التايداعى ءداستۇرلى قازاق ەمحاناسى تۇنگى ەمدەۋ قىزمەتىن ەنگىزدى - شەتەلدەگى قازاق باسپا ءسوزى
استانا. قازاقپارات - «Kazinform» ح ا ا شەتەلدەگى قازاق تىلىندە تارايتىن اقپارات كوزدەرىنە اپتالىق شولۋىن ۇسىنادى.
وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى تۋريستەر اعىنى ارتا تۇسپەك - ءو ز ا
تامىرى تەرەڭگە تارتقان تاريحي- مادەني بايلانىستار مەن ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى ورتاق وركەنيەت مۇراسى ەكى ەلدى ەجەلدەن جاقىنداستىرىپ كەلەدى. وسى ءوزارا ىقپالداستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ ماقساتىندا تۋريزم كوميتەتىندە قازاقستاننىڭ «Air Astana» اۋە كومپانياسىنىڭ وكىلدەرىمەن كەلىسسوزدەر ءوتتى، دەپ حابارلايدى «ءو ز ا» اقپارات اگەنتتىگى.
كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، كەزدەسۋدە ەكى ەل اراسىنداعى اۋە قاتىناسىن كەڭەيتۋ، جاڭا باعىتتار اشۋ جانە قولدانىستاعى رەيستەر سانىن كوبەيتۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. وزبەكستاندا تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن جەدەل دامىتۋ، زاماناۋي قوناقۇيلەر، مادەني- ويىن- ساۋىق نىساندارى مەن كولىك-لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى جان-جاقتى اقپارات بەرىلدى.
اتاپ ايتقاندا، وزبەكستانعا كەلەتىن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ ەلدىڭ مادەني- تاريحي مۇراسىنا، سونىڭ ىشىندە سامارقاند، بۇحارا جانە حيۋا قالالارىنا قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانى ايتىلدى. اۋە رەيستەرىنىڭ كوبەيۋى جاڭادان اشىلىپ جاتقان تۋريستىك نىساندارمەن، زاماناۋي مۋزەي-كورمە كەشەندەرىمەن، قايتا جاڭعىرتىلعان تاريحي انسامبلدەرمەن جانە دامىعان تۋريستىك ينفراقۇرىلىممەن تانىسۋعا كەڭ مۇمكىندىك بەرەدى.
سونداي-اق وسى اپتادا «ءو ز ا» - دا «وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى عارىش سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق نىعايىپ كەلەدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.
اتالعان باسىلىمنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، بۇگىنگى تاڭدا وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى بايلانىستار قارقىندى دامىپ كەلەدى. سونىڭ قاتارىندا عارىش سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ودان ءارى نىعايا تۇسكەن.
وزبەكستاندىق ب ا ق- تىڭ حابارلاۋىنشا، اگەنتتىك وكىلدەرى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزبەكستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بەيبىت اتامقۇلوۆ اراسىندا كەزدەسۋ ءوتتى.
جيىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاشاعى جانە عارىش سالاسىنداعى بايلانىستى ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
سونداي-اق، «ۋزبەككوسموس» اگەنتتىگى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى جانىنداعى اەروعارىش كوميتەتى اراسىنداعى ارىپتەستىكتى كۇشەيتۋ باعىتىنداعى ىنتىماقتاستىق قاراستىرىلدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا بايقوڭىر عارىش ايلاعى اۋماعىندا تۋريزم باعىتىن دامىتۋ، سونداي-اق عارىشتىق ءبىلىم بەرۋ مەن كادر دايارلاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى دە سوز بولدى.
شىڭجاڭنىڭ قورعاس اۆتوموبيل جولى وتكەلىندە «جىلدام ارنا» ىسكە قوسىلدى- «حالىق گازەتى»
1-ناۋرىزدان باستاپ شىڭجاڭنىڭ قورعاس اۆتوموبيل جولى وتكەلىندە قۇرلىقتاعى پورتتارعا ارنالعان «ەكسپورتتىق تاۋار كولىكتەرى ءۇشىن جىلدام ارنا» ىسكە قوسىلدى، دەپ حابارلايدى قىتايدىڭ «حالىق گازەتى».
قىتايلىق ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، نەگىزىنەن ەكسپورتقا ارنالعان كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان بۇل جاڭا شارا شەكارادان وتۋشىلەردى تەكسەرۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
مالىمەت بويىنشا، شىڭجاڭنىڭ قورعاس اۆتوموبيل جولى وتكەلىندە ىسكە قوسىلعان «جىلدام ارنا» بۇرىنعى «ءبىر تەرەزە» تەكسەرۋ جولىنىڭ نەگىزىندە جىلدام تەكسەرۋ قۇرىلعىلارىمەن جابدىقتالىپ، جۇرگىزۋشىلەردىڭ «ادام جۇمىس ىستەيتىن تەرەزە» كەزەگىنەن «ارنا ىشىندەگى وزىندىك تەكسەرۋگە» اۋىسۋىن جۇزەگە اسىردى.
كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، قورعاس - قىتايدىڭ ەڭ ءىرى تاۋارلارىن ەكسپورتتايتىن قۇرلىقتاعى وتكەل. كۇن سايىن 1000 نان استام كولىك قورعاس بەكەتى ارقىلى كەدەندىك دەكلاراتسيادان وتكەننەن كەيىن قازاقستان، وزبەكستان جانە باسقا ەلدەرگە جونەلتىلەدى. 2025-جىلى قورعاس وتكەلى ارقىلى ەكسپورتتالعان كولىكتەر سانى 450 مىڭعا جەتىپ، 2024-جىلمەن سالىستىرعاندا 6,9 پايىزعا ءوسىپ، تاريحي رەكورد جاڭارتتى.
شىڭجاڭدىق ستۋدەنت گيننەستىڭ دۇنيەجۇزىلىك رەكوردىن جاڭارتتى- Harajorga
قاشقار وڭىرىندەگى قاشقار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى ءالي مۇسا ءبىر مينۋت ىشىندە جىپتەن 188 رەت قوس اينالىممەن سەكىرىپ، «ءبىر مينۋتتا جىپتەن قوس اينالىممەن سەكىرۋ» بويىنشا گيننەستىڭ دۇنيەجۇزىلىك رەكوردىن جاڭارتتى. بۇل تۋرالى گيننەستىڭ دۇنيەجۇزىلىك رەكوردتار ۇيىمىنىڭ رەسمي تەكسەرۋ پلاتفورماسى حابارلادى، دەپ جازادى قىتايلىق Harajorga باسىلىمى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ حابارلاۋىنشا، ءالي مۇسانىڭ كورسەتكىشى بۇرىنعى رەكوردتان 4 رەتكە جوعارى.
وسى ناتيجەسى ارقىلى ول شىڭجاڭ بويىنشا «ءبىر مينۋتتا جىپتەن 188 رەت قوس اينالىممەن سەكىرۋ» رەكوردىن تىركەتكەن العاشقى رەكورد يەسى اتاندى. سونىمەن قاتار، ول ايماقتا جىپتەن سەكىرۋ بويىنشا ەكىنشى رەت گيننەس رەكوردىن ورناتقان سپورتشى بولىپ وتىر.
تۇركيادا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ەلتاريحىنداعى ەڭ تومەن كورسەتكىشكە جەتتى- TRT
تۇركيادا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى جەلتوقسان ايىندا 7,7 پايىزعا دەيىن تومەندەپ، ەل تاريحىنداعى ەڭ تومەن كورسەتكىشكە جەتتى. بۇل ˗ 2005-جىلدىڭ قاڭتارىنان بەرى تىركەلگەن ەڭ تومەنگى دەڭگەي.
بۇل تۋرالى وسى اپتادا تۇركيا راديو تەلەۆيزيا پورتالى حابارلادى.
اتالعان باق كەلتىرگەن مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك، تۇركيا ستاتيستيكا ينستيتۋتى بەيسەنبى كۇنى جاريالاعان دەرەكتەرگە سايكەس، 15 جاستان جوعارى جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق جەلتوقساندا 286 مىڭ ادامعا ازايىپ، 2,73 ميلليونعا دەيىن قىسقارعان.
وسى كەزەڭدە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ەرلەر اراسىندا 6,3 پايىز، ايەلدەر اراسىندا 10,5 پايىز بولعان.
سونىمەن قاتار جۇمىسپەن قامتۋ دا ازايدى. جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 42 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقارىپ، جالپى جۇمىسپەن قامتۋ كولەمى 32,68 ميلليون ادامعا جەتكەن.
ال جالپى جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيى 49,1 پايىز تومەندەدى. ەرلەر اراسىندا بۇل كورسەتكىش 66,8 پايىز، ايەلدەر اراسىندا 32,7 پايىز بولعان.
ەڭبەك كۇشى دە 328 مىڭ ادامعا ازايىپ، 35,42 ميلليونعا دەيىن تومەندەدى، ال ەڭبەك كۇشىنە قاتىسۋ دەڭگەيى 53,2 پايىز بولعان.
التايداعى قازاق ەمشىلىگى شيپاحاناسى تۇنگى ەمدەۋ قىزمەتىن ەنگىزدى- التاي اقپاراتى
التاي ايماقتىق جۇڭي شيپاحاناسى (قازاق ەمشىلىگى شيپاحاناسى) تۇرعىنداردىڭ كۇندىز دارىگەرگە قارالۋىنا قولايسىزدىق تۋىندايتىنىن ەسكەرە وتىرىپ، تۇنگى دياگنوستيكا جانە ەمدەۋ قىزمەتىن قايتا ىسكە قوستى، دەپ حابارلايدى التاي اقپاراتىنىڭ ءتىلشىسى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ ەمحانا مالىمەتىنە سىلتەمە جاساپ حابارلاۋىنشا، تۇنگى قابىلداۋ دۇيسەنبىدەن جۇماعا دەيىن ساعات 19:00 دەن 21:00 گە دەيىن جۇرگىزىلەدى. قالا تۇرعىندارى شيپاحانانىڭ جەلىدەگى تىركەۋ قىزمەتى ارقىلى الدىن الا جازىلا الادى نەمەسە تىركەۋ تەرەزەسىنەن سول جەردە ءنومىر الىپ قابىلداۋعا كىرە الادى.
ايماقتىق جۇڭي شيپاحاناسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ميحۋا نيحىمەت قىزىنىڭ ايتۋىنشا، بۇل قىزمەت تۇرعىنداردىڭ مەديتسينالىق كومەككە دەگەن سۇرانىسىن وتەۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان.
- قىزمەتكەرلەر مەن تۇرعىنداردىڭ كۇندىز دارىگەرگە قارالۋعا ۋاقىتى بولماۋى ەسكەرىلىپ، قابىلداۋ ۋاقىتى كەشكى مەزگىلگە ۇزارتىلدى. وسى ارقىلى ءداستۇرلى ەمدەۋ ادىستەرىن كەڭىنەن قولدانىپ، حالىققا قولايلى ءارى ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە مۇمكىندىك جاسادىق، — دەدى ول.
مەكەمەنىڭ مالىمەتىنشە، كەشكى قابىلداۋ بارىسىندا جۇڭي ءدارى جاعۋ، تاس قانداۋىرمەن پىسكىلەپ ەمدەۋ، قۇلاق ۇياشىعىن ەمدەۋ، لوڭقا قويۋ، دارىلىك بۋلاۋ، اياق ۋقالاۋ جانە قۇممەن ەمدەۋ سەكىلدى وننان استام ءداستۇرلى ەمدەۋ ءادىسى قولدانىلادى.
تۇنگى دياگنوستيكا-ەمدەۋ ايماعى بيىل 8-قاڭتاردا ىسكە قوسىلعان. بۇل قىزمەت جۇمىستان نەمەسە وقۋدان كەيىن تۇرعىنداردىڭ بوس ۋاقىتىندا ەم قابىلداۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
سونداي-اق وسى اپتادا التاي اقپاراتى باسىلىمىندا «التاي شەبەرى اعاش ويۋ ارقىلى مىڭجىلدىق شاڭعى مادەنيەتىن جاڭعىرتىپ ءجۇر» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كورگەن بولاتىن.
قىتايلىق ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، «شاڭعى تەبۋدىڭ وتانى» جانە «قىتايدىڭ قار استاناسى» اتانعان التاي قالاسىندا جەرگىلىكتى شەبەرلەر مۇز-قار مادەنيەتىن قولونەر ارقىلى جاڭعىرتىپ كەلەدى.
التاي قالاسى بالباعاي كەنتىنىڭ قولونەرشىسى، 45 جاستاعى ادال اسىلبەك اعاش ويۋ ونەرى ارقىلى ەجەلگى شاڭعى مادەنيەتىن بەينەلەيتىن تۋىندىلار جاساپ ءجۇر. ول اعاشتى قاعاز، ال پىشاقتى قالام رەتىندە پايدالانىپ، بۇيىمدارعا التايدىڭ جارتاستاعى سۋرەتتەرى مەن قارلى تابيعات كورىنىستەرىن ويىپ تۇسىرەدى.
- اعاش ويۋ ارقىلى التايدىڭ ەجەلگى مادەنيەتىن كورسەتىپ، ونى تۋريستەرگە تانىتقىم كەلەدى. ءداستۇرلى قولونەردى جاستارعا ۇيرەتۋ ارقىلى بۇل ونەردى جالعاستىرۋ ماڭىزدى، - دەيدى شەبەر.
ادال اسىلبەك 2006-جىلى ۇرىمجىدە قولونەر ۇيرەنىپ، كەيىن تۋعان جەرىنە ورالىپ، ءداستۇرلى اعاش ويۋدى زاماناۋي ستيلمەن ۇشتاستىردى. 2016-جىلى ول تۋريستىك سۋۆەنيرلەرگە ارنالعان جەكە شەبەرحانا اشتى. ءقازىر ونىڭ ستۋدياسى اعاش ويۋدىڭ 50 دەن استام ءتۇرىن جاساپ، «ادام شاڭعىسىنىڭ شىعۋ تەگى» اتتى سەريالى بۇيىمدارى تۋريستەر اراسىندا تانىمال بولىپ وتىر.
سوڭعى جىلدارى التاي قالاسى مادەني ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا اعاش ويۋ، اڭ تەرىسىنەن شاڭعى جاساۋ سەكىلدى ءداستۇرلى كاسىپتەردى قولداپ كەلەدى. مۇنداي باستامالار كونە قولونەردى ساقتاۋمەن قاتار اۋىلدىق جەرلەردە تابىس كوزىن قالىپتاستىرۋعا دا ىقپال ەتۋدە.
وسىعان دەيىن 50 جىلدا قىتايدا بولعان ءىرى ءورت اپاتتارعا شولۋ جاسادىق.
اۆتور بەيسەن سۇلتان
