ا ق ش- تا فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇر
استانا. قازاقپارات - دونالد ترامپ فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ ءتوراعاسى لاۋازىمىنا جاڭا ۇمىتكەردى ۇسىندى. بۇل ورىنعا وزگە بىرەۋ ەمەس، ءوز جاقتاسى، ەكونوميكالىق ساياسات جونىندەگى كەڭەسشىسى كيەۆين ۋورشتى لايىق دەپ وتىر.
ءبىر قاراعانعا مۇنداي اۋىس-تۇيىستە تۇرعان شەتەڭە جوق. الايدا ساراپشىلار فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنە ساياسات ارالاسا باستايدى دەپ قاۋىپتەنەدى. ويتكەنى بۇل جاعداي نارىقتا ءبىراز دۇربەلەڭ تۋعىزۋى دا ابدەن مۇمكىن. قازىردىڭ وزىندە، ياعني ترامپتىڭ جاڭا ۇمىتكەردى جاريالاعانى سول-اق ەدى، وتكەن اپتادا عانا تاريحي رەكورد ورناتىپ، شارىقتاپ كەتكەن التىن مەن كۇمىس قايتا ارزاندادى. ال دوللار نىعايدى.
بىرنەشە ايدان بەرى ارى ويلانىپ، بەرى ويلانىپ، ترامپ اقىرى ءبىر توقتامعا كەلدى. فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ جاڭا ءتوراعاسى رەتىندە كيەۆين ۋورشتى ۇسىندى. كيەۆين ۋورش ءۇشىن بۇل قىزمەت پەن بولاشاقتا اتقاراتىن مىندەتتەرى تاڭسىق ەمەس. ول 2006-2011 -جىلدار ارالىعىندا فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسى باسقارما كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولعان. ۋورش رەزەرۆ جۇيەسىن باسقارۋعا سوناۋ 2017 -جىلى نيەتتى ەدى. الايدا ترامپ ول كەزدە پاۋەلل دجەرومدى تاڭدادى. كەيىن ءوزىنىڭ قاتە شەشىم قابىلداعانىن مويىندادى. جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ترامپ جاڭا ۇمىتكەردى جەر-كوككە سىيعىزباي ماقتادى. ال فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ توڭىرەگىندە داۋ كوپ. ارينە جۇرتتى ەڭ كوپ الاڭداتاتىنى - پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ دەڭگەيى.
دونالد ترامپ، ا ق ش پرەزيدەنتى:
- پايىزدىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ ونىڭ جوسپارىندا بار. مەن كيەۆيندى ءبىراز ۋاقىتتان بەرى باقىلاپ كەلەمىن. ول وتە ءبىلىمدى، كاسىبي مىقتى مامان. ونىڭ قولىنان فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىن باسقارۋ كەلەدى دەپ ويلايمىن. ودان ارتىق ۇمىتكەر ەلىمىزدە جوق.
جاڭا ۇمىتكەردىڭ ءبىلىمى مەن مول تاجىريبەسىنە قاتىستى كۇمان جوق. ساراپشىلاردىڭ نازارىن اۋدارعان ماسەلە - ءتوراعالىققا ترامپتىڭ جاقتاسىنىڭ كەلۋى. ماماندار وسىنىڭ سالدارىنان فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسى ساياسيلانىپ كەتپەي مە دەپ قاۋىپتەنەدى. بۇل جۇيەنىڭ تاۋەلسىز بولىپ قالۋى، وعان ساياسي قىسىمنىڭ جاسالماۋى ماڭىزدى. پايىزدىق مولشەرلەمە، ينفلياتسيا مەن قارجىلىق تۇراقتىلىقتى باقىلاۋ ىسىنە ساياسات ارالاسپاۋعا ءتيىس.
ەليزابەت ۋوررەن، ا ق ش سەناتورى:
- دونالد ترامپ فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنە باقىلاۋ ورناتۋعا تالپىنىپ جاتىر. ولاي بولسا، اقشا-نەسيە ساياساتى، پايىزدىق مولشەرلەمەلەر ەكونوميكالىق ەمەس، ساياسي سەبەپتەرمەن بەلگىلەنەدى. بۇل - امەريكالىقتار ءۇشىن ناعىز ماسەلە. ۋاقىت وتە كەلە بۇل قاراپايىم وتباسىلار ءۇشىن شىعىنداردىڭ وسۋىنە اكەلەدى. جۇمىسسىزدىق بەلەڭ الادى. ترامپقا ءوز ايتقانىمەن جۇرەتىن ادام قاجەت بولدى. وزگە ۇمىتكەردى ول تاڭداماس ەدى.
ترامپ بۇعان دەيىن فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى مولشەرلەمەسىن %1 دەڭگەيىنە تۇسىرۋگە شاقىرىپ باقتى. الايدا قازىرگى ءتوراعا دجەروم پاۋەلل بۇعان كونگەن جوق. مۇنى كوپتەگەن ەكونوميستەر دە قۇپتامادى. بۇل ماسەلەدە بايىپپەن شەشىم قابىلداعان ءجون. ويتكەنى مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ قىسقا مەرىزمدە ەكونوميكالىق ءوسىم بەرگەنىمەن، ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا دوللاردىڭ قۇنسىزدانۋىنا، ينفلياتسياعا اكەلەدى. قازىر پايىزدىق مولشەرلەمە %3,6 شاماسىندا.
دجوشۋا بواك، Associated Press ساراپشىسى:
- كيەۆين ۋورش فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنە ءبىرقاتار وزگەرىس ەنگىزۋگە نيەتتى. بىرىنشىدەن، ونىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەگىسى كەلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە جان-جاقتىلىق، ادىلەتتىلىك تۇسىنىكتەرىن دە شەكتەيدى. ول قاراشا ايىندا جاساندى ينتەللەكت ەكونوميكالىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتىپ، قوسىمشا ينفلياتسيانى بولدىرمايتىنىن ايتقان ەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسى پايىزدىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك الدى.
دوللار نىعايىپ، التىن مەن كۇمىس ارزاندادى
دەگەنمەن ۋورش اقشا -نەسيە ساياساتىنا قاتاڭ كوزقاراسىمەن تانىمال. سوندىقتان مولشەرلەمەنىڭ تەز ارادا كۇرت تومەندەۋىنە جول بەرمەيتىنى انىق. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ءبىر اپتا بۇرىن عانا تاريحي رەكورد ورناتىپ، شارىقتاپ كەتكەن التىن مەن كۇمىس باعاسى قايتا ارزاندادى. ۇشتىك ۋنتسياسى ءۇشىن 5600 دوللاردان اسىپ جىعىلعان التىننىڭ اقپاندىق فيۋچەرسى %8- عا، ال 120 دوللارعا دەيىن بارعان كۇمىستىڭ فيۋچەرسى %10- عا تومەندەگەن.
سەبەپتىڭ ءبىرى رەتىندە بلۋمبەرگ ساراپشىلارى فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ ءتوراعالىعىنا ءدال وسى كيەۆين ۋورشتىڭ ۇمىتكەرلىگى ۇسىنىلعانىن ايتادى. بۇل ينۆەستورلاردىڭ قاۋپىن ءبىرشاما سەيىلتتى. ناتيجەسىندە دوللار باعاسىنىڭ وزگە التى الەمدىك ۆاليۋتاعا قاتىناسىن كورسەتەتىن DXY يندەكسى 95,7 پۋنكتىنەن 96,4 پۋنكتىنە دەيىن كوتەرىلدى. ۋورش ءۇشىن ءبىر مەزەتتە ترامپقا دا جاعىپ، ەل ەكونوميكاسىن دا ءتيىمدى باسقارۋ وڭايعا سوقپايدى، ارينە. الايدا ول قىزمەتىنە كىرىسپەس بۇرىن، الدىمەن سەناتتىڭ ماقۇلداۋىنان وتۋگە ءتيىس. ال دجەروم پاۋەللدىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمى مامىر ايىندا اياقتالادى.
24.kz