الەمدە اعاشقا سۇرانىس ارتادى: ورماندى قالاي قورعايمىز؟

استانا. قازاقپارات - الەمدە اعاشقا سۇرانىس ارتادى. الداعى 25 جىلدا %32 وسەدى. ب ۇ ۇ- نىڭ ازىق-تۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى وسىلاي دەپ توپشىلايدى. اسىرەسە ازيا جانە تىنىق مۇحيتى ايماعى ەلدەرىندە تاپشى بولماق. دەمەك جاھاندىق جىلۋ ۇدەرىسىن تەجەۋ ءۇشىن اعاش كەسۋدى توقتاتامىز دەپ جۇرگەن ادام بالاسىنىڭ داۋرىعۋى بوس ءسوز بە؟

 قازىر برازيليادا كليمات سامميتى ءوتىپ جاتىر. وندا «تروپيكالىق ورمانداردى ماڭگى ساقتايىق» قورىن قۇرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلدى. ءبىراق اعاشقا سۇرانىس ارتىپ جاتقاندا ورمان اتاۋلىنى قانشالىقتى قورعاي الامىز؟ ساراپشىلار نە دەيدى؟

برازيليا بۇل قورعا 125 ميلليارد دوللار تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ازىرگە وعان قاراجات بولۋگە نيەت بىلدىرگەن ەلدىڭ قاتارى كوپ ەمەس. اعاشقا سۇرانىس ارتادى ا ق ش مۇنداي باستامالاردى ءتىپتى الاياقتىق دەپ سانايدى. سوندىقتان پرەزيدەنت ترامپ سامميتتە توبە كورسەتپەدى. بىلتىر الەمدە شامامەن 490 ميلليارد دوللاردىڭ اعاشى مەن قاعازى ساۋدالانعان. الداعى 25 جىلدا بۇل نارىق %32 ۇلعايادى. بۇل ب ۇ ۇ ازىق-تۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ دەرەگى. مالىمەتكە سۇيەنسەك، 2050 -جىلعا قاراي 1 ميلليارد 200 ميلليون تەكشە مەتر اعاش كەسىلەدى.

بۇعان سەبەپ كوپ، ارينە. ماسەلەن، بۇرىن قۇرىلىستا تەمىر مەن بەتون قولدانىلاتىن. ال ونىڭ ءوندىرىسى اۋانى لاستايدى. سوندىقتان كەيىنگى جىلدارى ەكولوگيالىق تازا شيكىزات، ياعني اعاشقا كوشە باستادى. ودان ءتىپتى كوپقاباتتى ءۇي سالۋ قارقىن الدى.

 شۆەتسيا مەن كانادادا 20 قاباتتى اعاش عيماراتتار تۇرعىزىلىپ جاتىر. سەبەبى بەرىك ءارى جىلۋدى جاقسى ۇستايدى. سوندىقتان قوس ەلدە كەسىلگەن تالدىڭ %55- ءى وسى قۇرىلىس سالاسىنا تيەسىلى. سونداي-اق جاھان جۇرتى پوليەتيلەننەن باس تارتا باستادى. ورنىنا قاعاز پاكەتتەر قولدانىسقا ەنىپ جاتىر. جالپى قازىر تۇرمىستا قولدانىلاتىن زاتتاردىڭ 4/1- ءى وسى اعاشتان جاسالادى.

دجەيسون روسس، Wood Central ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى:

 - 2050 -جىلعا قاراي جەر بەتىندەگى حالىق سانى 9 ميلليارد 700 ميلليون بولادى دەپ توپشىلايدى. تيىسىنشە اعاشقا دا سۇرانىس ارتادى. 2025 - 2030 -جىلدارى ءوندىرىس %4-8 ۇلعايسا، 2025 - 2050 -جىلدارى ارالىعىندا %6-32 ءوسۋى مۇمكىن. ءوسىم 240 ميلليون تەكشە مەتردەن 1 ميلليارد 200 ميلليون تەكشە مەترگە دەيىن جەتۋى ىقتيمال.

ەگەر سانداردى سويلەتسەك، اعاش وندىرۋدە العاشقى وندىققا كانادا، برازيليا، شۆەتسيا، فينليانديا، چيلي، ا ق ش، جاڭا زەلانديا، يندونەزيا جانە رەسەي كىرەدى. الايدا سولتۇستىكتەگى كورشىمىز ءۇشىن قازىر باتىسقا شىعۋ قيىندادى. فانەرا، تاقتاي، سەلليۋلوزا، بىرىنەن سوڭ ءبىرى سانكسيالىق تىزىمگە ەنگىزىلدى. ياعني ماسكەۋ ءۇشىن ەۋروپا نارىعى جابىلدى. 2021 -جىلى رەسەي قارت قۇرلىققا 3,8 ميلليون دوللاردىڭ ءونىمىن جونەلتكەن. قازىر رەسەي اعاشىن ازياعا، ياعني قىتاي مەن ءۇندىستانعا جانە ت م د ەلدەرىنە ەكسپورتتايدى.

جالپى الەمدىك اعاش تۇتىنۋ ۇلەسىنىڭ ەڭ كوبى ازيا ەلدەرىنە تيەسىلى. ونىڭ 3/1-نە بەيجىڭ يە. سونداي-اق جاپونيا، وڭتۇستىك كورەيا، ۆەتنام، يندونەزيا جانە مالايزيادا سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. ب ۇ ۇ بولجامى بويىنشا كەلەشەكتە اعاش نارىعىنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىلارى وسى ەلدەر بولادى. ورماننىڭ جويىلۋىنا بانكتەر سەبەپشى وسىدان تۋرا 10 جىل بۇرىن الەمنىڭ 200 ەلى جاھاندىق جىلىنۋدى تەجەۋگە كەلىستى. وعان ساي ادامزات جاسىل جەلەكتىڭ جويىلۋىن توقتاتۋعا مىندەتتى. الايدا ازىرگە ناتيجە شامالى. ويتكەنى الەمنىڭ قارجى ينستيتۋتتارى پاريج كەلىسىمىن ورىندامايدى. بانكتەر مەن ينۆەستيتسيالىق قورلار ورمانداردىڭ جويىلۋىنا اكەلەتىن وندىرىستەردى قارجىلاندىرۋدى ازايتپاي تۇر ازىرگە.

بلۋمبەرگ باسىلىمىنىڭ دەرەگى بويىنشا 10 جىلدا بۇل سوما 425 ميلليارد دوللارعا جەتتى. سونىڭ 72 ميلليارد دوللارى مال شارۋاشىلىعىنا باعىتتالعان. ال اعاشتىڭ %34- ءى وسى جايىلىم جەر مەن ەگىن ەگۋ ءۇشىن وتالادى. ب ۇ ۇ- نىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، جەر بەتىندە ءار مينۋت سايىن 18 فۋتبول الاڭىنا تەڭ اعاش القاپتارى جويىلادى.

 انتونيۋ گۋتەرريش، ب ۇ ۇ- نىڭ باس حاتشىسى:

 - ورمانداردى قورعاۋ بۇل قايىرىمدىلىق ەمەس. بۇل زاڭدى جانە مورالدىق مىندەت. ءبىز ءومىردىڭ وسى قۇندىلىقتارىنا سۇيەنە وتىرىپ، جەردىڭ وركەندەۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. ورماندار جاۋىن- شاشىن مولشەرىن رەتتەيدى، ءبىزدى سۋ تاسقىنى، قۇرعاقشىلىق جانە اپتاپ ىستىقتان ساقتايدى. ەگەر تابيعاتتى قورعاعىمىز كەلسە، ءبىز 2030 -جىلعا دەيىن ورمانداردى كەسۋدى توقتاتۋىمىز كەرەك.

 ال اعاشقا قاتىستى الەمدىك نارىق كەلەر جىلى قالاي وزگەرۋى مۇمكىن؟ بۇعان قاتىستى ساراپشىلاردىڭ پىكىرى سان الۋان. ءبىرى ءوسىم بولماشى، ياعني %3 بولادى دەسە، ەندى ءبىرى %15- كە دەيىن قىمباتتاۋى مۇمكىن دەپ توپشىلايدى. دەمەك نارىق وزگەرمەلى بولادى. ءبىراق ستراتەگيالاردى ءتيىمدى پايدالانعان ەلدەر ءۇشىن مۇمكىندىك دە كوپ.

 24.kz