24-مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى
اتاۋلى كۇندەر
حالىقارالىق قورىقتار كۇنى
جىل سايىن حالىقارالىق تابيعاتتى قورعاۋ وداعىنىڭ باستاماسىمەن اتالىپ وتىلەدى. قورىقتار - تابيعاتتىڭ جاراتىلىسىن جانە ونىڭ بارلىق تۇرلەرىن وزگەرىسسىز سول قالپىندا ساقتايتىن اۋماق بولىگى نەمەسە اكۆاتوريا.
ەستە قالار وقيعالار
1933 -جىلى «قازاقتىڭ كوركەم ادەبيەتى» باسپاسى قۇرىلدى. 1964 -جىلى اتاۋى «جازۋشى» بولىپ وزگەردى.
1994 -جىلى وسى كۇنى ەۋروپالىق وداق سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى - قازاقستان رەسپۋبليكاسىمەن، ال ءبىر اپتادان كەيىن قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىمەن پارافيرلەدى.
1995 -جىلى قازاقستان رەسپۋليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكارا رەجيمىن نىعايتۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكارا اسكەرلەرى باس باسقارماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكارانى قورعاۋ مەملەكەتتىك كوميتەتى بولىپ قايتا قۇرىلدى.
2002 -جىلى پولشا رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ «اق قىران» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. «اق قىران» وردەنى - پولشانىڭ ەڭ جوعارى مەملەكەتتىك سىيلىعى. ونى 1705 -جىلعى 1-قاراشادا پولشا كورولى II اۆگۋست بەكىتتى. وردەن مونارحتارعا، شەتەلدىك مەملەكەتتەر مەن ۇكىمەتتەردىڭ باسشىلارىنا ەرەكشە ەڭبەگى ءۇشىن تابىس ەتىلەدى، سونداي- اق پولشا رەسپۋبليكاسىنا ايرىقشا ەڭبەگى سىڭگەن پولياك ازاماتتارى ماراپاتتالادى.
2006 -جىلى قازاقستان- قىتاي مۇناي قۇبىرى ارقىلى قازاقستاندىق مۇنايدىڭ العاشقى پارتياسى ق ح ر شەكارا بەكەتىنە جەتتى. مۇناي شىڭجاڭنىڭ دۋشانتسزى قالاسىنداعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنا جەتكىزىلۋى ءتيىس. بۇل قازاقستان- قىتاي مۇناي قۇبىرىنىڭ رەسمي پايدالانۋعا بەرىلۋىن بىلدىرەدى. قۇنى 700 ميلليون دوللار، وتكىزۋ مۇمكىندىگى 20 ميلليون توننالىق 962 شاقىرىم قۇبىردىڭ قۇرىلىسى 2004 -جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باستالىپ، 2005 -جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اياقتالعان بولاتىن. ونىمەن قاتار، قىتاي اۋماعىندا 252 شاقىرىمدىق الاشاڭقاي- دۋشانتسزى قۇبىرى دا توسەلىپ بىتكەن ەدى.
2007 -جىلى گرادەتس- كرالوۆە قالاسىنداعى كونگرەسس- ورتالىقتا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ چەحياداعى قۇرمەتتى كونسۋلدىعىنىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى. كونسۋلدىق وكرۋگ چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ كرالوۆوگرادەتسك جانە پاردۋبيتس ولكەلەرىن قامتيدى.
2010 -جىلى س. تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (ش ى ۇ ۋ) مۇشەسى بولدى. وعان قازاقستان، قىتاي، رەسەي، قىرعىزستان مەن تاجىكىستاناننىڭ 53 جوعارى وقۋ ورنى كىرەدى. شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۇمىسى ش ى ۇ ۋ- نە مۇشە ەلدەردىڭ مادەنيەتى مەن تىلدەرىن ۇيرەنۋگە، سۇرانىستاعى ماماندىق ستۋدەنتتەرىنىڭ تاجىريبە الماسۋىنا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى.
2011 -جىلى قازاقستاندا قاراعاندى وبلىسىندا بولعان جاپون اسكەري تۇتقىندارى تۋرالى كىتاپ جارىق كوردى. ونىڭ ساتىلىمىنان تۇسكەن قاراجاتتاردى اۆتورلار تۇگەل جاپونيادا سول جىلى 11 -ناۋرىزدا بولعان جەر سىلكىنىسىنەن زارداپ شەككەندەرگە كومەك قورىنا اۋداردى.
2013 -جىلى حورۆاتيانىڭ زاگرەب قالاسىندا قازاقستان تابيعاتى فوتوكورمەسى سالتاناتتى تۇردە اشىلدى، ونى ق ر ەلشىلىگى مەن حورۆات «croاrtرhotoclub» فوتوونەر قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىردى.
2013 -جىلى التاي ولكەسىنىڭ (رەسەي) سلاۆگورود قالاسىندا پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ قولداۋىمەن قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى ورتالىعى اشىلدى.
2013 -جىلى الماتىدا «تەڭىزشيەۆرويل» كومپانياسى مەن قازاقستان- بريتان تەحنيكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن قازاقستانداعى تۇڭعىش تەڭىز اكادەمياسى قۇرىلىپ، ءبىرىنشى كۋرسقا كادەتتەر قابىلداندى. اكادەميادا ساباق اعىلشىن تىلىندە جۇرگىزىلەدى، ال كادەتتەر كاسپي تەڭىزىندە تاجىريبەدەن وتەدى.
2016 -جىلى ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ (يافي) يادرولىق زەرتتەۋ رەاكتورى كونۆەرسيادان جانە تەرەڭ جاڭعىرتۋدان كەيىن جوعارى بايىتىلعان يادرولىق وتىننان تومەن بايىتىلعان يادرولىق وتىنعا كوشىرىلدى. جاڭعىرتىلعان رەاكتورعا ارنالعان تومەن بايىتىلعان ۋرانى بار وتىن جينامالارى يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنا «روساتوم» مەمكورپوراتسياسىنىڭ «تۆەل» وتىن كومپانياسى بولىمشەسىنە قاراستى نوۆوسيبيرسك حيمكونتسەنتراتتار زاۋىتىمەن جەتكىزىلەتىن بولادى. ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە قاراستى يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ س س ر- ق زەرتتەۋ يادرولىق رەاكتورىن جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىندە باسقارۋ جانە قورعانىس، رادياتسيالىق باقىلاۋ جۇيەلەرى تولىعىمەن اۋىستىرىلعان. سونىمەن قاتار، سۋىتۋ جانە ۇزدىكسىز ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى جۇيەلەرى جاڭارتىلدى. وسىنىڭ بارلىعىنىڭ ناتيجەسىندە رەاكتوردىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە تيىمدىلىگى ارتا ءتۇستى.
2019 -جىلى تۇركى كەڭەسى مەملەكەتتەرى كوشباسشىلارىنىڭ قابىلدانعان شەشىمىنە سايكەس، تۇركى الەمى ەلدەرىنىڭ دامۋىنا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا ءومىر بويعى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ قۇرمەتتى ءتوراعاسى مارتەبەسى بەرىلدى.
2020 -جىلى تۇركى تىلدەس جەتى ەلدەن - قازاقستان، قىرعىزستان، مولدوۆا، ازەربايجان، باشقۇرتستان (رەسەي)، وزبەكستان جانە تۇركيادان كەلگەن 30 عا جۋىق مۋزىكانت 17 حالىق اسپابىندا بەلگىلى قازاق اقىنى، جازۋشىسى ساكەن سەيفۋلليننىڭ «تاۋ ىشىندە» ءانىن ورىندادى. تۇركسوي حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى ۇيىمىنىڭ ينتەرناتسيونالدىق ونلاين- جوباسىنا نۇر- سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ «قورقىت» ءداستۇرلى مۋزىكا توبى قاتىستى. جوبا رەجيسسەرى - تۇركسوي رەجيسسەرى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ارمان نۇرماحامات ۇلى.
