الماتىدا اۋانىڭ لاستانۋى 30 پايىزعا ءوستى

الماتى. قازاقپارات  - Almaty Air Initiative (AAI) قورى الماتىداعى اۋا ساپاسىنا قاتىستى 2025 -جىلعا ارنالعان جىلدىق اناليتيكالىق ەسەبىن جاريالادى. زەرتتەۋ ناتيجەسىنشە، مەگاپوليس تۇرعىنى ءبىر جىل ىشىندە لاس اۋامەن تىنىستاۋ ارقىلى ورتا ەسەپپەن 518 تەمەكى، ياعني شامامەن 26 قوراپ تەمەكىگە تەڭ زيان جۇتقان.

مونيتورينگ دەرەكتەرى PM2.5 ۇساق ديسپەرستى بولشەكتەرىنىڭ ورتاشا جىلدىق كونتسەنتراتسياسى 31,2 م ك گ/m³ بولعانىن كورسەتتى. بۇل كورسەتكىش دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ۇسىناتىن دەڭگەيدەن التى ەسە جوعارى. 2024 -جىلمەن سالىستىرعاندا، قولايسىز مەتەورولوگيالىق جاعدايلار سالدارىنان اۋانىڭ لاستانۋ دەڭگەيى شامامەن %30 ارتقان.

- قالاداعى تۇمشا ءتۇرلى لاستاۋشى زاتتاردىڭ قوسپاسىنان تۇرادى. PM2.5 جانە PM10 بولشەكتەرىنەن بولەك، اۋا قۇرامىندا ازوت ديوكسيدى (NO₂)، كۇكىرت ديوكسيدى (SO₂)، كومىرتەگى توتىعى (CO)، وزون (O₃) جانە باسقا دا زياندى زاتتار بار، - دەلىنگەن حابارلامادا.

ەسەپ اۆتورلارى ەڭ قاۋىپتى ءارى دەنساۋلىققا تىكەلەي اسەر ەتەتىن كورسەتكىش رەتىندە PM2.5 بولشەكتەرىنە باسىمدىق بەرگەن.

زەرتتەۋ قورىتىندىسىنا سايكەس، جىل ىشىندە ۋاقىتتىڭ %60- دان استامىندا الماتىلىقتار حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا ساي كەلمەيتىن اۋامەن تىنىستاعان. «تازا» كۇندەر سانى 148 كۇندى قۇراپ، بۇل 2024 -جىلمەن سالىستىرعاندا 16 كۇنگە از. بىلتىر PM2.5 دەڭگەيى ۇلتتىق رۇقسات ەتىلگەن شەكتى مولشەردىڭ (ر ش م) جۇمساق ستاندارتىنا 124 كۇن بويى سايكەس كەلمەگەن. ەڭ كۇردەلى احۋال قىس مەزگىلىندە تىركەلگەن.

جەلتوقساندا PM2.5 دەڭگەيى 62,4 م ك گ/m³- كە جەتكەن. ال 7 -جەلتوقسان - جىلدىڭ ەڭ لاس كۇنى رەتىندە بەلگىلەندى: سول كۇنى كورسەتكىش 145 م ك گ/m³ بولىپ، قازاقستانداعى رۇقسات ەتىلگەن نورمادان ءتورت ەسە، ال د د ۇ جىلدىق ۇسىنىمىنان 10 ەسە اسىپ تۇسكەن.

ساراپشىلار لاستانۋ دەڭگەيىنىڭ ءوسۋىن جىلىتۋ ماۋسىمىمەن بايلانىستىرىپ وتىر. جىلىتۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلعان قازان ايىنان باستاپ PM2.5 كونتسەنتراتسياسى قالانىڭ بارلىق اۋدانىندا، اسىرەسە جەكە تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا كۇرت ارتقان. سونىمەن قاتار قور ماماندارى قالانىڭ تومەنگى بولىگىندە تۇراتىن تۇرعىندار تاۋعا جاقىن اۋداندارعا قاراعاندا لاستانعان اۋانى كوبىرەك جۇتاتىنىن انىقتادى.

ەسكە سالايىق، بۇعان دەيىن الماتىدا ەكولوگيالىق شەكتەۋلەرى بار ايماق بەلگىلەنگەنىن حابارلاعان ەدىك.

اۆتور

مەيىرمان لەس