الەمدى مويىنداتقان قازاقتىڭ سپورتشى قىزدارى
استانا. قازاقپارات – 8-ناۋرىز - حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى. بۇل كۇن تەك گۇل مەن قۇتتىقتاۋدىڭ عانا ەمەس، قازاق قىزدارىنىڭ تاباندىلىعى مەن تالانتىنا تاعزىم ەتەتىن ءسات.
بۇگىندە الەمدىك ارەنالاردا ەل نامىسىن قورعاپ جۇرگەن سپورتشى ارۋلارىمىز بار. ولار - رينگتە قارسىلاسىن تىزەرلەتكەن، تاتاميدە ءادىس اسىرعان، بوزكىلەمدە بەلدەسكەن، شاحمات تاقتاسىندا گروسسمەيستەرلەردى مويىنداتقان قىزدار.
قازاق قىزدارى سپورتتاعى بيىك بەلەستەردى باعىندىرا الادى. ءتىپتى، وليمپيادا، الەم چەمپيوناتتارىنىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى بار. وسى رەتتە ءدال قازىرگى تاڭداعى ەل مەرەيىن اسىرىپ جۇرگەن جانە بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن قىزدارعا كەزەك بەرەمىز.
ءبىراق ءبىز سىرتتان كەلگەن، قازاقستان ازاماتتىعىن العان ەلەنا رىباكينا، نورا دجەرۋتو سەكىلدى مىقتىلاردى بۇل تىزىمگە قوسپادىق.
تاعدىرمەن كۇرەس
اقمارال بالا كۇنىنەن وليمپيادا چەمپيونى بولۋدى ارماندادى. 2021-جىلعا دەيىن ول كلاسسيكالىق دزيۋدودا ونەر كورسەتتى. ءبىراق 2021-جىلدىڭ قاڭتارىندا گران-پري جارىسىنا دايىندىق كەزىندە كوزىنەن اۋىر جاراقات الدى. جارتى جىل ءۇزىلىس. وتا. دارىگەرلەردىڭ «سپورتتى توقتاتۋ كەرەك» دەگەن ۇكىمى.
كوپ سپورتشى ءدال وسى جەردە توقتايدى. اقمارال توقتامادى. وتباسىنىڭ، جارىنىڭ جانە باپكەرى ايدىن جۇمات ۇلىنىڭ قولداۋى ونىڭ ەڭ ۇلكەن تىرەگىنە اينالدى. «سپورتتا قايتا تۇرا الماساڭ، ەشكىمگە كەرەكسىزسىڭ» دەگەن شىندىقتى تۇسىنە تۇرا، ول پارادزيۋدوعا اۋىسۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
حالىقارالىق كلاسسيفيكاتسيا بويىنشا J2 ساناتىن الدى. ەلوردادا وتكەن گران-پري جارىسىندا العاش رەت پارادزيۋدودان تاتاميگە شىقتى.
العاشقى قيىندىق - ەرەجە. كادىمگى دزيۋدودا قارسىلاسقا ءادىس جاساتپاي، ەركىن قوزعالىپ ۇيرەنگەن سپورتشى ءۇشىن بەلدەسۋ باستالماي جاتىپ جاعادان ۇستاسۋ - پسيحولوگيالىق توسقاۋىل ەدى. ءبىراق ۋاقىت وتە ول جاڭا فورماتقا بەيىمدەلدى.
2022-جىلى باكۋدە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا فينالدا ريو وليمپياداسىنىڭ التىنىن، توكيودا كۇمىس العان فرانسۋز سپورتشىسىن جەڭىپ، قازاقستان تاريحىندا ايەلدەر اراسىندا پارادزيۋدودان العاش التىن العان ارۋ اتاندى. وسى ساتتەن باستاپ اقمارال ەسىمى الەمدىك پارادزيۋدو كارتاسىنا جازىلدى.
ساراپشىلار ونىڭ ستيلىن «بۇركىت سياقتى» دەپ سيپاتتايدى. ول الاڭدى وقي الادى. قارسىلاسىنىڭ كەلەسى قيمىلىن الدىن الا سەزەتىندەي اسەر قالدىرادى. بۇل - تاجىريبە مەن ەرەكشە ينتۋيتسيانىڭ ۇيلەسىمى.
ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى
ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى اتانۋ كەز-كەلگەننىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. بۇل بەلەستەگى شاحماتتاعى ءبيبىسارا اساۋبايەۆا باعىندىردى. ول 2021-جىلى جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا العاش رەت جىلدام شاحماتتان (بليتس) الەم چەمپيونى اتانعان. ايتپاقشى، بۇل ەرەسەكتەر اراسىنداعى شاحماتتان الەم چەمپيوناتتارىنداعى قازاقستان تاريحىنداعى العاشقى التىن. سونىمەن قاتار گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەڭ جاس چەمپيون رەتىندە ەنگەن. ال 2023 پولشانىڭ ۆارشاۆا قالاسىنداعى جەتىستىگىن الماتىدا دا قايتالاي الدى. بىلتىر ءۇشىنشى رەت دۇنيە ءجۇزىن مويىنداتتى.
Grand Swiss تۋرنيرىندە قىتايلىق تان چجۋنيدى جەڭۋى، ماسكەۋدە وتكەن «شاحمات جۇلدىزدارى» تۋرنيرىندە سەرگەي كارياكيندى ۇتۋى - حالىقارالىق سەنساتسيا بولدى.
ول ويناعاندا قارسىلاسىنا تىك قاراپ، قاباق تۇيەدى. بۇل - پسيحولوگيالىق قىسىم. ءبىراق سۇحبات كەزىندە جايدارى جىميىپ تۇرادى. بۇل - سەنىمدىلىكتىڭ بەلگىسى. بليتس شاحماتتا ساناۋلى سەكۋند ىشىندە شەشىم قابىلداۋ كەرەك. ءدال وسى قىسىمدا ءبيبىسارا ەرەكشە جارقىرايدى.
ءبيبىسارا 2004-جىلى 26-اقپاندا تاراز قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ونى تانىمال ينتەلەكتۋالدىق ويىنعا 4 جاسىندا اتاسى باۋلىعان ەكەن. اكەسىنىڭ اعاسى باعلان اساۋباي ۇلى مايلىبايەۆ ءبىر كەزدەرى پرەزيدەنتتىڭ باسپا ءسوز حاتشىسى، پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەكىلدى جوعارى قىزمەتتەر اتقارعان. الايدا سپورتشىنىڭ اتا-اناسى اجىراسىپ كەتكەن. ءبيبىسارانىڭ اناسى كەيىننەن باسقا ازاماتقا تۇرمىسقا شىققان. سوندىقتان ول اكەسى رەتىندە ءوزىن باعىپ وسىرگەن ادامدى سانايتىنىن ايتقان.
تەك قازاقشا سويلەيتىن قىز
قازىر دزيۋدو كۇرەسىندە ابيبا ابۋجاقىنوۆانىڭ شوقتىعى بيىك بولىپ تۇر. ول 2022-جىلى وزبەكستان استاناسى تاشكەنت قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا 48 كەلىگە دەيىن سالماق دارەجەسىندە قولا مەدال ەنشىلەدى. بۇل تاريحتاعى العاشقى جەتىستىك. ويتكەنى دزيۋدو كۇرەسىنەن قازاق قىزدارى الەم بىرىنشىلىگىنەن ەشقاشان جۇلدە الماعان. تەك موڭعوليادان كەلگەن وتگونتسەتسەگ گالبادراح عانا سول تۇعىردىڭ ءۇشىنشى ساتىسىنان كورىنگەن.
ودان كەيىن ابۋجاقىنوۆا بۇل جەتىستىگىن 2024-جىلى ابۋ-دابيدە قايتالادى. ال بىلتىر بۋداپەشتتە فينالعا دەيىن جەتىپ، كۇمىس جۇلدەگە قول جەتكىزدى.
ول بۇگىندە ۇلتتىق قۇرامانىڭ «ماشيناسىنا» اينالعان سپورتشى. سەبەبى بارعان دوداسىنان جۇلدەسىز قايتپايدى.
سوسىن كوپشىلىك ابۋجاقىنوۆانى تەك قازاقشا سۇحبات بەرەتىن قىز رەتىندە تانيدى. ول ورىسشا سۇراققا دا انا تىلىندە جاۋاپ بەرەدى.
كوپ سپورتشى جارىستان كەيىن تىلشىلەرگە ورىسشا سۇحبات بەرەدى. ەكى قازاق بىرىمەن-ءبىرى ورىسشا سويلەسەدى. مەن دە ورىسشا بىلەمىن، ەركىن تۇسىنەمىن. ءبىراق ورىسشا سويلەگىم كەلمەيدى. تازا قازاقشا سويلەگىم كەلەدى. جۋرناليستەردىڭ ورىسشا سۇراعىنا تەك قازاق تىلىندە جاۋاپ بەرەمىن. مەن تەك قازاقشا سويلەيمىن، ورىسشا سۇحبات بەرمەيمىن، - دەيدى سپورتشى.
ءوزىنىڭ ايتۋىنشا، ۇلتىڭ قازاق پا؟ دەپ سۇراعاندار كوپ بولعان. سودان كەيىن ءوزىنىڭ قازاق ەكەنىن دالەلدەۋ ءۇشىن تەك قازاقشا سويلەيتىن كورىنەدى.
الەمنىڭ ءتورت دۇركىن جۇلدەگەرى، ەگىزدىڭ سىڭارى - ءجاميلا
بالۋان ءجاميلا باقبەرگەنوۆا دا الەم چەمپيوناتىنىڭ ءتورت مەدالى بار. تەك التىن عانا بۇيىرماي ءجۇر. 72 كەلىگە دەيىن بەلدەسەتىن بالۋان قىز 2021-جىلى وسلودا (نورۆەگيا)، 2022-جىلى بەلگرادتا فينالعا دەيىن جەتتى. ال 2023-جىلى سەربيا استاناسىندا تاعى ءبىر مارتە قولا مەدال الدى. 2024-جىلى البانيانىڭ تيرانا قالاسىندا تاعى دا فينالعا دەيىن بارىپ، كۇمىستى قاناعات تۇتتى.
جاميلامەن قاتار ونىڭ سىڭارى ءمادينا دا كۇرەسەدى. ەكەۋى 2022-جىلى موڭعوليا استاناسى ۇلان-باتىردا وتكەن كۇرەس تۇرلەرىنەن ازيا چەمپيوناتىندا توپ جارعان.
ەگىز قىزداردى نۇرسۇلتان تەمىروۆ باپتاپ ءجۇر. ول ءمادينانىڭ جۇبايى. جاقىندا نۇرسۇلتان ايەلدەر قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى بولىپ تاعايىندالعان.
باقبەرگەنوۆالار اۋىلدىڭ قىزدارى. قاراپايىم وتباسىدا وسكەن. ازيا چەمپيوناتىنان ورالعاننان كەيىن ءجاميلا ءمادينانىڭ اۋىلدا سيىر ساۋىپ وتىرعان ۆيدەوسىن جەلىگە جۇكتەدى. بۇل ۆيدەو كوپشىلىكتىڭ قوشەمەتىنە يە بولدى.
ول ءۇي جيناۋ، بالا قاراۋ سەكىلدى جەڭىل جۇمىستارعا ارالاسادى. ال مەن ءشوپ سالۋ، مال شىعارۋ سەكىلدى دالاداعى جۇمىستارعا كومەكتەسەمىن. بالا كەزدەن سولاي وستىك. مەن اۋىر جۇمىستارعا ارالاسىپ ۇيرەنىپ قالعانمىن، - دەيدى ءجاميلا.
سۇلۋلىق پەن جۇدىرىق ۇيلەسىم تاپقان قىزدار
قازاقستان ايەلدەر بوكسى بۇگىندە الەمدىك دەڭگەيدە مويىندالعان مەكتەپكە اينالدى. بۇل سالادا قازاق قىزدارى تەك جۇلدە الىپ قانا جۇرگەن جوق - ولار ستەرەوتيپتەردى بۇزىپ، «قىز بالاعا رينگ جاراسپايدى» دەگەن تۇسىنىكتى تاريح قويناۋىنا جىبەردى. وسى تولقىننىڭ الدىڭعى شەبىندە - نازىم قىزايباي، الۋا بالقىبەكوۆا جانە ايدا ابىكەيەۆا تۇر.
نازىم قىزايباي - قايتا ورالىپ، قايتا جەڭگەن چەمپيون
قازاق قىزدارى اراسىنان شىققان تۇڭعىش ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى. بۇل - كەزدەيسوق ناتيجە ەمەس، ۇزاق جىلدىق جۇيەلى ەڭبەكتىڭ جەمىسى.
نازىم 48 كەلى سالماقتا ونەر كورسەتەدى. ونىڭ رينگتەگى ستيلى - قىسقا ديستانتسيادا وتە جىلدام جۇمىس ىستەۋ. اياق قوزعالىسى شاپشاڭ، سوققىسى ءدال. ساراپشىلار ونىڭ رەاكسيا جىلدامدىعىن ەرەكشە اتاپ وتەدى.
ءبىراق نازىمنىڭ سپورت جولى تەك جەڭىستەن تۇرمايدى. ونىڭ مانسابىندا ءۇزىلىس تە بولدى. كەي كەزەڭدە ۇلتتىق قۇرامادان تىس قالىپ، كوپشىلىك «ونىڭ ۋاقىتى ءوتتى» دەپ تە ايتقان. الايدا ول قايتا ورالدى. جانە جاي ورالعان جوق - الەم چەمپيونى بولىپ ورالدى.
بۇل - پسيحولوگيالىق بەرىكتىكتىڭ ۇلگىسى. جاراقاتتان كەيىن، ۇزىلىستەن كەيىن قايتا شىعىپ، التىن الۋ - كەز كەلگەن سپورتشىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى.
نازىم جەكپە-جەك الدىندا وتە سابىرلى. سىرت كوزگە ەموتسياسىز كورىنەدى. ءبىراق رينگكە شىققان ساتتە ونىڭ قارقىنى مۇلدە وزگەرەدى. بۇل - ىشكى ەنەرگيانى دۇرىس باعىتتاي ءبىلۋدىڭ بەلگىسى.
الۋا بالقىبەكوۆا - «ەسەپپەن جۇدىرىقتاساتىن» بوكسشى
الۋا بالقىبەكوۆا - الەم چەمپيوناتتارىنىڭ جۇلدەگەرى.
الۋا - تەحنيكاسى تازا، تاكتيكاسى جۇيەلى سپورتشى. ول قارسىلاسىن الدىن الا زەرتتەپ، ناقتى جوسپارمەن شىعادى. ءار سوققىسى - ەسەپتەلگەن. ارتىق قوزعالىس جوق، ارتىق ەموتسيا جوق.
ساراپشىلار ونى «ينتەللەكتۋالدى بوكسشى» دەپ سيپاتتايدى. سەبەبى ول تەك كۇشپەن ەمەس، اقىلمەن دە جۇدىرىقتاسادى. قىزىقتىسى، الۋا بالا كەزىندە وتە تۇيىق بولعان. بوكس وعان سەنىمدىلىك بەردى. بۇگىندە ول جاستارمەن كەزدەسىپ، سپورتتىڭ ادام مىنەزىن قالاي شىڭدايتىنىن جيى ايتادى.
2023-2024-جىلدارى حالىقارالىق تۋرنيرلەردە تۇراقتى جۇلدە الىپ، رەيتينگتە جوعارىلاپ كەلەدى. ونىڭ باستى ارتىقشىلىعى - تۇراقتىلىق.
ايدا ابىكەيەۆا - جاڭا بۋىننىڭ سەرپىنى
ۇلتتىق قۇرامانىڭ جاس، ءبىراق سەنىمدى وكىلى.
جاستار اراسىنداعى حالىقارالىق تۋرنيرلەردە توپ جارىپ، بىرتىندەپ ەرەسەكتەر قۇراماسىنا ءوتتى. ول رينگتە وتە باتىل. جاسىنا قاراماستان، قارسىلاسىنان يمەنبەيدى.
كوماندا ىشىندە ونىڭ توزىمدىلىگى ەرەكشە اتاپ وتىلەدى. ەڭ ۇزاق سپاررينگ جاسايتىن سپورتشىلاردىڭ ءبىرى سانالادى. بۇل - ۇلكەن ەڭبەكقورلىقتىڭ بەلگىسى.
ايدا جەكپە-جەك الدىندا مۋزىكا تىڭداپ، ءوزىن پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دايىندايدى. ول ءۇشىن رينگ - تەك فيزيكالىق ەمەس، پسيحولوگيالىق ايقاس الاڭى.
قازاق قىزدارىنىڭ بوكستاعى فەنومەنى
نازىم - تاجىريبە مەن مىنەز.
الۋا - جۇيەلىلىك پەن ەسەپ.
ايدا - جاس ەنەرگيا مەن باتىلدىق.
ۇشەۋى ءۇش ءتۇرلى ستيل. ءبىراق ورتاق قاسيەت ءبىر - ەڭبەك پەن ءتارتىپ. بۇگىندە قازاقستان ايەلدەر بوكسى الەمدىك ارەنادا تۇراقتى ناتيجە كورسەتىپ وتىر. ال وسى جۇيەنىڭ تىرەگى - ءدال وسىنداي قايسار قىزدار.
بۇل سپورتشى قىزداردىڭ ءارقايسىسى - تەك مەدال يەگەرى ەمەس. ولار - مىنەز، رۋح، تاباندىلىق مەكتەبى. نازىكتىك پەن مىقتىلىق قاتار جۇرەتىنىن دالەلدەگەن قازاق قىزدارى الەمدىك سپورت كارتاسىندا ءوز ورنىن ايقىنداپ ۇلگەردى. 8-ناۋرىز قارساڭىندا بۇل ەسىمدەر - ماقتانىشتىڭ، ءۇمىتتىڭ، بولاشاققا سەنىمنىڭ سيمۆولى. قازاقتىڭ سپورتشى قىزدارى تەك جەڭىپ قانا جۇرگەن جوق. ولار تاريح جازىپ ءجۇر.
اۆتور دينا ورىنباسار
el.kz
