلىم، ءبىلىم، يننوۆاتسيا سوزدەرى جازىلماعانىن ايتتى.
ارۋجان ماحمۋت
