الەم مەديتسيناسىنداعى 2025 -جىلعى باستى عىلىمي جاڭالىقتار
استانا. KAZINFORM - قازاقپارات اگەنتتىگى الەمدىك مەديتسينا مەن بيومەديتسينالىق عىلىمداعى وتكەن جىلى اشىلعان ماڭىزدى جاڭالىقتاردى نازارلارىڭىزعا ۇسىنادى.
بيىل مەديتسينا سالاسىندا ءبىرقاتار ءىرى جاڭالىقتار اشىلدى. ولار اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋعا، قاتەرلى ىسىكتى دالىرەك ءارى دەنساۋلىققا قوسىمشا زيان كەلتىرمەي ەمدەۋگە جانە رەگەنەراتيۆتى مەديتسيناعا دەگەن سەنىمدى كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەردى. ىسىكتەرگە قارسى زيانى از ءدارى- دارمەكتەر، ادام ومىرىندە ماڭىزدى قىزمەتتەردى قالپىنا كەلتىرەتىن قۇرىلعىلار مەن يمپلانتتارعا دەيىنگى جاڭالىقتار مەديتسيناداعى ايقىن سەرپىلىستى كورسەتتى. باسقاشا ايتقاندا، مەديتسينا بۇرىنعىداي باياۋ جەتىلمەيدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ەندى كوپتەگەن اۋرۋعا بىردەي قولدانۋعا بولاتىن جاڭا تەحنولوگيالارعا بەت بۇردى.
قىتايلىق كوز وبىرىنا قارسى ءدارىسى FDA-دىڭ «سيرەك اۋرۋلارعا ارنالعان» مارتەبەسىن الدى
قىتايلىق عالىمدار ازىرلەگەن كوز وبىرىنا قارسى جاڭا پرەپارات اقش-تىڭ ازىق-تۇلىك جانە ءدارى-دارمەك باسقارماسىنان (FDA) سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلارعا ارنالعان orphan drug مارتەبەسىن الدى. بۇل مارتەبە تەك وتە سيرەك اۋرۋلاردى ەمدەيتىن دارىلەرگە بەرىلەدى. جاڭا تاسىلدە «اپتامەر» دەپ اتالاتىن ارنايى مولەكۋلالار قولدانىلادى. ولار قاتەرلى ىسىك جاسۋشالارىن ءدال تاۋىپ، سولارعا جابىسادى دا، ىسىكتى جوياتىن ءدارىنى تىكەلەي جەتكىزەدى. وسى ارقىلى ساۋ تىندەرگە كەلەتىن زيان بارىنشا ازايادى.
جانۋارلارعا جۇرگىزىلگەن تاجىريبەلەر بۇل پرەپاراتتىڭ كوزدەگى ىسىكتىڭ ءوسۋىن ءتيىمدى تۇردە تەجەيتىنىن كورسەتتى. سونىمەن قاتار قاتەرلى ىسىكتىڭ باۋىر، وكپە، سۇيەك جانە مي سياقتى باسقا اعزالارعا تارالۋ قاۋپى دە تومەندەگەن. بۇل اسىرەسە قاتەرلى ۋۆەال مەلانوماسى كەزىندە اسا ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل دەرت ادەتتە تىم كەش انىقتالىپ، باۋىرعا تەز تارالادى.
قازاقستان مەلانومانى ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە حالىقارالىق دەڭگەيدە اتسالىسىپ جاتىر
بۇل جىلى قازاقستاندىق عالىمدار مەلانومانىڭ دامۋىنا اسەر ەتەتىن ماڭىزدى اقۋىز - Raf فەرمەنتىن زەرتتەدى. ولار وسى فەرمەنتتى تەجەۋگە ارنالعان جاڭا دارىلەردى جاساقتاپ، سىناقتان وتكىزدى. بۇل جۇمىس مەلانومانى ەمدەۋگە باعىتتالعان حالىقارالىق زەرتتەۋلەردىڭ ءبىر بولىگى. جوبا ونكولوگيا سالاسىنداعى جاھاندىق مەديتسينانىڭ باستى ماقساتتارىنىڭ ءبىرىن ايقىنداي ءتۇستى. نەگىزگى ماقسات - قازىرگى دارىلەردىڭ شاماسى جەتپەيتىن ىسىكتەردى جەڭۋ جانە ىسىكتىڭ ءوسۋىن تۋدىراتىن مولەكۋلالاردى ءدوپ تاۋىپ، تەجەۋ. زەرتتەۋ توبى قازىر كلينيكاعا دەيىنگى سىناقتاردىڭ دايىندىعىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىر.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل زەرتتەۋ مەلانومانى ءار ادامنىڭ جەكە ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي ەمدەۋگە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. وسىلايشا ماماندار زەرتحانادا الىنعان ناتيجەلەردى ناقتى كلينيكالىق تاجىريبەدە ءتيىمدى قولدانۋعا بولاتىن دارىلەردى جاساۋعا نيەتتى.
AP2A1 اقۋىزى جاسۋشالاردى جاسارتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى رەتىندە قاراستىرىلىپ جاتىر
وساكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى AP2A1 اقۋىزىنىڭ جاسۋشالاردىڭ قارتايۋىنا تىكەلەي قاتىسى بارىن انىقتادى. قارتايعان جاسۋشالاردىڭ AP2A1 دەڭگەيىن تومەندەتكەندە، جاسۋشالار قايتا جاسارىپ، قارتايۋ بەلگىلەرى ازايعان. ال جاس جاسۋشالاردا بۇل اقۋىزدىڭ دەڭگەيىن ارتتىرعاندا، قارتايۋ پروتسەسى جىلدامداعان.
فوتو: stopfake.kz
عالىمدار بۇل زەرتتەۋدە AP2A1 اقۋىزى مەن ونىڭ integrin β1 اقۋىزىمەن ءوزارا ارەكەتىن باقىلاعان. بۇل بولاشاقتا جاسۋشالاردى قايتا جاسارتاتىن، كوللاگەن ءوندىرىسىن كوبەيتەتىن جانە جاسقا بايلانىستى اۋرۋلاردى ازايتاتىن ەمدەردى جاساۋعا جول اشادى. دەگەنمەن، زەرتتەۋ ءالى اياقتالعان جوق. بارلىق تاجىريبەلەر زەرتحانادا جۇرگىزىلىپ جاتىر.
الەمدە العاش رەت شوشقانىڭ باۋىرى ادامعا سالىنىپ، 10 كۇن بويى جۇمىس ىستەدى
2025 -جىلدىڭ ەڭ قىزىق تەحنولوگيالىق جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى - كسەنوترانسپلانتاتسيا جاڭا جەتىستىككە جەتتى. قىتايلىق عالىمدار گەنى وڭدەلگەن شوشقانىڭ باۋىرى ادام اعزاسىندا 10 كۇن بويى جۇمىس ىستەگەنىن حابارلادى. باۋىر ادام اعزاسىندا بولعاندا اعزا باۋىردى قابىلداماۋ رەاكتسياسىن كورسەتپەگەن. وپەراتسيا كەزىندە التى گەنى وڭدەلگەن Bama ميني- شوشقاسىنىڭ باۋىرى قولدانىلدى. ناۋقاستىڭ ءوز باۋىرى اعزاسىندا قالعان. ال عالىمدار جاڭا باۋىردىڭ قىزمەتىن، ءوت ءوندىرۋ دەڭگەيىن باقىلادى. بۇل ناتيجە گەنى وڭدەلگەن جانۋارلاردىڭ مۇشەلەرى ادام دونورلارىن كۇتەتىن ناۋقاستارعا ۋاقىتشا كومەك رەتىندە قولدانىلۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتتى. دەگەنمەن، ماماندار ۇزاق مەرزىمدى تولىق الماستىرۋ ءالى بولاشاقتىڭ ەنشىسىندە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
الەمدەگى ەڭ كىشكەنتاي جاساندى جۇرەك 7 جاسار بالاعا يمپلانتاتسيالاندى
بالالارعا ارنالعان جۇرەك كۇتىمى سالاسى دا ماڭىزدى جەتىستىككە جەتتى. قىتايلىق دارىگەرلەر جۇرەگى تولىق ىستەن شىققان 7 جاسار بالاعا ماگنيتتىك تۇردە سۋسپەنديرلەنگەن ەكىقاباتتى جۇرەك قولداۋشى قۇرىلعىنى ورناتتى.
قۇرىلعىنىڭ سالماعى - 45 گرام، ديامەترى - 2,9 سانتيمەتر. بۇل ەڭ كىشكەنتاي ءارى ەڭ جەڭىل جاساندى جۇرەك رەتىندە بەلگىلى. بۇل بالالار مەديتسيناسىندا وزەكتى ماسەلەنى شەشۋگە ارنالعان. بۇگىندە بالالارعا ارنالعان دونورلىق جۇرەكتەر تاپشى. ال ەرەسەكتەرگە ارنالعان قۇرىلعىلار بالالار ءۇشىن قاۋىپتى. العاشقى كۇندەرى وپەراتسيادان كەيىن بالادا جۇرەك قىزمەتى جاقساردى. قۇرىلعىنىڭ كىشىرەيتىلگەن ءارى ءدال باسقارىلاتىن جۇيەسى جاساندى قان اينالىمىن قاۋىپسىز جانە ءتيىمدى ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
قاراپايىم قان تالداۋى پاركينسون اۋرۋىن الدىن الا انىقتاۋى مۇمكىن
يەرۋساليمدەگى ەۆرەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى پاركينسون اۋرۋىن العاشقى بەلگىلەرى پايدا بولماي تۇرىپ انىقتاۋعا ارنالعان، اعزاعا زيانسىز قان تالداۋ ءادىسىن ۇسىندى. بۇل ءادىس قانداعى وتە ۇساق گەنەتيكالىق بولشەكتەردى تالداۋعا نەگىزدەلگەن. عالىمدار قانداعى وسى ۇساق بولشەكتەردىڭ مولشەرىن سالىستىرۋ ارقىلى اۋرۋدى ءدال انىقتاۋعا بولاتىنىن ايتادى. قان تالداۋى پاركينسون اۋرۋىنا تۇقىم قۋالاۋى مۇمكىن ادامداردا دا ءتيىمدى ءتيىمدى ناتيجە كورسەتكەن.
زەرتتەۋ كەزىندە پاركينسوندى ەمدەۋ ءۇشىن ميعا جاسالاتىن ارنايى پروتسەدۋرادان كەيىن قانداعى وسى ۇساق بولشەكتەردىڭ وزگەرەتىنى بايقالدى. بۇل ولاردىڭ اۋرۋدىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەنىن كورسەتەتىن بەلگى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن اڭعارتادى.
ەگەر بۇل ءادىس اۋقىمدى زەرتتەۋلەردە راستالسا، پاركينسون اۋرۋىن ەمدەۋ ءتاسىلى تۇبەگەيلى وزگەرۋى مۇمكىن. دارىگەرلەر اۋرۋدى الدىن الا انىقتاسا، ەرتە كەزدەن ەمدەۋگە كوشە الادى. بۇل ءبىراز ۋاقىتتان بەرگى جۇيكە جۇيەسىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارىن ەمدەۋدەگى ماقساتتاردىڭ ءبىرى.
فاستفۋد پەن دايىن تاعامدار پاركينسوننىڭ ەرتە بەلگىلەرىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن
2025 -جىلى جاريالانعان تاعى ءبىر زەرتتەۋ پاركينسون اۋرۋىنىڭ الدىن الۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋداردى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، دايىن ءارى قاتتى وڭدەلگەن تاعامداردى كوپ جەيتىن ادامداردا بۇل اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگىلەرى جيىرەك بايقالۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋ بارىسىندا ماماندار ادامداردىڭ كوپ جىل بويى قالاي تاماقتانعانىن جانە دەنساۋلىق جاعدايىن سالىستىرا وتىرىپ تالداعان. سونىڭ ناتيجەسىندە فاستفۋد پەن دايىن ونىمدەردى ءجيى تۇتىناتىن ادامداردا پاركينسونعا ءتان باستاپقى بەلگىلەر ءجيى كەزدەسكەن.
زەرتتەۋشىلەر بۇل تاعامدار اۋرۋدىڭ تىكەلەي سەبەبى دەپ ناقتى ايتا المايتىنىن ەسكەرتەدى. الايدا زەرتتەۋ تاماقتانۋ ادەتىن وزگەرتۋ ارقىلى اۋرۋ قاۋپىن ازايتۋعا بولاتىنىن كورسەتىپ، دۇرىس اس ءمازىرى ميدىڭ ۇزاق مەرزىمدى ساۋلىعى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى.
زاماناۋي مەديتسينا ادامنىڭ قول- اياعىن قالپىنا كەلتىرۋگە ءبىر قادام جاقىن: اكسولوتلدىڭ قايتا قالپىنا كەلۋ قۇپياسى اشىلدى
بيىل رەگەنەراتيۆتى مەديتسينا جاڭا سەرپىن الدى. دالىرەك ايتساق، اكسولوتلدىڭ قالپىنا كەلۋ مەحانيزمى زەرتتەلدى. عالىمدار اكسولوتلدىڭ قانداي مۇشەلەردى قالاي قالىپقا كەلتىرەتىنىن تەكسەرگەن. زەرتتەۋ بارىسىندا رەتينو قىشقىلى سيگنالدارىنىڭ گراديەنتتەرى (ياعني باعىت بەرەتىن مولەكۋلالىق سيگنالدار) مۇشەلەردىڭ ورنى مەن قۇرىلىمىن قالپىنا كەلتىرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنى انىقتالدى. بۇل سيگنالداردى وزگەرتۋ ارقىلى زەرتتەۋشىلەر ناتيجەنى باسقارا العان، ءتىپتى قوسىمشا اياق نەمەسە قول وسىرۋگە مۇمكىندىك پايدا بولدى. سونىمەن قاتار، shox گەنىمەن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر ادامنىڭ دامۋى مەن اكسولوتلدىڭ رەگەنەراتسياسى اراسىنداعى ۇقساستىقتاردىڭ بارىن كورسەتكەن.
ناتيجەلەر رەگەنەراتيۆتى عىلىمداعى نەگىزگى ويدى كۇشەيتتى: ادام اعزاسىندا دا وسى مولەكۋلالىق كومپونەنتتەر بار، ال ۇزاق مەرزىمدى ماقسات - جارالاردى عانا ەمدەۋدى ەمەس، تىندەردى تىرتىق قالدىرماي، تولىق قالپىنا كەلتىرۋ جولىن ۇيرەنۋ.
داۋن سيندرومىنىڭ بولاشاعى: CRISPR ارتىق 21-حروموسومانى تۇزەتۋگە تالپىنىپ جاتىر
جاپونيالىق عالىمدار زەرتحانادا CRISPR- Cas9 تەحنولوگياسى ارقىلى داۋن سيندرومىنا نەگىز بولاتىن ارتىق 21-حروموسومانى جويۋعا بولاتىنىن كورسەتتى. زەرتتەۋشىلەر ۇرىق جاسۋشالارى مەن ارنايى وڭدەلگەن تەرى جاسۋشالارىندا تاجىريبە جۇرگىزگەن. تۇزەتىلگەن جاسۋشالاردا گەندەر قالىپتى جۇمىس ىستەپ، جاسۋشانىڭ قىزمەتى جاقسارىپ، سترەسس بەلگىلەرى ازايعان. الايدا زەرتتەۋ بارىسىندا تەحنولوگيانىڭ قاتە نىسانعا اسەر ەتۋى (off-target effects) سياقتى قيىندىقتارى دا انىقتالدى.
سونىمەن قاتار، بۇل جۇمىس ەمدەۋ مەن الدىن الۋ اراسىنداعى شەكارا، الەۋمەتتىك جانە ەتيكالىق ماسەلەلەر جايىندا جاڭا پىكىرتالاستار تۋدىردى. عالىمدار اتاپ وتكەندەي، گەنەتيكالىق مەديتسيناداعى كەلەسى كەزەڭ تەك تەحنولوگياعا عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە ونىڭ رەتتەلۋى مەن باسقارىلۋىنا دا بايلانىستى.
HIV-كە قارسى جىلىنا ەكى رەت جاسالاتىن ينە: FDA لەناكاپاۆيردى ماقۇلدادى
جىلدىڭ ماڭىزدى جاڭالىعى - اقش- تاعى ءدارى- دارمەك قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ ۇيىمى (FDA) ۆيچ- كە قارسى جاڭا ءدارىنى ەكى رەت جىلىنا جاسالاتىن ينەكتسيا رەتىندە قولدانۋعا رۇقسات ەتتى. زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، «Yeztugo» پرەپاراتى ۆ ي چ-كە قارسى وتە جاقسى قورعانىس بەرەدى. ونى جىلىنا ەكى رەت الۋ جەتكىلىكتى بولعاندىقتان، كۇندەلىكتى قابىلدايتىن دارىلەرگە قاراعاندا ەم قابىلداۋ جەڭىلدەپ، ستيگما ازايادى. ءدارىنى كوپ ادامعا جەتكىزۋ ءۇشىن ونىڭ قولدانۋ قۇقىعى باسقا كومپانيالارعا دا بەرىلىپ، بىرلەسە جۇمىس ىستەۋ جوسپارلانعان.
بۇل قادام عىلىمداعى جاڭالىقتى حالىققا جەتكىزۋگە كومەكتەسەدى، ءبىراق ونى جۇزەگە اسىرۋ عالامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەلەرى ءۇشىن قيىن ءارى ماڭىزدى مىندەت بولماق.
كوزدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋدىڭ جاڭا جولدارى تابىلدى
عالىمدار ادام كوزى مەن تىندەرىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تۇشى سۋ ۇلۋلارىن زەرتتەدى. بۇل رەگەنەراتيۆتى مەديتسينا سالاسىندا ەشكىم كۇتپەگەن ءارى جاڭا ءتاسىل، سەبەبى الما ۇلۋلارى بىرنەشە اپتا ىشىندە كوزدەرىن قايتا شىعارا الادى. عالىمدار بۇل ۇلۋ كوزدەرىنىڭ كەيبىر بولىكتەرى مەن گەندەرى ادام كوزىنە ۇقساس ەكەنىن بايقاعان. وعان قوسا، زەرتتەۋ كەزىندە رەگەنەراتسيا پروتسەسىندە كوپتەگەن گەندەردىڭ قىزمەتى وزگەرگەن. ولاردىڭ ىشىندە pax6 گەنى دە بار. ول كوزدىڭ دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى. عالىمدار بۇل ۇلۋلاردى بولاشاقتا ادام كوزىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن گەندەردى زەرتتەۋگە ارنالعان ۇلگى رەتىندە قاراستىرماق.
لابوراتوريادا جاسالعان ادام تەرىسى كلينيكادا قولدانۋى مۇمكىن
يران عالىمدارى زەرتتەۋ بارىسىندا لابوراتوريادا وسىرىلگەن ادام تەرىسىنىڭ مودەلىن جاساعان. بۇل مودەلدە بىرنەشە ءتىن قاباتتارى، يممۋندىق جاسۋشالار، شاش فولليكۋلدارى جانە قان تامىرلارى بار. زەرتتەۋ تەرى ترانسپلانتاتسياسى، جارالاردى ەمدەۋ جانە اۋرۋلاردى زەرتتەۋ سالاسىندا بولاشاقتا جەتىستىكتەرگە جول اشاتىنىن كورسەتەدى.
سونداي-اق پسورياز، اتوپيالىق دەرماتيت جانە سكلەرودەرما سياقتى اۋرۋلارعا ارنالعان تەراپيالاردى سىناۋعا ناقتىراق مۇمكىندىك بەرەدى.
ناقتىراق ايتساق، ورگانويدتار مەن تىندەردى جاساۋ ادىستەرى ەندى بۇرىنعى قاراپايىم زەرتحانا ۇلگىلەرىنەن گورى، ءتىرى ورگانيزمگە جاقىن كۇردەلى قۇرىلىمدى كورسەتە باستادى.
رەگەنەراتيۆتى ورتوپەدياداعى جەتىستىكتەر: كوللاگەن گەلى ارقىلى شەمىرشەكتى قالپىنا كەلتىرۋ
ەۋروپادا كلينيكالىق تاجىريبە مەن زەرتتەۋلەر زاقىمدانعان شەمىرشەكتى ەمدەۋگە ارنالعان كوللاگەن نەگىزىندەگى گيدروگەل قۇرىلعىسىن قولدانۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. بۇل ءادىستى ارتروسكوپيا كەزىندە قولدانعاندا دەنەگە از زاقىم كەلتىرىلەدى.
سونداي-اق، ونىڭ قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى دە جوعارى. سوندىقتان ونى رەگەنەراتيۆتى ورتوپەديادا ستاندارتتى ءادىس رەتىندە قاراستىرىپ جاتىر. اسىرەسە، بەلگىلى ءبىر ولشەمدەگى زاقىمدار مەن كەيبىر ناۋقاستار ءۇشىن ءتيىمدى.
جاڭا رەتسەپتور osteoporosis-تى ەمدەۋدە وڭ ناتيجە كورسەتتى
گەرمانيالىق زەرتتەۋشىلەر GPR133 رەتسەپتورىن سۇيەكتىڭ ساۋلىعىن رەتتەيتىن ماڭىزدى قۇرىلىم رەتىندە قاراستىرىپ وتىر. ولار AP503 دەپ اتالاتىن دارىلىك زات ارقىلى وسى رەتسەپتورعا اسەر ەتكەندە، تىشقاندارداعى سۇيەك ءتىنى نىعايىپ، osteoporosis سياقتى سۇيەك اۋرۋلارىنىڭ بەلگىلەرى ازايعان.
Osteoporosis - كوبىنەسە جاس ۇلعايعان سايىن پايدا بولاتىن اۋرۋ بولعاندىقتان، بۇل زەرتتەۋ سۇيەك ءتۇزىلۋىن قولدايتىن جانە سۇيەكتىڭ ىدىراۋىن ازايتاتىن جاڭا تەراپيالارعا جول اشۋى مۇمكىن.
سونىمەن قاتار، بۇل رەتسەپتور سۇيەك پەن بۇلشىقەتكە بايلانىستى پروتسەستەرگە دە وڭ اسەر ەتۋى ىقتيمال.
راديواكتيۆتى يزوتوپتار ونكولوگيانى وزگەرتىپ جاتىر: اكتيني-225 جانە الفا تەراپيالاردىڭ دامۋى
2025 -جىلى يادرولىق مەديتسينا سالاسى ماڭىزدى تاقىرىپقا اينالدى. سەبەبى زەرتتەۋشىلەر اكتيني-225 يزوتوبىن ماقساتتى راديوفارماتسيەۆتيكالىق پرەپاراتتار ءۇشىن قۋاتتى الفا ساۋلەلەندىرۋشى رەتىندە كورسەتتى. ليۋتەتسي-177 يزوتوپىنا نەگىزدەلگەن دارىلەردىڭ نارىقتاعى تابىسىنان كەيىن، زەرتتەۋشىلەردىڭ نازارى الفا ساۋلە شىعاراتىن يزوتوپتارعا اۋىستى. ولار ميكروسكوپيالىق قاشىقتىقتا جوعارى ەنەرگيا بەرەدى، بۇل قاتەرلى ىسىكتى ءتيىمدى جويۋعا جانە قورشاعان تىنگە از زاقىم كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
نەگىزگى شەكتەۋ - ءوندىرىس كولەمى. ويتكەنى ونى جەتكىزۋ ماسەلەسى ۇزارادى. دەگەنمەن، سالاداعى بولجامدار بويىنشا، ونجىلدىق سوڭىنا دەيىن بىرنەشە پرەپارات ماقۇلدانۋى مۇمكىن.
يمپلانت كوزى السىرەگەن ناۋقاستاردىڭ جارتىلاي كورۋىن قالپىنا كەلتىرەدى
كلينيكالىق سىناقتا سىمسىز فوتوتالدىق يمپلانت اۋىر «قۇرعاق» AMD ناۋقاستارىنىڭ كورۋ قابىلەتىنىڭ ءبىر بولىگىن قايتا قالپىنا كەلتىرگەنى تۋرالى حابارلادى. بۇل جۇيە كىشكەنتاي يمپلانت پەن ارنايى اينەكتەردى بىرىكتىرەدى. سولاي اينەكتەر كامەرادان الىنعان سۋرەتتەردى ينفراقىزىل ۇلگىلەرگە اينالدىرادى.
جۇيە جوعالعان فوتوسەزگىش جاسۋشالاردى اينالىپ ءوتىپ، قالعان تورلى نەيرونداردى ىنتالاندىرادى. ءبىراق قارا-اق تۇستەردى قابىلداۋ مەن سۋرەت ساپاسىنا قاتىستى ماسەلەلەر بار. ناتيجە كورسەتكەندەي، كورۋدى قالپىنا كەلتىرۋ تاجىريبەدەن پراكتيكالىق كومەكشى تەحنولوگياعا اينالىپ كەلەدى.
RNA- نى جويۋ ارقىلى سيرەك بۇيرەك ىسىگىن توقتاتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى
عالىمدار سيرەك كەزدەسەتىن ءبىر بۇيرەك ىسىگىن ەمدەۋ ءۇشىن جاڭا ءتاسىلدى سىناپ كوردى. ولار RNA مولەكۋلالارى يادرو ىشىندە سۇيىق «تامشى» تۇزەتىنىن انىقتاپ، سول ارقىلى ىسىكتىڭ دامۋىن قوزدىراتىن گەندەردى قوساتىنىن كورسەتتى. زەرتتەۋشىلەر وسى «تامشى ورتالىقتارىن» ەرىتۋگە ارنالعان قۇرال جاساپ، ونى زەرتحانالىق تاجىريبە مەن جانۋارلارداعى مودەلدەردە سىنادى. ناتيجەسىندە ىسىك ءوسۋى توقتادى. بۇل ءادىس ءبىر تۇرگە عانا ەمەس، باسقا قاتەرلى ىسىكتەردە دە قولدانىلۋى مۇمكىن. اسىرەسە بالالاردا ءجيى كەزدەسەتىن فۋزيالىق ىسىكتەردە جاڭا تەراپيالىق ستراتەگيا رەتىندە ءۇمىت تۋدىرادى.
ەمبريوندى وزگەرتۋ تاقىرىبى قايتا قارالىپ جاتىر: جەكە سەكتور زەرتتەۋدى جالعاستىرادى
2025 -جىلدىڭ سوڭىندا ەمبريونداردى گەنەتيكالىق تۇردە وزگەرتۋ تۋرالى داۋ قايتا كوتەرىلدى. جەكە كومپانيا تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلاردى بولدىرماۋ ءۇشىن ەمبريونداردى وزگەرتۋدى زەرتتەۋدى ۇسىندى. عالىمدار مەن ەتيك ماماندار قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ماڭىزى مەن كۇتپەگەن مۋتاتسيالار بىرنەشە ۇرپاققا جالعاسۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى.
قازىرگى تاڭدا ەمبريونداردى تەكسەرۋ ارقىلى كەيبىر اۋرۋلاردى گەنەتيكالىق وزگەرىسسىز الدىن الا انىقتاۋعا بولادى. بۇل وقيعا تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەر مەن زاڭدىق باقىلاۋدىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتى كورسەتتى. ماماندار بۇل ماسەلە بولاشاقتا دا بيومەديتسينالىق ساياساتقا اسەر ەتەتىنىن ايتتى.
قازاقستان بيومەديتسينا سالاسىندا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى: نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە الەمدىك ستاندارتتاعى زەرتحانا اشىلدى
قازاقستان ءۇشىن 2025 -جىلدىڭ ماڭىزدى وقيعالارىنىڭ ءبىرى - نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە الەمدىك ستاندارتقا ساي عىلىمي زەرتحانا اشىلۋى. بۇل الدىن الا كلينيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ تولىق تسيكلىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. شەنەۋنىكتەر جاڭا زەرتحانانى ينۆەستيتسيا تارتۋ، فارماتسيەۆتيكالىق سەرىكتەستەرمەن جۇمىس ىستەۋ جانە قازاقستاننىڭ ايماقتىق عىلىمي ينفراقۇرىلىمداعى ءرولىن كەڭەيتۋ جولىنداعى قادام دەپ اتاپ ءوتتى. بۇل بيومەديتسينالىق جەتىستىكتەر تەك جاڭالىقتارعا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ولاردى تەكسەرىپ، قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۇلتتىق الەۋەتكە دە بايلانىستى ەكەنىن كورسەتەدى.
جەدەل ميەلويدتى لەيكوزدى ەمدەۋدىڭ جاڭا باعىتى تابىلدى
اۆستراليالىق زەرتتەۋشىلەر جەدەل ميەلويدتى لەيكوز (AML) جاسۋشالارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن گەم وندىرىسىنە تاۋەلدى ەكەنىن انىقتادى. وعان اۋرۋدىڭ قايتا پايدا بولۋىنا جاۋاپتى جاسۋشالار دا كىرەدى. AML جاسۋشالارى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن گەم وندىرىسىنە تاۋەلدى. ەگەر بۇل جول بوگەلسە، جاسۋشالار ولەدى.
بۇل ءولىم ءتۇرى «كۋپروپتوز» دەپ اتالادى جانە ول جاسۋشالارداعى مىسقا بايلانىستى جۇرەدى. بۇل ءادىس ءدارى-دارمەككە ءتوزىمدى AML جاسۋشالارىن جەڭۋگە جانە اۋرۋدىڭ قايتا پايدا بولۋ مۇمكىندىگىن ازايتۋعا كومەكتەسەدى.
سونىمەن قاتار، زەرتتەۋشىلەر باسقا جاسۋشا ەنەرگياسىن پايدالاناتىن جولداردى نىساناعا الا وتىرىپ، بىرنەشە ءتاسىلدى بىرىكتىرىپ ەمدەۋدى ۇسىندى. بۇل ءتاسىل قاتەرلى ىسىك جاسۋشالارىنىڭ بەلگىلى ءبىر ەنەرگياعا تاۋەلدىلىگىن پايدالانىپ، جاڭا ەمدەۋ ادىستەرىن جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
اۆتور
ارۋجان ماحمۋت
