ادام بويىنداعى ەڭ جامان 40 قاسيەت
ءبىز بۇگىن سونىڭ ىشىندەگى ەڭ جامان دەگەن 40 جاعىمسىز قاسيەتتى اتاپ بەرمەكپىز.
1. كۇپىر.
2. ناداندىق.
3. ايىپتالۋدان قورقىپ اقيقاتتى جاسىرۋ.
4. ماقتاعاندى جاقسى كورۋ.
5. اقيداسى بۇرىس بولۋ. (قاتە يمان)
6. حاۆا-ي نافس، ياعني ءناپسىنىڭ قالاۋلارىنا ەرىپ ءجۇرۋ.
7. باسقالارعا ەلىكتەگەن يمان. (تانىمايتىندارعا ەلىكتەۋ)
8. ريا، اقىرەت ىستەرىن ماقتانىش جانە ابىرويى ءۇشىن ىستەۋ.
9. تۋل-ي امال. (ءومىردىڭ قىزىعىن كورۋ ءۇشىن ۇزاق ءومىر ءسۇرۋدى ارمانداۋ)
10. تاما'. (دۇنيە ءلاززاتتارىن حارام جولداردان ىزدەۋ)
11. كيبىرلىك. (ءوزىن جوعارى ساناۋ، تاكاپپارلىق)
12. تەزەللۇل. (اسا قاراپايىمدىلىق)
13. ۋجب. (ىستەگەن جاقسىلىق پەن عيباداتتارىنا مەنمەنسۋ)
14. حاسەد. (قىزعانىش، كورە الماۋشىلىق، نىعمەتتەردىڭ باسقالاردان كەتۋىن قالاۋ. ابۋللەيس سامارقاندي: «ءۇش كىسىنىڭ دۇعاسى قابىل بولمايدى، ولار - حارام جەگەن، عايبات ايتقان، حاسەد ەتكەندەر.»)
15. حىقد. (باسقالاردى تومەن ساناۋ)
16. شاماتات. (كىسىنىڭ باسىنا كەلگەن قيىنشىلىقا، پالەكەتكە قۋانىپ، شاتتانۋ)
17. حيدجر. (دوستىق قارىم- قاتىناستى ءۇزۋ)
18. ءجۇبن. (قورقاقتىق)
19. ءتاحاۆۆۇر. (اشۋلى مىنەزدىڭ كوپ جانە زياندى بولۋى.)
20. عادر. (بەرگەن سوزىندە تۇرماۋ.)
21. قيانات. ء(مۇنافىقتىقتىڭ بەلگىسى؛ سەنىمدىلىكتى بۇزاتىن ءسوز نە ءىس.)
22. ۋادەسىن بۇزۋ. (حاديس شاريفتە: «ءمۇنافىقتىقتىڭ بەلگىسى ۇشەۋ: وتىرىك ايتۋ، بەرگەن ءسوزىن بۇزۋ، اماناتقا قيانات جاساۋ» دەلىنەن. )
23. سۋ'ي زان. (سۋ'ي زان /جامان ويدا بولۋ/ ەتۋ حارام. كۇنالارىنىڭ كەشىرىلمەيتىندىگىن ويلاۋ اللا تاعالاعا سۋي' زان ەتۋ بولادى. مۇسىلمانداردى پاسىق دەپ ويلاۋ دا سۋي' زان بولادى.)
24. دۇنيە مۇلكىنە دەگەن ماحاببات.
25. تاسۆيف. (قايىرلى ىستەردى ىستەۋدى كەشىكتىرۋ، كەيىنگە قالدىرۋ.) بىر حاديستە: «بەس نارسە كەلمەي تۇرىپ بەس نارسەنىڭ قادىرىن بىلىڭدەر: ولمەستەن بۇرىن ءومىردىڭ قادىرىن، اۋىرماي تۇرىپ دەنساۋلىقتىڭ قادىرىن، دۇنيەدە اقىرەتتى جاقسارتۋدىڭ قادىرىن، قارتايماي تۇرىپ جاستىقتىڭ قادىرىن، كەدەيلىكتەن بۇرىن بايلىقتىڭ قادىرىن» - دەپ ايتىلعان.
26. پاسىقتاردى، ياعني حارام ىستەيتىن ادامداردى جاقسى كورۋ. (پاسىقتىقتىڭ ەڭ جامانى زۇلىم ەتۋ.)
27. عالىمدارعا دۇشپان بولۋ. (يسلام ىلىمدەرى جانە عالىمدارىمەن ازىلدەۋ كۇپىر بولادى.)
28. فيتنا شىعارۋ. (ادامداردى قيىن جاعدايعا تۇسىرەتىن بۇلىك شىعارۋ.) حاديس شاريفتە: «فيتنا ۇيقىدا، ونى وياتقان كىسىگە لاعنەت (قارعىس) بولسىن» - دەلىنگەن.
29. مۇداحانە جانە ءمۇداارا. (كۇشى جەتە تۇرا حارام ىستەگەنگە كەدەرگى بولماۋ جانە دۇنيەسى ءۇشىن ءدىنىن بەرۋگە مۇداحانە دەلىنەدى. ءدىنى ءۇشىن دۇنيەسىن بەرۋ ءمۇداارا بولادى. )
30. يناد جانە ءمۇقابارا. (اقيقاتتى، دۇرىس نارسەنى ەستىپ، قابىل ەتپەۋ، قىرسىعۋ. )
31. نيفاق. (ەكى جۇزدىلىك. )
32. تافاككۋر ەتپەۋ. (كۇنالارىن، جاراتىلعانداردى جانە ءوزىن ويلاماۋ. )
33. مۇسىلمانعا باددۋعا ەتۋ (قارعاۋ) .
34. مۇسىلمانعا جامان لاقاب ات تاعۋ.
35. كەشىرىم سۇراعاندى كەشىرمەۋ. كەشىرىمدى بولماۋ.
36. قۇران كارىمدى قاتە ءتافسير ەتۋ.
37. حارام نارسە ىستەۋدەن قايتپاۋ.
38. عايبات ايتۋ
39. تاۋبە ەتپەۋ.
40. ابىروي- اتاققۇمارلىق.
جامان مىنەزدەردەن الىس بولىپ، جاقسى مىنەزدى بولۋعا ۇمتىلۋ كەرەك. حازرەتى پايعامبارىمىزدىڭ الەيھيسسالام حاديستەرىندە: «عيباداتتارى از بولعان كىسى، جاقسى مىنەزىمەن قيامەت كۇنى بيىك دارەجەلەرگە جەتەدى.»
«عيباداتتاردىڭ ەڭ وڭايى جانە ەڭ پايدالىسى، از سويلەۋ جانە جاقسى مىنەزدى بولۋ.»
«سەنەن ۇزاق جۇرگەندەرگە جاقىن بولۋ، زۇلىمدىق ەتكەندەردى كەشىرۋ، وزدەرىن ماحرۇم ەتكەندەرگە جاقسىلىق جاساۋ - جاقسى مىنەزدى بولۋدىڭ بەلگىلەرى.»
دەرەككوزى: "پ ت" توپتاماسىنان