وسكار-2018: جىلدىڭ ۇزدىك 7 فيلمىنە شولۋ
«فورما ۆودى» (اعىلشىن. The Shape of Water) - مەلودراما، تريللەر، فەنتەزي جانرىنداعى گيلەرمو دەل تورونىڭ بۇل تۋىندىسى بەدەلدى بايقاۋدىڭ 13 اتالىمىنا ۇسىنىلىپ، نوميناتسيا سانى بويىنشا كوش باستاپ تۇر. وقيعا جەلىسى وتكەن عاسىردىڭ 60-جىلدارى ءوربيدى. بالتيمورداعى قۇپيا اسكەري زەرتحاناعا جاڭا زەرتتەۋ «نىسانى» - گۋمانويد- امفيبيا جەتكىزىلدى. زەرتحاناداعى مىلقاۋ ەدەن جۋۋشى ەلايزا مەن ماقۇلىق اراسىندا سەزىم ۇشقىنى پايدا بولادى جانە ەلايزا سۇيىكتىسىن ادامدار قۇرساۋىنان قۇتقارۋعا بەل بايلايدى.
ايتا كەتەيىك، باستى رولدەگى ساللي حوكينس ەلايزا ءرولى ءۇشىن وسكار-2018 «ۇزدىك ايەل رولىنە» ۇمىتكەر اتاندى. ودان بولەك، فيلم «ۇزدىك رەجيسسەر»، «ۇزدىك كومپوزيتور»، «ۇزدىك سسەناري»، «ۇزدىك وپەراتور جۇمىسى»، «ۇزدىك كوستيۋم»، «ۇزدىك مونتاج»، «ۇزدىك دىبىس» اتالىمدارىندا وسكار مۇسىنشەلەرىن الۋدى كوزدەپ وتىر.
«ديۋنكەرك» (اعىلشىن. Dunkirk) - تانىمال رەجيسسەر كريستوفەر نولان تۇسىرگەن اسكەري دراما. وسكاردىڭ 8 اتالىمىنا ۇمىتكەر بولعان بۇل تۋىندى ارقىلى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تاقىرىبىنىڭ ءالى دە وزەكتى ەكەنىن بايقاۋعا بولادى. بۇل فيلمگە 1940 -جىلدارى قورشاۋعا تۇسكەن 400 مىڭعا جۋىق ساربازدىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالعان اتاقتى «ديۋنكەرك وپەراتسياسى» نەگىز بولعان. باستىسى، كورەرمەن ەرلىكتىڭ، باتىرلىقتىڭ، بىرلىكتىڭ نە ەكەنىن، قازىرگى بەيبىت ءومىردىڭ قانداي قۇندى ەكەنىن باعامدارى انىق.
فيلمنىڭ اۋەنىن جازعان تانىمال كومپوزيتور گانس سيممەر ادەتتەگىدەي، «ۇزدىك كومپوزيتور» اتالىمىنا ۇسىنىلدى. ءبىر قىزىعى، فيلم اكتەرلەرى وسكاردىڭ «ۇزدىك ايەل»، «ۇزدىك ەر ادام»، ءتىپتى «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك رولدەر» ءۇشىن ماراپاتقا ۇسىنىلمادى. بۇل دا بارشا ءتۇسىرىلىم توبىنىڭ جۇمىلا جۇمىس ىستەگەنىن ايعاقتاپ تۇرسا كەرەك.
«تري بيلبوردا نا گرانيتسە ەببينگا، ميسسۋري» (اعىلشىن. Three Billboards Outside Ebbing, Missouri) - ۇلى بريتانيا مەن ا ق ش بىرلەسىپ تۇسىرگەن درامالىق فيلم. جالعىزباستى انا ميلدرەد حەيز تۋعان قالاسىنداعى پوليتسەيلەرگە قارسى كۇرەستى باستايدى. ونىڭ پىكىرىنشە، جاسوسپىرىم قىزى اندجەلانى اياۋسىز ولتىرگەن قىلمىسكەرلەردى ىزدەۋدە ءتارتىپ ساقشىلارى قۇلىقسىزدىق تانىتتى. ءۇش بيلبوردتى جالعا الۋ ارقىلى ميلدرەد پوليتسيا مەن قالا حالقىن ءوز جانايقايىنا قۇلاق اسۋعا شاقىرادى.
«ۇزدىك فيلم» اتالىمىنان بولەك، بۇل تۋىندى «ۇزدىك ايەل ءرولى»، «ۇزدىك كومپوزيتور»، «ۇزدىك سسەناري»، «ۇزدىك مونتاج» سىندى 7 نوميناتسيا بويىنشا ۇمىتكەر اتاندى. «ۇزدىك ايەل ءرولى» مۇسىنشەسىنىڭ ميلدرەدتى سومداعان اكتريسا فرەنسيس ماكدورماندقا بەرىلۋى ابدەن مۇمكىن دەپ ەسەپتەيمىز. سەبەبى، اشىنعان انانىڭ وبرازىن اشۋ مەن وعان كورەرمەندى سەندىرە الۋ وڭاي ءىس ەمەس.
«تيەمنىە ۆرەمەنا» (اعىلشىن. Darkest Hour) - الەمدىك دەڭگەيدەگى ساياساتكەر ۇلى بريتانيا پرەمەر- ءمينيسترى بولعان ۋينستون چەرچيللدىڭ ساياساتتاعى جولى تۋرالى بيوگرافيالىق تۋىندى. ناتسيستىك ارميانىڭ ءداۋىرى ءجۇرىپ تۇرسا دا، اينالانىڭ ۇگىتتەۋىنە قاراماستان، چەرچيللدىڭ ادولف گيتلەرمەن كەلىسىمگە كەلمەۋى - ەڭ ماڭىزدى شەشىم رەتىندە تاريحتا قالدى.
فيلم «ۇزدىك ەر ادام ءرولى»، «ۇزدىك كوستيۋم ديزاينەرى»، «ۇزدىك گريم» سىندى وسكاردىڭ 6 بىردەي نوميناتسياسىنا ۇسىنىلدى. بۇل ورايدا وسكار-2018 «ۇزدىك ەر ادام ءرولى» مۇسىنشەسىنىڭ قالىڭ كورەرمەننىڭ سۇيىكتى اكتەرى، ۋ. چەرچيلل بەينەسىن ءساتتى سومداپ شىققان گاري ولدمانعا بەرىلۋى مۇمكىن دەگەن بولجامىمىزدى دا جاسىرمايمىز.
«پريزراچنايا نيت» (اعىلشىن. Phantom Thread) ) - ۇمىتكەر- فيلمدەر اراسىنداعى ەڭ ادەمى، ەڭ كوركەم دەپ اتاۋعا تۇرارلىق بۇل دراما 1950 -جىلدارداعى لوندوندى بەينەلەيدى. تانىمال كۋتيۋرە رەينولدس ۆۋدكوك كورولدىك وتباسىنان باستاپ، كينو جۇلدىزدارىن، باي اريستوكراتتاردى كيىندىرەدى، اتاق پەن داڭق، سىي- قۇرمەت وعان تاڭسىق ەمەس. ءبىراق، جالعىزدىققا بويى ۇيرەنگەن ۆۋدكوك تالاي سۇلۋدى كورسە دە، وتباسىن قۇرۋعا اسىقپايدى. كوپ كەشىكپەي، جاس ءارى سۇلۋ المانى كەزىكتىرىپ، ءومىرى كۇرت وزگەرىسكە ۇشىرايدى.
ءبىر اتاپ وتەرلىگى، ر. ۆۋدكوكتى سومدايتىن بريتاندىق اكتەر دەنيەل دەي- ليۋيس - وسكار سىيلىعىنىڭ ءۇش دۇركىن يەگەرى. ءوزىنىڭ سوڭعى فيلمى دەپ جاريالاعان «پريزراچنايا نيت» تۋىندىسىمەن اكتەر ءتورتىنشى مۇسىنشەدەن دە دامەلى ەكەنىن بىلدىرگەن بولاتىن. «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك اكتريسا»، «ۇزدىك رەجيسسەر»، «ۇزدىك كومپوزيتور» جانە البەتتە «ۇزدىك كوستيۋم ديزاينەرى» نوميناتسيالارىندا ۇمىتكەر بولىپ وتىر.
«لەدي بيەرد» (اعىلشىن. Lady Bird)- «ۇزدىك فيلم» ۇمىتكەرلەرى اراسىندا تراگيكومەديا جانرىنداعى جالعىز فيلم جانە ءتۇسىرىلىم توبى «وسكاردىڭ» بەس اتالىمى بويىنشا توپ جارۋدى كوزدەپ وتىر.
فيلم وزگەلەرگە ۇقساعىسى كەلمەي، ءوز جولىن ىزدەگەن، جوعارى سىنىپ وقۋشىسى كريستينا جايىندا بولماق. ول ءوزىن «قۇس» دەپ اتايدى جانە نيۋ- يورككە جەتۋدى ارماندايدى. ءدال وسى فيلمدى تالقىلاۋدا كورەرمەندەردىڭ پىكىرى ەكىگە جارىلدى. بىرەۋلەر كەز كەلگەن جاسوسپىرىمنىڭ ومىرىندە كەزدەسەتىن «ماسەلەلەر جيىنتىعىن» وسكار ۇمتىكەرلىگىنە لايىق ەمەس دەپ جازسا، ەندى ءبىرى فيلمدە تەرەڭ ماعىنا جاتقانىن، ادامنىڭ ءوزىن- ءوزى قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى قوزعالعانىن ايتۋدا.
«زوۆي مەنيا سۆويم يمەنەم» (اعىلشىن. Call Me by Your Name) - يتاليالىق كينورەجيسسەر لۋكا گۋادانينو تۇسىرگەن بۇل تۋىندى وسكار-2018 ءتورت نوميناتسياسىنان ءۇمىتتى.
تۋىندىدا وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارى سيپاتتالادى، وندا 17 جاستاعى ەليو مەن 24 جاستاعى وليۆەردىڭ ءبىر- بىرىنە دەگەن عاشىقتىق سەزىمى كورسەتىلەدى. قالىپتاسقان جاعدايلارعا قاتىستى، ەكەۋى بىرگە بولا المايدى. بۇل ارقىلى تۋىندى اۆتورلارى ماحابباتتان باس تارتپاۋعا، قوعامداعى ەسكىشىلدىككە، سوقىر ستەرەوتيپتەرگە قارسى تۇرۋعا شاقىرادى.
فيلم كوپتەگەن حالىقارالىق بايقاۋلاردا ۇزدىك اتانىپ، بەدەلدى كينوسىنشىلاردىڭ وڭ باعاسىن الدى. نيۋ- يورك كينوفەستيۆالى تاريحىنداعى ەڭ ۇزاق قوشەمەت وسى فيلمگە تيەسىلى - كورسەتىلىم بىتكەن سوڭ، كورەرمەندەر 10 مينۋت بويى شاپالاق ۇرعان.
ەسكە سالا كەتسەك، وسكار-2018 ماراپاتتاۋ كەشى پحيەنچحان قالاسىنداعى وليمپيادا ويىندارىنا بايلانىستى ناۋرىز ايىنا اۋىستىرىلعان بولاتىن.
سالتاناتتى شارا قازاقستان ۋاقىتىمەن 5 - ناۋرىز كۇنى تاڭعى 5.30-دا باستالادى. «ەل ارنا» تەلەارناسىنان جۇلدىزدى قوناقتاردىڭ قىزىل كىلەمنەن ءجۇرىپ ءوتۋ سالتاناتىن تىكەلەي ەفيردە تاماشالاۋعا بولادى.
ماراپاتتاۋدىڭ نەگىزگى بولىگى تاڭعى 7-دە «حابار» تەلەارناسىندا جالعاسادى. كەشتى تانىمال تەلەجۇرگىزۋشى جانە كوميك دجيممي كيممەل جۇرگىزەدى. «حابار» جانە «ەل ارنا» تەلەارنالارىنداعى شاراعا بەلگىلى كينوسىنشىلار دميتريي موستوۆوي، نۇرجان ەركىن ۇلى جانە كاريم كادىربايەۆ كوممەنتاتورلىق ەتەدى.
اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى
