اۋعانستان ورتالىق ازياعا كەلەتىن سۋدى بۇرىپ الماق

استانا. قازاقپارات - 2028 -جىلى ءامۋداريا مەن سىرداريا وزەندەرىنەن كەلەتىن سۋ كولەمى 15-20 پايزعا ازايادى. سەبەبى سول جىلى اۋعانستان «كۋشتەپا» كانالىن ىسكە قوسادى. تالىپتەر جوبانى 2021 -جىلى باستاعان.

قازىر قۇرىلىس جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. كانالدىڭ تابانى بەتوندالمايدى. بۇل سۋدىڭ جەرگە ءسىڭۋ كورسەتكىشىن جوعارىلاتىپ وتىر. دەمەك جوعارىدان كەلەتىن سۋ كولەمى ازايادى. سول سەبەپتى ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنە اۋعانستانمەن كەلىسۋ ارقىلى تىرشىلىك ءنارىن بولۋدەن باسقا امال جوق. ويتكەنى ترانسشەكارالىق وزەندى پايدالانۋعا ولاردىڭ دا قۇقى بار.

 كۋشتەپانىڭ كولەمى 285 تەكشە شاقىرىمدىق قويما بولادى. بۇل سۋمەن اۋعانستاننىڭ 550 مىڭ گەكتار القابىن سۋارۋ كوزدەلىپ وتىر. ءبىر ەسكەرەتىن دۇنيە، توپىراقتىڭ 300 مىڭ گەكتارى ءداندى داقىل ەگۋگە جارامسىز. ماماندار وعان قانشا سۋ قۇيسا دا، ءداندى داقىل شىقپايدى - دەپ وتىر. الايدا ونى تالىپتەرگە دالەلدەپ جەتكىزەتىن ەشكىم جوق. اۋعاندار بارلىق حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ات قۇيرىعىن كەسكەن.

 ۆاديم سوكولوۆ، «ارالدى قورعاۋ» قورىنىڭ ديرەكتورى:

 - قۇنارسىز جەرگە قانشا سۋ قۇيساڭ دا، ول جەرگە ەشتەڭە شىقپايدى. اۋعاندار ول كوپ سۋ جۇمسايدى دەگەن بولجام بار. 10-12 كۋب شاقىرىمعا دەيىن تىرشىلىك ءنارىن جاراتۋى مۇمكىن. بۇل دەگەنىمىز قازىرگى ءامۋداريادان كەلەتىن سۋدىڭ 15 پايىزىنا تەڭ. بىزدە قازىر كلميتاتتىق وزگەرىستەرگە بايلانىستى وزەندەردىڭ دەڭەيى تومەندەدى. ەندى كانال ىسكە قوسىلسا، تىپتەن قيىنداماق. ءبىز ولارعا توسقاۋىل قويا المايمىز. ەندىگى مىندەت اۋعاندارمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ، وسى ماسەلەنى بىرگە رەتتەۋ.

 2024 -جىلى سۋ ۇنەمدەي المايتىن مەملەكەتتەردىڭ الەمدىك رەيتينگىسى جاريالاندى. ورتالىق ازيا ەلدەرى ءتىزىمنىڭ الدىڭعى وندىعىنان كورىندى. كورسەتكىش كوڭىل كونشىتپەيدى. دەمەك سۋ ۇنەمدەۋ مادەنيەتى بىزدە ءالى قالىپتاسپاعان. ءامۋداريا مەن سىرداريا وزەندەرىنىڭ جىل وتكەن سايىن ارناسى تارتىلىپ، جوعارىدان كەلەتىن تىرشىلىك ءنارىنىڭ كولەمى ازايىپ بارادى. كليماتتىڭ وزگەرۋىنەن تيان-شان تاۋىنىڭ مۇزدىقتارى جىلدام ەرىپ جاتىر. بۇل ەكى وزەنگە قۇياتىن سۋدىڭ 25 پايىزىنا تەڭ.

 تاحير مادجيتوۆ، وزبەكستانداعى «سۋشى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى:

 - سۋدى ءادىل ءبولۋ، ونى ءتيىمدى پايدالانۋدى رەتتەيتىن حالىقارالىق بىرلەستىك نەمەسە قاۋىمداستىق كەرەك. وسى ورايدا ءبىز ارال كوميتەتىن قۇرۋدى ۇسىنامىز. تيىسىنشە، ونىڭ جۇمىسى سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ول ءوز كەزەگىندە ورتالىق ازياداعى ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الادى.

ورتالىق ازيا ەلدەرى ءۇشىن سۋ ماسەلەسى جىل وتكەن سايىن كۇردەلەنە بەرەدى. سەبەبى سوڭعى جيىرما جىلدا تىرشىلىك ءنارى ادام باسىنا شاققاندا 30 پايىزعا تومەندەگەن. ال ايماق ەلدەرىنىڭ 70 پروتسەنت سۋ قورى ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ ەنشىسىندە ەكەنىن ەسكەرسەك، بولجامدار كوڭىل كونشىتپەيدى.

  24.kz