2026-جىلى اقشانى قاي ۆاليۋتادا ساقتاۋ ءتيىمدى؟ ساراپشىلار كەڭەسى

استانا. قازاقپارات - 2026-جىلى اقشانى قايدا قۇيۋ كەرەك؟ قارجىنى قانداي ۆاليۋتادا ساقتاعان ءتيىمدى؟ ساراپشىلار وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىپ، قاراجاتتى دۇرىس باسقارۋدىڭ نەگىزگى جولدارىن ءتۇسىندىردى.

«جەكە قاراجاتىمدى بىرنەشە جەردە ءبولىپ ساقتايمىن»

2026-جىل قازاقستان ءۇشىن ەكونوميكالىق تۇرعىدان «بەيىمدەلۋ جىلى» بولايىن دەپ تۇر. قارجى ساراپشىسى ايگۇل جۇمانوۆانىڭ ايتۋىنشا، ينفلياتسيانىڭ بىرتىندەپ باياۋلاۋى كۇتىلگەنىمەن، باعانىڭ تولىق تۇراقتاۋىنا ءالى ەرتە. ول بۇل ۇردىسكە حالىقارالىق جانە ىشكى فاكتورلاردىڭ قاتار اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

باعا وسىمىنە سىرتقى فاكتورلار - مۇناي باعاسى، گەوساياسي جاعداي، يمپورتقا تاۋەلدىلىك، سونداي-اق ىشكى فاكتورلار - تاريفتەر، جالاقى ءوسىمى، بيۋجەت شىعىندارى اسەر ەتەدى. نارىقتا ازىق-تۇلىك پەن قىزمەت كورسەتۋ باعاسى ءالى دە ءوسىم كورسەتۋى مۇمكىن، سوندىقتان حالىق ءۇشىن قارجىنى ساۋاتتى باسقارۋ وزەكتىلىگىن جوعالتپايدى، - دەيدى ساراپشى.

وسى جاعدايدا جەكە قارجىنى باسقارۋ بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى. ايگۇل جۇمانوۆا ەڭ ءتيىمدى ءتاسىل رەتىندە تابىس پەن شىعىندى ناقتى باقىلاۋدى اتايدى. ونىڭ سوزىنشە، مىندەتتى جانە مىندەتتى ەمەس شىعىنداردى ءبولىپ وتىرۋ، تابىستىڭ كەمىندە 10-20 پايىزىن جيناققا باعىتتاۋ جانە يمپۋلسيۆتى ساتىپ الۋدان باس تارتۋ - ينفلياتسيا كەزەڭىندە بيۋجەتتى ساقتاۋدىڭ نەگىزگى قاعيدالارى.

قارىزدى ازايتۋ جانە ۇزاق مەرزىمدى جوسپارمەن ءومىر ءسۇرۋ - تۇراقتىلىقتىڭ كىلتى، - دەيدى ول.

مامان قارجىلىق جوسپارلاۋدىڭ ءمانى تەك ۇنەمدەۋدە ەمەس، قۇرىلىم مەن ماقساتتا ەكەنىن دە ەسكە سالدى.

نەگىزگى قاعيدالار - ماقساتتىلىق، تۇراقتىلىق جانە ءتارتىپ. قىسقا، ورتا جانە ۇزاق مەرزىمدى ماقساتتاردى ايقىنداپ، ءار ماقساتقا بولەك قۇرال تاڭداۋ كەرەك. سونداي-اق قارجىلىق قاۋىپسىزدىك جاستىعىن (3-6 ايلىق شىعىن كولەمىندە) قالىپتاستىرۋ وتە ماڭىزدى، - دەيدى ساراپشى.

قارجى ساراپشىسى بۇگىندە ءبىر عانا ۆاليۋتاعا سەنىم ارتۋ - تاۋەكەلگە بارۋمەن تەڭ دەيدى.

ەڭ ءتيىمدىسى - ۆاليۋتانى ءارتاراپتاندىرۋ. كۇندەلىكتى شىعىندار مەن دەپوزيتتەردىڭ ءبىر بولىگى تەڭگەدە، ال جيناقتىڭ ءبىر بولىگى دوللار نەمەسە ەۋرودا بولعانى دۇرىس. بۇل ۆاليۋتا باعامىنىڭ كۇرت وزگەرۋىنەن قورعايدى، - دەيدى ول.

قاراجاتتى قايدا ورنالاستىرۋ دا ماقساتقا بايلانىستى. ەگەر قىسقا مەرزىمگە كەرەك بولسا، دەپوزيت، جيناق شوتى جانە اقشا نارىعى قۇرالدارى ءتيىمدى. ال ۇزاق مەرزىمگە جوسپار قۇراتىندارعا وبليگاتسيا، ينۆەستيتسيالىق قورلار، جىلجىمايتىن مۇلىك جانە زەينەتاقى جيناقتارى ۇسىنىلادى.

دەپوزيت - قاۋىپسىز ءارى تۇسىنىكتى قۇرال، اسىرەسە قىسقا مەرزىم مەن تۇراقتىلىق ءۇشىن قولايلى. ال ينۆەستيتسيالىق قۇرالدار ۇزاق مەرزىمدە تابىستىراق، ءبىراق تاۋەكەلى جوعارى. ەڭ دۇرىس شەشىم - دەپوزيت پەن ينۆەستيتسيانى بىرگە قولدانۋ، - دەيدى ايگۇل جۇمانوۆا.

وسى رەتتە ساراپشى اقشانى جوعالتۋدان نەمەسە ينفلياتسيادان قورعاۋدىڭ جولدارىن اتادى.

نەگىزگى ادىستەر - ءارتاراپتاندىرۋ، پاسسيۆ تابىس كوزدەرىن قۇرۋ، اكتيۆتەردى ينفلياتسيادان قورعايتىن قۇرالدارعا سالۋ جانە قارجىلىق ءبىلىمدى ۇنەمى ارتتىرۋ. اقشانى ۇيدە ساقتاۋ - ەڭ ءتيىمسىز ءتاسىل، - دەپ ەسكەرتەدى ول.

قارجى ساراپشىسى ءوز قاراجاتىن بىرنەشە جەردە ءبولىپ ۇستايتىنىن ايتتى.

جەكە قاراجاتىمدى بىرنەشە جەرگە ءبولىپ ساقتايمىن: ءبىر بولىگى - دەپوزيتتە، ءبىر بولىگى - شەتەل ۆاليۋتاسىندا، ءبىر بولىگى - ۇزاق مەرزىمدى اكتيۆتەردە. نەگىزگى قاعيدا - بارلىق اقشانى ءبىر جەردە ۇستاماۋ، - دەدى ول.

قارجى مادەنيەتىنىڭ السىزدىگى كەيدە ينفلياتسيادان دا ءقاۋىپتى بولۋى مۇمكىن. ايگۇل جۇمانوۆانىڭ ايتۋىنشا، حالىق ەڭ جيى جىبەرەتىن قاتەلىكتەر - جوسپارسىز ءومىر ءسۇرۋ، تابىستىڭ ءبارىن جۇمساۋ، رەزەرۆتىڭ بولماۋى، ەموتسيامەن نەسيە الۋ جانە قارجىلىق بىلىمگە ءمان بەرمەۋ.

ەرتە باستان بيۋدجەت جۇرگىزۋدى ۇيرەنۋ، جيناق ادەتىن قالىپتاستىرۋ، قارجى تۋرالى كىتاپتار مەن كۋرستار وقۋ، تابىستىڭ بىرنەشە كوزىن قۇرۋعا ۇمتىلۋ جانە جەڭىل اقشاعا سەنبەۋ كەرەك، - دەپ كەڭەس بەرەدى قارجى ساراپشىسى.

2026-جىلى اقشانى قايدا قۇيعان دۇرىس؟

2026-جىل قازاقستاندىقتار ءۇشىن باعا ءوسىمى مەن سالىق ساياساتى تۇرعىسىنان وڭاي بولمايتىن سەكىلدى. قارجى ساراپشىسى ساپارالى قۇرالدىڭ ايتۋىنشا، قوسىمشا قۇن سالىعى مولشەرىنىڭ ۇلعايۋى ينفلياتسيالىق قىسىمدى كۇشەيتەدى.

قوسىمشا قۇن سالىعى وسى ۋاقىتقا دەيىن 8-12 پايىز ارالىعىندا بولعان، ال 2026-جىلى 16-پايىزعا دەيىن ءوستى. ونى قاراپايىم مىسالمەن تۇسىندىرەيىن: وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىر ا ە ك قۇنى 3932 تەڭگە بولسا، قازىر 4325 تەڭگە بولدى، ءوسىم بەردى. وسىدان-اق بىزدە ينفلياتسيا قۇنى كوتەرىلىپ جاتقانىن بىلۋگە بولادى، - دەيدى ساراپشى.

ونىڭ سوزىنشە، ينفلياتسيا جىل سايىن تۋىندايتىن داعدارىستارعا بايلانىستى قالىپتاسادى جانە ەلدەگى باعاعا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ق ق س- نىڭ ءوسۋى تەك سالىق ەمەس، جالپى نارىقتىق باعا جۇيەسىنىڭ وزگەرۋىن بىلدىرەدى.

ق ق س كوتەرىلۋى - بارلىعى قىمباتتايدى دەگەن ءسوز. بانكتىك پايىزدىق مولشەرلەمە وسەدى، نەسيە بەرۋ كوبەيەدى، - دەيدى ول.

ساپارالى قۇرال قاراپايىم حالىق ءۇشىن بيىلعى جىل كۇردەلى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن جاسىرمايدى. ونىڭ بولجامىنشا، ءدال وسى كەزەڭ 2016 جانە 2020-جىلدارداعىداي «داعدارىس جىلى» سيپاتىندا وتەدى.

قاراپايىم حالىقتىڭ كۇن كورۋ كوەففيتسيەنتى قيىن بولاتىن سياقتى. سەبەبى بارلىق نارسە قىمباتتاپ جاتىر، ال جالاقى سول كۇيىندە تۇر، - دەيدى ول.

ق ق س ءوسىمىنىڭ پسيحولوگيالىق فاكتورى دا ماڭىزدى. ساپارالى قۇرالدىڭ ايتۋىنشا، حالىق العاشىندا جاڭا باعاعا ۇيرەنىسە المايدى، كەيىن بارىپ بەيىمدەلەدى.

العاشقى جارتى جىلدىقتا 2026-جىلى باعا ءوسىمى سالىستىرمالى تۇردە جوعارى بولادى، ءبىراق جىل سوڭىنا قاراي تۇراقتالا باستايدى، - دەيدى ساپارالى قۇرال.

ساراپشى جانارماي باعاسىنىڭ دا كۇرت ءوسۋىن بولجايدى. بۇل ءوز كەزەگىندە بارلىق باسقا باعاعا مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر ەتەدى.

ساپارالى قۇرال اقشانى ۆاليۋتا كۇيىندە ساقتاماي، وعان باسپانا ساتىپ الۋعا كەڭەس بەرەدى.

قازىر دوللار ءبىر كوتەرىلىپ، ءبىر ءتۇسىپ جاتىر. بۇگىنگى باعاسى 510 تەڭگە، الدىندا 498 تەڭگەگە دەيىن ءتۇستى، كەزىندە 521 تەڭگەگە دەيىن باردى. وداندا قازىر اقشالارىڭىز بولسا، باسپاناعا سالىڭىزدار. سەبەبى باسپانا قۇنى ق ق س- عا بايلانىستى وتە قاتتى ءوسىم بەرەدى دەگەن بولجام بار. سول سەبەپتى ۇزاق مەرزىمدە دە، قىسقا مەرزىمدە دە دوللار مەن ەۋرودا ۇستاعاننان گورى اقشانى العاشقى جارنا رەتىندە سالىپ قويىپ، ءتيىمدى نەسيەلىك يپوتەكالىق باعدارلامامەن راسىمدەگەن دۇرىس. سول كەزدە سىزدەر ۇتاسىزدار، - دەيدى ول.

سونداي-اق قارجى ساراپشىسى التىننىڭ دا ءتيىمدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ءوز باسىم ءدال قازىر التىنعا كوبىرەك كوڭىل بولەمىن. بۇل مويىنعا نەمەسە قولعا تاعاتىن التىن ەمەس، كادىمگى ۇلتتىق بانكتەن بەرىلەتىن التىن. ونىڭ قۇلدىراۋ كوەففيتسيەنتى وتە از، ءبىراق ءوسۋ كوممەرتسياسى جوعارى. قاراجاتىڭىزدى باستاپقى جارناعا، وعان جەتپەي جاتسا، التىنعا سالعان ءتيىمدى، - دەپ تۇسىندىرەدى ساپارالى قۇرال.