قازاقپارات كذنتئزبةسئ: 76 جئل بذرئن اقئن، قازاقستاننئث حالئق جازؤشئسئ ولجاس سذلةيمةنوأ دذنيةگة كةلدئ

استانا. 18- مامئر. قازاقپارات - قازاقپارات وقئرماندارئنا 2012- جئلعئ 18- مامئرعا ارنالعان كذنتئزبةسئن ذسئنادئ.
None
None

18- مامئر، جذما. اتاؤلئ كذندةر، وقيعالار، ةسئمدةر

حالئقارالئق مذراجاي كذنئ. 1977- جئلدان باستاپ جئل سايئن الةمنئث 150 دةن استام ةلئندة اتاپ وتئلةدئ. وسئ كذنئ بارلئق مذراجايلاردا اشئق ةسئك كذنئ وتةدئ. قازاقستاندا 150 مذراجاي بار.

بذكئل دذنيةجذزئلئك ج ق ت ب (سپيد) قذرباندارئن ةسكة الؤ كذنئ. 1983- جئلدان باستاپ، مامئردئث ءذشئنشئ جةكسةنبئسئندة اتاپ وتئلةدئ.

قئرئم رةسپؤبليكاسئندا قؤعئن-سذرگئن قذرباندارئن ةسكة الؤ كذنئ. 1944- جئلئ مامئردئث 18 ئندة ك س ر و بيلئك ورگاندارئنئث زاثسئز كئنا تاعؤئمةن قئرئمنان تاتارلاردئ، سونئمةن قاتار نةمئس، ارميان، بولعار، گرةكتةردئ قونئس اؤدارتتئ. قئرئم تاتارلارئنئث 200 مئثنان استامئ قازاقستان، وزبةكستان، قئرعئزستان، تاجئكستان جانة ءسئبئر اؤماقتارئنا كوشئرئلدئ.

تذرئكمةنستانداعئ ورلةؤ جانة بئرلئك كذنئ. 1992- جئلئ مامئردئث 18 ئندة تاؤةلسئز تذرئكمةنستان كونستيتؤسياسئ قابئلداندئ.

ةستة قالار وقيعالار

67 جئل بذرئن (1945) قوستاناي وبلئسئندا توپوگرافيالئق-گةودةزيالئق قئزمةت ذيئمداستئرئلدئ.

11 جئل بذرئن (2001) استانا قالاسئنداعئ ل.گؤميلةأ اتئنداعئ ةؤرازيا ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئندة كذلتةگئن ةسكةرتكئشئنئث عئلئمي كوشئرمةسئ ورناتئلئپ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ تاؤةلسئزدئگئنئث 10 جئلدئعئنا ارنالعان «بايئرعئ تذركئ مادةنيةتئ: جازبا ةسكةرتكئشتةر» تاقئرئبئ بويئنشا حالئقارالئق عئلئمي-تةوريالئق كونفةرةنسيا ءوز جذمئسئن باستادئ.

20 جئل بذرئن (1992) قازاقستان رةسپؤبليكاسئ پرةزيدةنتئ ن.نازاربايةأ امةريكا قذراما شتاتتارئنا العاشقئ رةسمي ساپار جاسادئ.

ساپار بارئسئندا ةلباسئ نذرسذلتان نازاربايةأ ا ق ش پرةزيدةنتئ دجوردج بؤشپةن، مةملةكةت حاتشئسئ دج.بةيكةرمةن، قورعانئس ءمينيسترئ ر.چةينيمةن، قارجئ ءمينيسترئ ن.برةيديمةن، اؤئل شارؤاشئلئعئ ءمينيسترئ ة.مةنديگانمةن، ورتالئق بارلاؤ باسقارماسئنئث ديرةكتورئ ر.گةيتسپةن، سةناتورلار دج.ميتچةلمةن، ر.دوؤلمةن، ك.پةللمةن، س.ناننمةن، ا.كرةنستونمةن، ر.لؤگارمةن، دج.بايدةنمةن، ك.لةأينمةن، «شةأرون» كورپوراسياسئنئث ءتوراعاسئ ك.دةررمةن كةزدةسؤلةر وتكئزدئ.

16 جئل بذرئن (1996) قازاقستان رةسپؤبليكاسئ پرةزيدةنتئ ن.ءا.نازاربايةأ اقئن ولجاس ومار ذلئ سذلةيمةنوأكة «قازاقستاننئث حالئق جازؤشئسئ» كؤالئگئن جانة ءتوس بةلگئسئن تابئس ةتتئ.

ةسئمدةر

94 جئل بذرئن (1918) مةديسينا عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور امانجولوأا رايسا دذنيةگة كةلدئ.

الماتئ وبلئسئندا تؤعان. سامارقاند مةديسينا ينستيتؤتئن بئتئرگةن. 1944-1946 - جئلدارئ - ك س ر و عئلئم اكادةمياسئ قازاق فيليالئ ولكةلئك پاتولوگيا ينستيتؤتئنئث كئشئ عئلئمي قئزمةتكةرئ. 1946-1973 - جئلدارئ - الماتئ مةديسينا ينستيتؤتئ اكؤشةرلئك جانة گينةكولوگيالئق كافةدراسئنئث اسسيستةنتئ، دوسةنتئ، مةثگةرؤشئسئ. سونداي-اق 1966-1973- جئلدارئ قازاق ك س ر دةنساؤلئق ساقتاؤ مينيسترلئگئنئث باس اكؤشةر-گينةكولوگئ بولئپ قئزمةت ئستةگةن.  عالئم انا مةن قذرساقتاعئ نارةستة اراسئنداعئ يممؤندئق بيولوگيا زاثدئلئقتارئن اشئپ، بولاشاق انانئث اياعئ اؤئر كةزئندة جانة بوساناردا بولاتئن اسقئنؤلارعا قارسئ ارنايئ شارالار جذيةسئن ذسئنئپ، ورگانيزمدةگئ پاتولوگيالئق ذدةرئستةر پاتوگةنةزئ جونئندة بولجامدارئن نةگئزدةگةن.

84 جئل بذرئن (1928) جازؤشئ، اقئن ابؤتاليةأ نابيدةن دذنيةگة كةلدئ.

اتئراؤ وبلئسئندا تؤعان. قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئنئث جؤرناليستيكا فاكؤلتةتئن بئتئرگةن سوث، ذزاق جئلدار بويئ «سوسياليستئك قازاقستان» گازةتئندة، «پاراسات» جؤرنالئندا، قازاق ك س ر باسپا، پوليگرافيا جانة كئتاپ ساؤداسئ ئستةرئ جونئندةگئ مةملةكةتتئك كوميتةتئندة، «جازؤشئ» باسپاسئنئث كوركةم اؤدارما رةداكسياسئندا قئزمةت ئستةدئ. جازؤشئنئث «قايران نارئن»، «ءوتتئث، دذنية» اتتئ ةكئ پوأةسئ، «ناركةسكةن» اتتئ رومانئ،  «تولقئ، دالا» ولةثدةرئ، «جاثارعان اؤئل»، «بوران نئسانبايةأ» وچةركتةرئ، ت.ب. كئتاپتارئ جارئق كورگةن. ول ة.حةمةنگؤةيدئث «كليماندجارو - قارلئ تاؤ»، «مةرةكة قئزئق مول جئلدار» اتتئ شئعارمالارئن، موثعول جازؤشئسئ ب.چوسندوننئث «ذلئ گوبيدة» اتتئ پوأةسئن، أ.پيكؤلدئث، ءا.بيكچةنتايةأتئث اثگئمةلةرئن، س.سارتاكوأتئث «تاؤ سامالئ» دةگةن اتپةن بئرنةشة پوأةستةرئن قازاق تئلئنة اؤدارعان.

كوپتةگةن مةدالدارمةن، «باسپاءسوز ذزدئگئ» بةلگئسئمةن ماراپاتتالعان.

144 جئل بذرئن (1868-1918) رةسةيدئث سوثعئ يمپةراتورئ نيكولاي ІІ (نيكولاي الةكساندروأيچ رومانوأ) دذنيةگة كةلدئ.

ول اؤئل شارؤاشئلئعئندا ستولئپيننئث اگرارلئق رةفورماسئن جذرگئزئپ، قازاقستاننئث، ءسئبئردئث، ورتالئق ازيانئث جةرگئلئكتئ تذرعئندارئن ءوز جةرلةرئنةن ئعئستئرعان. 1906- جئلئ مةملةكةتتئك دؤمانئ قذرعان. سئرتقئ ساياساتتا رةسةي انتانتا ةلدةرئمةن جاقئنداسئپ، گةرمانيامةن ونئث وداقتاستارئنا قارسئ 1- دذنيةجذزئلئك سوعئسقا قاتئستئ. وسئنئث سالدارئنان ةل قاتتئ تذرالاپ، جذمئسشئلاردئث باس كوتةرؤلةرئ  مةن شارؤالار تولقؤئ قايتا كذشةيدئ. 1916- جئلئ ورتالئق ازيا مةن قازاقستاندا ذلت-ازاتتئق قوزعالئسئ بولئپ ءوتتئ. ةلدةگئ ساياسي داعدارئس 1917- جئلئ اقپان توثكةرئسئنة ذلاسئپ، نيكولاي ІІ تاقتان ءوز ةركئمةن باس تارتؤعا ءماجبذر بولدئ. ول تذتقئندالئپ، توبولسكئگة، قازان توثكةرئسئنةن كةيئن ةكاتةرينبؤرگكة جئبةرئلدئ. ازامات سوعئسئ جئلدارئندا كةثةس ذكئمةتئنئث قاؤلئسئ بويئنشا  نيكولاي ІІ  جانة ونئث وتباسئ مذشةلةرئ ةكاتةرينبؤرگ قالاسئندا 1918- جئلئ 17- شئلدةدة اتئلدئ.

168 جئل بذرئن (1844- 1875) شأةد ساياحاتشئسئ، پاريج گةوگرافيالئق قوعامئنئث مذشةسئ  موزةر گةنري دذنيةگة كةلدئ.

رةسةيدئث سانكت-پةتةربور قالاسئندا تؤعان.  جةنةأا وقئپ، باكالاأر دارةجةسئندة ءبئلئم العان. 1867-1883- جئلدارئ سئبئرگة، ءذش رةت ورتا ازياعا  ساياحات جاساعان. 1885-1888- جئلدارئ  پاريجدة  فرانسؤز تئلئندة «ورتا ازياعا (قازاق دالاسئنا، تذركئستانعا، بذحاراعا، حيؤاعا، تذركئمةندةرگة جانة پةرسياعا) ساياحات»، ورئس تئلئندة «ورتا ازيا ةلدةرئندة»  دةگةن اتپةن كئتاپتارئ شئقتئ. موزةردئث بذل ةثبةكتةرئندة 19- عاسئردئث سوثعئ شيرةگئندةگئ قازاق-ورئس قاتئناستارئ، ئرعئز، قازالئ، پةروأسك (قئزئلوردا)، تذركئستان، شئمكةنت، أةرنئي (الماتئ)، تاعئ باسقا اكئمشئلئك ساؤدا ورتالئقتارئ، ولارداعئ حالئقتئث ةتنوگرافيالئق قذرامئ، قازاقتاردئث كاسئبئ، سئرداريا وزةنئ بويئندا ةگئنشئلئكتئث دامؤئ جونئندة دةرةكتةر كةلتئرئلگةن. قازاقتاردئث ادةت-عذرپئ، كيئم-كةشةگئ، سپورتتئق ويئندارئ جونئندة قذندئ مالئمةتتةر جيناقتالعان. موزةر قازاقتاردئث تذرمئس-سالتئمةن جاقئن تانئسئپ، قازاق ءتئلئن ذيرةنگةن. 1887- جئلئ شئلدةدة ليؤسةرندة (شأةيساريا) وتكةن ورتا ازيا ةلدةرئ حالئقتارئ ونةرئنئث كورمةسئنة 170 سؤرةتپةن بةزةندئرئلگةن موزةردئث كئتابئ قويئلدئ. ونداعئ قازاقتاردئث تذرمئسئن، سپورت ويئندارئن (كوكپار، تاعئ باسقا) بةينةلةيتئن گراأيؤرالار جذرتشئلئق نازارئن ةرةكشة اؤداردئ.

76 جئل بذرئن (1936) قازاقستاننئث يؤنةسكو جانئنداعئ تذراقتئ وكئلئ، اقئن، قوعام قايراتكةرئ، قازاقستاننئث حالئق جازؤشئسئ، يادرورلئق سئناققا قارسئ «سةمةي-نةأادا» قوزعالئسئنئث، حالئق كونگرةسئ پارتياسئنئث كوشباسشئسئ، قازاق ك س ر-ئنئث اباي اتئنداعئ مةملةكةتتئك سئيلئعئنئث، تاتارستان رةسپؤبليكاسئنئث ش.مارجاني اتئنداعئ تاريح ينستيتؤتئنئث قذرمةتتئ دوكتورئ، سذلةيمةنوأ ولجاس دذنيةگة كةلدئ.

الماتئ قالاسئندا تؤعان. قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئنئث گةوگرافيا فاكؤلتةتئن ءبئتئرئپ، م.گوركيي اتئنداعئ ادةبيةت ينستيتؤتئندا وقئعان. «كازاحستانسكايا پراأدا» گازةتئ رةداكسياسئنئث ءبولئم مةثگةرؤشئسئ، «قازاق فيلم» كينوستؤدياسئ سسةناري-رةداكسيالئق القاسئنئث باس رةداكتورئ، قازاقستان جازؤشئلار وداعئنئث حاتشئسئ، قازاق ك س ر كينةماتوگرافيا جونئندةگئ مةملةكةتتئك كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ، ق ر جوعارعئ كةثةسئنئث دةپؤتاتئ، قازاقستاننئث يتالياداعئ توتةنشة جانة وكئلةتتئ ةلشئسئ قئزمةتتةرئن اتقارعان.

ول ءوز تؤئندئلارئن ورئس تئلئندة جازادئ. ولةثدةرئ مةن پوةمالارئنئث العاشقئ جيناعئ 1961- جئلئ «ارعئماقتار» دةگةن اتپةن جارئق كورگةن. ونئث سسةناريئ بويئنشا «اتامةكةن»، «كوگئلدئر مارشرؤت»، «قئس - قولايسئز ماؤسئم»، ت.ب. فيلمدةر تذسئرئلگةن. «از ي يا»، «جازؤ ءتئلئ» اتتئ ءتئل بئلئمئنة قاتئستئ زةرتتةؤلةرئ، «نذرلئ تذندةر»، «مةشئن جئلئ»، «كوثئل كوكجيةگئ»، «ءار كذن - ارايلئ تاث»، «اق داريا اسپانئ»، «جذمئر جذلدئز»، «شاپاعاتتئ شاق»، «اتامةكةن»، ت.ب. جيناقتارئ شئققان.

1- دارةجةلئ «بارئس»، ةثبةك قئزئل تؤ، «قذرمةت بةلگئسئ»، قازان رةأوليؤسياسئ وردةندةرئمةن، مةدالدارمةن ماراپاتتالعان.

71 جئل بذرئن (1941-1993) سپورتشئ، ةركئن، سامبو، دزيؤدو، قازاقشا كذرةس تذرلةرئنئث سپورت شةبةرئ، قازاقستاننئث 11، ورتا ازيا رةسپؤبليكالارئ مةن قازاقستاننئث 6 دذركئن چةمپيونئ سادئقوأ ساؤرئق دذنيةگة كةلدئ.

سوڭعى جاڭالىقتار