قازاقستانعا 150 ميلليون دوللار تولةپ، عارئشقا عارئشكةر اتتاندئرؤ قاجةت پة؟
سول كةزةثدة قازاق دالاسئندا بوي كوتةرگةن بايقوثئر عارئش ايلاعئ بذگئندة تالاي عارئشكةردئ شةكسئز كةثئستئككة اتتاندئردئ. ولاردئث قاتارئندا قازاقتئث ةكئ بالاسئ دا عارئشتا بولئپ قايتتئ.
دةگةنمةن، سوثعئ جئلداردئث ئشئندة بايقوثئرداي عارئش ايلاعئمئز بولا تذرا، قازاقتئث ئشئنةن تاعئ دا ءبئر عارئشكةردئث ءالئ كذنگة شئقپاي جذرگةندئگئ قوعام اراسئندا تالقئدا جذرگةن ماسةلةردئث ءبئرئ بولاتئن.
بذگئن ق ر پرةزيدةنتئ جانئنداعئ ورتالئق كوممؤنيكاسيالار قئزمةتئندة وتكةن بريفينگتة ق ر ذلتتئق عارئش اگةنتتئگئ ءتوراعاسئنئث ورئنباسارئ مةيئربةك مولدابةكوأ بذل جايتتئث باسئن اشئپ بةردئ.
«ةكئ قيئندئق بار. ءبئرئنشئسئ، ول عارئشتاعئ حالئقارالئق ستانساعا ءبئزدئث ةش قاتئسئمئز جوق. ونئ جاساؤدئ قارجئلاندئرؤعا ءبئز قاتئسقان جوقپئز. وعان ةشقانداي قذقئمئز دا جوق. سوندئقتان، ءبئز تةك قانا سول عارئش ستانساسئن جاساعان ةلدةرگة بارئپ، ولاردئث مذمكئندئكتةرئن پايدالانؤ ءذشئن ءوتئنئش جاساؤعا قذقئمئز بار. ال بذل وتئنئشتةرئمئزگة ةؤروپا ةلدةرئ، امةريكا كةلئسئم بةرگئسئ كةلمةدئ.
ءبئراق، رةسةي بئزگة ذشئرؤعا كةلئسئم بةرگةن ةدئ. الايدا، بذعان دةيئن عارئشكةرلةرئمئز تةگئن ذشئرئلسا، قازئرگئ ؤاقئتتا ولاردئث وزدةرئ عارئشكةرلةرئن ذشئرؤ ءذشئن كوپ قاراجات جذمساپ جاتقاندئقتان، ونئث ورنئن تولتئرؤ ءذشئن اقشا سذرادئ. ءبئز ةسةپتةپ قاراعاندا، ءبئر عارئشكةردئث ذشؤئ بذرئنعئداي 8 كذن ةمةس كةمئندة 4 نةمةسة 6 ايعا سوزئلئپ، 150 ميلليون ا ق ش دوللارئنا جةتتئ»، - دةدئ ول.
م.مولدابةكوأتئث اتاپ وتؤئنشة، سولتذستئكتةگئ الپاؤئت كورشئمئزبةن وسئنداي ؤاعدالاستئقتئث بولعانئنا قاراماستان قازاق عارئشكةرئنئث عارئش كةثئستئگئنة كوتةرئلؤئنة ءالئ دة تولئق مذمكئنشئلئگئ جوق. ويتكةنئ، حالئقارالئق عارئش ستانساسئنا رةسةيدئث «سويؤز» اپپاراتئ عانا ذشئرئلادئ. ال وندا نةبارئ ءذش-اق ورئن بار. ونئث ءبئرئ عارئش كةمةسئنئث كومانديرئ مئندةتئن اتقاراتئن رةسةي عارئشكةرئنة تيةسئلئ بولسا، قالعان ةكئ ورئن امةريكا مةن ةؤروپا قاؤئمداستئعئنا تيةسئلئ. ال مذنداي جاعدايدا، قازاق عارئشكةرئنة كةزةكتئث كةلة قويؤئ دا نةعايبئل سياقتئ.
«ال ةكئنشئ قيئندئق، ءبئز نامئسقا تيسة دة ويلانؤئمئز كةرةك. سول عارئشكةردئث 150 ميلليون دوللار تولةپ، عارئشقا ذشقانئ قاجةت پة ءوزئ؟» - دةگةن ول عارئشقا ذشؤدئث ناقتئ سةبةپتةرئنة دة كةثئنةن توقتالدئ.
اگةنتتئك ءتوراعاسئنئث ورئنباسارئ اتاپ وتكةن ءبئرئنشئ سةبةپ، باسقا مةملةكةتتةر وزدةرئندة جاسالعان عارئشتئق تةحنيكالاردئ عارئشتئق جاعدايدا سئناقتان وتكئزؤ، ساپاسئن تةكسةرؤ ءذشئن عارئشكةرئن اتتاندئرؤعا مذددةلئ. ال بئزدة عارئشتئق ءوندئرئس ءالئ ئسكة قوسئلعان جوق.
ةندئ عانا قولعا الئنعان عارئش اپپاراتتارئن قذراستئرؤ-سئناؤ كةشةنئ تةك 2015 - جئلئ عانا ئسكة قوسئلادئ. اتالعان كاسئپورئن ءار تذرلئ ماقساتتاعئ، ناقتئ ايتقاندا بايلانئس جةرسةرئگئن، جةردئ قاشئقتان زوندتاؤ جةرسةرئگئن، عئلئمي-تةحنولوگيالئق جةرسةرئكتةر جاسايتئن بولادئ. دةمةك، عارئشتا سئناؤعا دايئن تةحنيكا جاساماي كوك كةثئستئگئن باعئندئرؤدئث ةش قاجةتئ جوق ةكةندئگئ تذسئنئكتئ.
«ةكئنشئدةن، عارئشكةر عئلئمي زةرتتةؤلةر جاساؤ ءذشئن ذشئرئلادئ. ال ءبئز عالئمدارئمئزدئث وتكئزةمئز دةگةن ةكسپةريمةنتتةرئن زةرتتةپ قاراساق، حالئقارالئق عارئش ستانسادا ولاردئ سئناقتان وتكئزةتئن زةرتحانالئق قذرئلعئلار جوق ةكةن. سوندئقتان ول عارئشكةردئ ذشئرار الدئندا، سول قاجةتتئ قذرئلئمداردئ جئبةرؤئمئز كةرةك. ول دا قوسئمشا اقشاعا كةلئپ تيةدئ»، - دةدئ ول.
م.مولدابةكوأتئث العا تارتقان ءذشئنشئ سةبةبئ، عارئشقا عارئشكةرئن اتتاندئرعان كةز كةلگةن ةل مذنداي قادامعا اقئلدئ، ءبئلئمدئ، پاراساتتئ، دةنساؤلئعئ مئقتئ ازاماتتارئنئث بار ةكةندئگئن پاش ةتؤ ءذشئن عانا بارادئ. ال قازاق ةلئ تاؤةلسئزدئك العان 20 جئلدئث ئشئندة ءوز حالقئنئث ذلاندارئنئث مئقتئ ةكةندئگئن 2 رةت دالةلدةپ ذلگةرگةن ةدئ.
«سوندا ءبئز قازئر نة ءذشئن 150 ميلليون دوللار جذمساپ، ذشئرؤئمئز كةرةك. قازئر ءبئز بذل اقشاعا زاؤئت سالئپ جاتئرمئز. ياعني، ةكونوميكاعا قايسئسئ ءتيئمدئ ةكةنئن ويلانؤ كةرةك»،- دةدئ ول.
اأتور: مارلان جيةمباي