الەم ەلدەرى ەسكى كولىك يمپورتىنا تىيىم سالىپ جاتىر

 استانا. قازاقپارات - ەسكى كولىكتەر اۋانى كوپ لاستايدى. سوندىقتان الەم ەلدەرى ولاردىڭ يمپورتىنا تىيىم سالىپ، ءىرى قالالاردا قوزعالىسىن شەكتەپ جاتىر.

ءتيىستى شارالار لوندون، مادريد جانە بارسەلونا قالاسىندا ەنگىزىلگەن. مىسالى، يسپانيادا ەرەجەگە باعىنباعاندار 900 ەۋرو ايىپپۇل تولەيدى.

- الەمدە وسىنداي ەكولوگيالىق شارالاردى قولعا الىپ جاتقان ەلدەر كوپ. مىسالى، گرۋزيادا ەسكى كولىكتەردى اكەلۋگە تىيىم بار. ال ەۋروپالىق وداق بولسا، 2030 -جىلعا تامان كولىكتەن بولىنەتىن زياندى زاتتاردىڭ مولشەرىن %55 كە دەيىن ازايتۋدى كوزدەپ وتىر.

گرۋزيادا ەسكى كولىكتەردى يمپورتتاۋعا تىيىم سالىنعان گرۋزيادا بيىلدان باستاپ «ەۋرو-5» ستاندارتىنا ساي كەلمەيتىن جەڭىل كولىكتەردىڭ يمپورتىنا تىيىم سالىندى. ياعني 2013 -جىلعا دەيىن جاساپ شىعارىلعان اۆتوكولىكتەر كىرگىزىلمەيدى. ءبىراق ەلدەگى تەمىر تۇلپارلاردىڭ كوبى ەسكىرگەن. %82 ءىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى 10 جىلدان اسقان. دەسە دە، ەسكى كولىكتى ترانزيت ماقساتىمەن كىرگىزۋگە بولادى. ەندى جەرگىلىكتى بيلىك 2013 -جىلعا دەيىن شىعارىلعان اۆتوبۋستار مەن جۇك كولىكتەردى الىپ كەلۋگە شەكتەۋ ەنگىزبەك. شارا قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءۇشىن قولعا الىنعالى وتىر. ويتكەنى گرۋزيانىڭ ءىرى قالالارىندا اۋانىڭ ساپاسى ناشارلاپ، شاعىم كوبەيگەن.

تبيليسيدە اۋادا زياندى قالدىقتار كەي كەزدەرى رۇقسات ەتىلگەن مەجەدەن 10 ەسەگە دەيىن اسىپ كەتەدى. ماماندار بارىنە كولىكتەن بولىنەتىن زياندى قالدىقتار سەبەپ دەيدى.

لۋكا كوپالەيشۆيلي، اۆتوكولىك يمپورتىمەن اينالىساتىن كومپانيانىڭ وكىلى:

- بۇل باستاما ەكولوگيا مەن قاۋىپسىزدىكتى جاقسارتۋعا، كولىكتەردى جاڭارتۋعا باعىتتالعان. سوندىقتان ءبىزدىڭ كومپانيا ونى قۇپتايدى. زاڭنىڭ كاسىبىمىزگە ەش كەرى اسەرى جوق. ويتكەنى كومپانيامىز پايدالانۋ مەرزىمى 10 جىلدان اسپايتىن كولىكتەردى ساتۋمەن اينالىسادى.

لوندوندا ەسكى كولىك جۇرگىزۋشىلەرى «اۋا سالىعىن» تولەيدى «گرۋزياداعى شارانىڭ تيىمدىلىگى جايلى ايتۋ ءالى ەرتە»، دەيدى ساراپشىلار. ال ۇلى بريتانيا استاناسىنداعى وسىعان ۇقساس ەكولوگيالىق باستاما ءوز ناتيجەسىن بەردى. مۇندا بىرنەشە جىلدان بەرى قالا ورتالىعىنا كىرگەن ەسكى كولىك جۇرگىزۋشىلەرى سالىق تولەيدى. ونىڭ مولشەرى 12,5 سترەلينگ فۋنت. بۇل ءبىزدىڭ اقشامەن 7 مىڭ تەڭگەدەن اسادى. اۆتوبۋستار مەن جۇك كولىكتەرى ءۇشىن بۇل سوما الدەقايدا كوپ. بيلىك الىم ەنگىزۋ اقىلى قالانىڭ اۋا ساپاسى ءبىرشاما جاقسارعانىن ايتادى. مىسالى، ازوت توتىعىنىڭ مولشەرى %46 كە ازايعان. ەندى شاھار باسشىسى قالانىڭ شەتكى اۋداندارىندا دا وسىنداي سالىق ەنگىزۋدى ۇسىنىپ وتىر.

ساديك حان، لوندون ءمەرى:

- جىل سايىن 4000 مىڭنان استام لوندون تۇرعىنىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن قايتىس بولۋى تىكەلەي لاس اۋامەن بايلانىستى. بالالاردىڭ تىنىس الۋ جولدارى اۋرۋلارىنا شالدىعۋى كوبەيدى. ال ەرەسەكتەردە دەمىكپە، قاتەرلى ىسىك سياقتى دەرتتەر ءجيى كەزدەسەتىن بولدى.

وزبەكستاندا ەكولوگيالىق تالاپ كۇشەيەدى

وزبەكستاندا دا «ەۋرو-5» ستاندارتىنا ساي كەلمەيتىن كولىكتەردىڭ قوزعالىسى بىرتىندەپ شەكتەلەدى. ەرەجە 1-ناۋرىزدان باستاپ كۇشىنە ەندى. ازىرگە زاڭ تاشكەنت پەن نۇكىس قالالارى مەن وبلىس ورتالىقتارىندا عانا قولدانىلادى. كەيىن شەكتەۋ وزگە وڭىرلەرگە دە تارالادى. ال ەۋرووداق باسشىلىعى ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ ءۇشىن پايدالانۋ مەرزىمى 15 جىلدان اسىپ كەتكەن كولىكتەردى جوندەۋگە تىيىم سالۋ باستاماسىن ۇسىنىپ وتىر. ورتاق ايماق وسىنداي شارالاردىڭ كومەگىمەن 2030 -جىلعا تامان اۋماعىنداعى اۋانىڭ لاستانۋ دەڭگەيىن %55 كە دەيىن ازايتۋعا نيەتتى. ازىرگە بۇل ۇسىنىس قانا. دەسە دە، ونى قولداپ وتىرعاندار از ەمەس.

24.kz