مۇرات ەسجان: احاڭنىڭ اۋلەتى - 100 جىل قۋعىن كورگەن اۋلەت
رەجيسسەرى دە مۇرات ەسجاننىڭ ءوزى. ال باستى رولدە - بايعالي ەسەناليەۆ. ەڭ اۋەلى كەڭەس وكىمەتى 50 جىلى بويى اتىن اشىق ايتقىزباي كەلگەن احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەسىمى ءوزىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا قايتا جاڭعىرىپ، بەينەسى سومدالعاننىڭ ءوزى - ۇلكەن جەتىستىك. ءبىز وسىعان قۋاندىق. ارينە، ءمىنسىز دۇنيە جوق. ءبىراق سىن ايتۋ وڭاي، شىن ايتۋ قيىن. جىلى ءۇي، جايلى ورنىمىزدا وتىرىپ، التى-اق ساعاتتا كورىپ شىققان فيلمنىڭ ولپى-سولپى جەرىن وپ- وڭاي ايتا سالعانمەن، وعان توگىلگەن تەر مەن ەتىلگەن ەڭبەكتىڭ سالماعىن سەزىنە بەرمەيمىز. سوسىن دا شىعار، فيلمدى كورگەننەن كەيىن اركىم ءارتۇرلى پىكىر ايتىپ جاتىر. بىرەۋلەر فيلمنەن تورعاي دالاسىن ىزدەسە، ەندى بىرەۋلەر رۋلىق اڭگىمەنىڭ وتىن كوسەدى. «تاريحي شىندىقتى بۇرمالاپتى» دەپ بۋىرقانىپ جاتقاندار دا جوق ەمەس. ەندەشە كورەرمەندەر ايتقان كەمشىلىككە كىم كىنالى، فيلم قالاي ءتۇسىرىلدى دەگەن سۇراۋدىڭ جەتەگىمەن مۇرات ەسجاندى اڭگىمەگە تارتتىق.
احمەت تاقىرىبىنا اتاق ءۇشىن بارعانىم جوق
- قازاقتا اناۋ- مىناۋدىڭ ءتىسى باتپايتىن ەكى ۇلكەن تاقىرىپ، ەكى ءىرى تۇلعا بولسا، ونىڭ ءبىرى - اباي، ەكىنشىسى - احمەت. ءسىز وسى ەكى تاقىرىپقا دا تۇرەن سالدىڭىز. بۇل تاقىرىپتارعا قالاي باردىڭىز؟ كەزدەيسوق پا، جوق الدە ۇلكەن دايىندىقپەن بە؟ الدە اتاقتى ادامداردىڭ ومىرىنە كينو ءتۇسىرىپ اتاق جيناۋ ءۇشىن بە؟
- احمەت بايتۇرسىن ۇلى جايلى فيلم تۇسىرسەم دەگەن ويدا جۇرگەنىمە ون جىلدان استى. كەرىسىنشە، اباي تۋرالى فيلم ءتۇسىرۋ، اباي تاقىرىبىنا بارۋ ويىمدا بولعان ەمەس. ءبىراق اۋەزوۆتىڭ «اباي جولىن» جازۋ بارىسىن بەينەلەۋ ارقىلى كەڭەستىك تسەنزۋرانى كورسەتسەم دەگەن ماقساتپەن ءجۇرىپ اباي تاقىرىبىنا ات شالدىردىق. ياعني ابايدىڭ 175 جىلدىعىندا اباي تاقىرىبىن جاناپ ءوتىپ، اباي، مۇحتار، قايىم سىندى ءۇش تۇلعانى ءبىر فيلمگە سىيدىرۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ال احمەت تۋرالى ەرتە ويلاندىم. «حابار» تەلەارناسىندا جۇرگەندە «احمەت تۋرالى دەرەكتى فيلم جاساسام» دەگەن ارمان بولدى. ونەگەلى ومىرىنەن فيلم تۇسىرۋگە تاتيتىن قانداي تۇلعالار بار دەسە، مەنىڭ ويىما الدىمەن احمەت ورالاتىن. كەيىن كينو سالاسىنا ارالاسقاننان كەيىن دە احمەت ويىمدا ءجۇردى. ءبىراق ءبىر ءجونى بولار دەپ كەيىنگە قالدىرىپ جۇرگەن ەدىم.
فيلمنىڭ بيىل ءتۇسىرىلۋ سەبەبىنە كەلسەك، احاڭنىڭ 150 جىلدىعىنا وراي احمەت جايلى فيلم ءتۇسىرۋ «قازاقستان» تەلەارناسىنىڭ جوسپارىندا بولعان. ءبىراق ولار بۇل فيلمدى باسقا ادامعا تۇسىرتپەك بولعان. ءبىر كۇنى تەلەارنا باسشىلارى حابارلاسىپ، ءمالىم ءبىر تۇلعانىڭ ومىرىنەن فيلم ءتۇسىرۋىمدى ءوتىندى. مەن باس تارتتىم. «وعان ەشقانداي دايىندىعىم جوق. ال احمەت بولسا، وعان كەلىسەر ەدىم» دەپ ەدىم، كوپ وتپەي تەلەارنا باسشىلارى قايتا حابارلاسىپ، «ايتقانىڭىز بولسىن، احمەتتى ءسىز ءتۇسىرىڭىز» دەدى. ءوز اۋزىمنان شىققان ءسوز بولعان سوڭ، شەگىنەرگە جول قالمادى. ەكىنشى تۇرعىدان، ماعان مۇنداي مۇمكىندىكتى ەندى كىم بەرەدى دەگەن ويمەن تاۋەكەل دەپ ىسكە كىرىستىم. باسقا ەشقانداي ماقسات بولعان جوق. سوندىقتان ماعان وسىنداي مۇمكىندىك بەرگەن، احاڭداي ۇلى تۇلعا تۋرالى ءفيلىمدى ءسانىپ تاپسىرعان تەلە ارنا باسشىلارىنا العىسىم شەكسىز. ولار مەنى قولدارىنان كەلگەنشە قولداپ، شىعارماشىلىق ەركىندىك بەردى. سوعان ءدان ريزامىن!
قارجى مەن ۋاقىت قوس بۇيىردەن قىستى
- فيلمنىڭ تۇلا بويىنان كوپ ەڭبەكتەنگەندەرىڭىز كورىنىپ تۇر. ءبىراق ءبىر جۇتاڭدىق تۇتاس فيلمنىڭ تۇلعاسىنان قىلاڭ بەردى دە وتىردى. ول نەنىڭ سالقىنى؟ ورەنىڭ بە، الدە ۋاقىت پەن قارجىنىڭ قىسپاعى ما؟
- فيلم سوڭىنداعى 47 ەڭبەكتىڭ ءتىزىمىن تەككە بەرىپ وتىرعانىمىز جوق. ول - تەك ءبىر اۋىز ءسوزىن بولسا دا پايدالانعان ەڭبەكتەرىمىز. ونىڭ سىرتىندا ءبىز وقىعان احاڭ جايلى كىتاپتار مەن ماقالالار دا از ەمەس. بۇل جەردە اتاقتى الاشتانۋشى ۇشقىن سايدىراحماننىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاعىم كەلەدى. ول كىسى ۇرلابەك نۇرعالىم ەكەۋمىزدىڭ قاسىمىزدا ءجۇرىپ، احمەت جايلى قانداي دەرەك بار، سونىڭ ءبارىن كوزىمىزگە كورسەتىپ، الدىمىزدان وتكىزدى. دەرەكتەردى بىرگە وقىپ، بىرگە تالدادى. احمەت تانۋشى عالىم رايحان يماحانبەت اپايىمىز عىلىمي كەڭەسشى بولدى. الاش تاقىرىبىن جازىپ جۇرگەن، احمەت تۋرالى دەرەكتەر بىلەتىن ديحان قامزابەك ۇلى، شەرۋباي قۇرمانباي، سۇلتانحان اققۇل ۇلى، ساعىمباي جۇماعۇل، ەربول تىلەشوۆ، ورىناي جۇبايەۆا، قۇرمانعالي داركەنوۆ، الماسبەك ءابسادىق، ەرلان سايلاۋباي، ۇلان ەركىنباي سىندى ون شاقتى ادامدارمەن كەزدەسىپ، كەڭەس الدىق.
احاڭنىڭ وبرازىن اشۋ ءۇشىن كوپ نارسەنى قامتۋعا قارماندىق. بۇل ارادا مەنىڭ ماقساتىم ونەر تۋىندىسىن جاساۋ ەمەس. تۇسىرگەن كينوم تەلەسەريال نەمەسە كوركەم شىعارما بولسىن دەگەن وي بولعان جوق. احاڭ ارقىلى جاڭالىق اشايىن، ءوزىمدى كورسەتەيىن دە دەمەدىم. بار ماقساتىم قانداي ءادىستى قولدانسام دا احاڭنىڭ بيىك تۇلعاسىن، سىنباس رۋحىن كورەرمەنگە جەتكىزۋ، وسى رۋح ارقىلى كورەرمەن جۇرەگىنە ساۋلە بەرۋ بولدى. سوسىن دا ءبىز بۇل تەلەحيكايادا دەرەكتى فيلمنىڭ دە، كوركەم فيلمنىڭ دە ەلەمەنتتەرىن ارالاستىرىپ پايدالانا بەردىك. ورە تۋرالى ايتارىم وسى. قالعانىن قازى حالىق ءوزى ايتادى. ال ۋاقىت پەن قارجىنىڭ قىسپاعىن ءبىر كىسىدەي كوردىك. بۇل فيلمنىڭ كەمشىلىگىن جاسىرۋ ءۇشىن ايتىپ وتىرعان سىلتاۋىم ەمەس. فيلمدە ءمىن جوق دەي المايمىن، ءوزىمنىڭ دە اتتەگەن- ايلارىم از ەمەس.
- بىزدە قىرۋار قارجى ءبولىپ، كوزى ءتىرى بوكسشىلار تۋرالى دا فيلمدەر تۇسىرىلەدى. كەيدە داۋعا دا ۇشىراپ جاتاتىنى وتىرىك ەمەس. ەندەشە كوزى ءتىرى سپورتشىعا سونداي كوپ قارجى شاشقان ەلىمىز ۇلتى ءۇشىن جانىن قۇربان ەتكەن احمەتتەن قارجىنى ايادى ما؟
- اقشانىڭ كوپ- ازدىعى فيلمگە ارقاۋ بولعان ادامعا قاتىستى ەمەس. كەرىسىنشە، تۇسىرىلگەن ەڭبەكتەردى كوركەم فيلم جانە سەريال دەپ بولۋمەن قاتىستى. سەريالدار اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ باسقارۋىمەن ارنالار ارقىلى قارجىلاندىرىلادى. ونىڭ قارجىسى ءبىر باعدارلاماعا بولىنەتىن قارجىدان ءسال عانا جوعارى مولشەردە. ال كوركەم فيلم بۇرىن قازاقفيلم ارقىلى، قازىر ۇلتتىق قور ارقىلى قارجىلاندىرىلادى. ونىڭ بيۋدجەتى ءوز الدىنا بولەك، مولشەرى دە قوماقتى. ال احمەت فيلمىنە قانشا بولىنگەنىن اشىپ ايتپاي-اق قويايىن. ءبىز ودان قالاماقى الىپ، پايدا تاپپاق بىلاي تۇرسىن، كەرىسىنشە، مينۋسقا كەتىپ، قارىزعا باتىپ شىقتىق. احمەتكە دەگەن قۇرمەت، جوباعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىك ءبىزدى سوعان ءماجبۇر ەتتى. قانشا قينالساق تا، احاڭنىڭ وبرازىن اشاتىن ءبىر ەپيزود تۇسىرىلمەي قالماسىنشى دەگەن تىلەكپەن جۇمىس ىستەدىك.
شىنىن ايتقاندا، تەلەارنا ارقىلى قارجىلاندىرىلعان تەلەحيكايالار ورتاشا دەڭگەيدە تۇسىرىلگەن كوركەم فيلمدەرگە بولىنەتىن قارجىدان 15-20 ەسە از قارجىعا تۇسىرىلەدى. سوسىن دا ءبىز جالپى سەريالدى ءبىر اي ىشىندە ءتۇسىرىپ بولدىق. ءتۇسىرىلىمنىڭ ءار كۇنى - 1-2 ميلليون تەڭگە كولەمىندەگى شىعىن. ءبىر كۇن اسسا، ءبىر كۇن سوزىلسا - ونىڭ ءبارى اقشا. سوندىقتان باس- اياعى 9 ايدىڭ ىشىندە سەناريىن جازىپ، مونتاجداپ بىتىردىك دەگەنمەن، ءتۇسىرىلىم جۇمىسىن ءبىر ايعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا اياقتاۋعا ءماجبۇر بولدىق. كوپ جەردە قىسقا ءجىپ كۇرمەۋگە كەلمەگەن سوڭ، ءوز كوڭىلىمىزدەن دە شىقپاي تۇرسا دا، قولىمىز جەتكەنگە قاناعات ەتتىك. ايتپەسە ءبىزدىڭ دە كەڭ كوسىلىپ، 4 ماۋسىمدى ءتۇسىرىپ، قىرۋار ادام جيناپ كورىنىسكە الار ەدىك.
ونىڭ ۇستىنە تەلەحيكايالارعا ءبولىنۋى ءتيىس قارجىنىڭ ليميتتى مولشەرى تۋرالى قاۋلى وسىدان 20 جىل بۇرىن قابىلدانعان ەكەن. ياعني ارنالار قانشا ماڭىز بەرسە دە، سەريالعا بەلگىلى ءبىر سومادان ارتىق قارجى بولە المايدى. ويلاڭىز، 20 جىلدان بەرى قانشاما ينفلياتسيا بولدى؟ زات باعاسى قانشالىق قىمباتتادى؟ بۇل ماسەلەنى تەلەارنالار دا كوتەرىپ جاتىر.
قاساڭ قاعيدا قاشان وزگەرەدى؟
- تەك سىزدەر عانا ەمەس، بۇكىل قازاقستاننىڭ كينو سالاسى تاريحي فيلمدەردى اتتىڭ جالى، تۇيەنىڭ قومىندا تۇسىرەدى دە، ءبىر قايناۋى ىشىندە دۇمبىلەز دۇنيەلەردى كورەرمەنگە ۇسىنادى. اباي فيلمىن اباي جىلىنىڭ جابىلۋىنا ۇلگەرتۋ كەرەك بولدى. ال احمەتتە نەگە اسىقتىڭىزدار؟ مۇمكىن كەڭ اينالىپ، كوپ تولعانسا، فيلم مۇنان دا ءساتتى شىعار ما ەدى؟
- ءبىزدىڭ ەلدە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ بار. ياعني ول جوسپار بويىنشا بيىل بولىنگەن قارجىنىڭ ەسەبى وسى جىلى شىعۋى كەرەك. ول كەلەسى جىلعا قالۋعا بولمايدى دەگەن قاعيدا بار. ءبىزدىڭ ءبىر جىلدىڭ ىشىندە بىتىرۋگە جانتالاساتىنىمىزدىڭ سىرى وسىندا. ءاسىلى، احمەت سىندى تۇلعالاردى ءتۇسىرۋ ءۇشىن كەمىندە 2-3 جىل ۋاقىت بەرىلۋى جانە وعان كۇن بۇرىن كىرىسۋ كەرەك ەدى، سوندا بىزدە كەڭ اينالىپ، ءتورت ماۋسىمدى تۇگەل قامتۋعا مۇمكىندىك تۋادى.
ءبىر قويىنا 500 تەڭگە سۇرادى
- الەۋمەتتىك جەلىدە ءارتۇرلى پىكىر ايتىلىپ جاتىر. «فيلمدە احاڭنىڭ تۋعان جەرىنەن نەگە بىردە- ءبىر كورىنىس جوق؟ نەگە احاڭدى بىلەتىن تورعاي جاقتىڭ اقساقالدارىنان پىكىر- كەڭەس الىنباعان دەگەن سوزگە نە ايتاسىز؟
- فيلمدە تورعاي دالاسىنا قاتىستى ەكى-اق كورىنىس بار. ءبىرى - احاڭنىڭ بالالىق شاعى، ياعني اكەسىنىڭ ايدالعان كەزى، ەكىنشىسى - احاڭنىڭ امانگەلدى باتىرمەن كەزدەسۋ بارىسى. بۇل ەكى كورىنىستى قوسساق، بەس مينۋتتان اسپايدى. ال فيلم - 300 مينۋت. ەندەشە 300 مينۋتتىق فيلمنىڭ 5 مينۋتى ءۇشىن تورعاي دالاسىنا بارۋ - ءبىز ءۇشىن ۇلكەن شىعىن. اقشانى سول 5 مينۋتتى تورعايدان تۇسىرۋگە جۇمساساق، وندا احاڭعا قاتىستى تالاي كورىنىستى تۇسىرە الماس ەدىك. ءبىز سول تورعايعا بارۋدان ۇنەمدەگەن اقشامەن تاعى ءبىر تاريحي شىندىقتى اشۋعا تىرىسساق قاتە مە؟! ەكىنشى جاعىنان، ءبىز تورعايعا بارماعانىمىزبەن، ونىڭ ەسەسىنە احاڭ تۋرالى شىندىققا تەرەڭىرەك بويلادىق. ونىڭ ۇستىنە بۇل دەرەكتى فيلم ەمەس قوي، ءبارىن ساناپ كورسەتەتىن.
ال «تورعايدىڭ اقساقالدارىنان كەڭەس المادى» دەگەن سوزگە كەلسەك، جوعارىدا 10 شاقتى كەڭەسشىمىز بولعانىن ايتتىم. ولاردىڭ ءبىز جەرىنە، ەلىنە قاراپ ەمەس، احاڭدى قانشالىق بىلەتىنىنە قارادىق. احاڭنىڭ تۋعان جەر، وسكەن ورتاسىمەن بايلانىستى ب. ءىلياستىڭ «التىن بەسىك»، ن. بەكتەمىس ۇلىنىڭ «احمەت ۇشقان ۇيا»، س. وسپانوۆتىڭ «احمەت وسكەن اقىندىق ورتا» سىندى كىتاپتارىن دا وقىپ شىقتىق. تورعايدىڭ اقساقالدارىنان كەڭەس المادى دەيتىندەي ءبىز ويدان ەشتەڭە جاساپ، تاريحي شىندىقتى بۇرمالاپ وتىرعان جوقپىز عوي.
- سول تاريحي شىندىق بۇرمالاندى دەپ وتىر. ماسەلەن، «امانگەلدىنى قىپشاقتىڭ عانا باتىرى ەتىپ كورسەتىپتى، ول حالقى ءۇشىن كۇرەسكەن ءيىسى قازاقتىڭ حاس باتىرى ەدى. كوتەرىلىستە امانگەلدى سارداربەك بولعاندا، ءابدىعاپار حان بولىپ، ەكەۋى ءبىر مايداندا كۇرەسكەن سەرىكتەر ەدى. فيلمدە «ەل مەنى دە تىڭداۋدان كەتتى» دەپ تۇرعان ءابدىعاپار قالىڭ ەلدىڭ سەنىم ارتىپ حان سايلاعان ايبىندى تۇلعاسى دەپ ايتۋعا مۇلدە كەلمەيدى» دەيدى.
- امانگەلدىنى قىپشاقتىڭ باتىرى ەتىپ كورسەتتى دەپ اعايىندار وكپەلەپ جاتسا، وندا الدىمەن مۇستافا شوقايعا وكپەلەسىن. مۇستافا شوقايدىڭ «باتىر بولشيەۆيك امانگەلدى» حاقىندا حاقيقات» اتتى ماقالاسىندا «امانگەلدى مەن ءابدىعاپار مەنىڭ دە قىپشاق ەكەنىمدى ەسىمە سالىپ، «ارعىندار الاشوردا بولىپ جاتىر، ءبىز قىپشاق حاندىعىن قۇرايىق» دەپ ماعان حات جازدى» دەپ جازادى. سوندا مۇستافا شوقاي «قازىر ارعىن- قىپشاق بوپ بولىنبەك تۇگىل، قازاق- قىرعىز بوپ بولىنەتىن زامان ەمەس» دەپ جاۋاپ بەرگەن.
امانگەلدى تۋرالى ءمىرجاقىپتىڭ ءوزىنىڭ دە باتىرىپ- باتىرىپ جازعاندارى جەتەرلىك. كوتەرىلىس تۋرالى اشى اقيقات ىزدەگەن ادام «ياش تۇركىستاننىڭ» 1936 -جىلعى 80-81 -نومىرلەرىن قاراسىن. وندا 1916 -جىل تۋرالى ءتورت بىردەي ماقالا جاريالانعان. بۇل ماسەلەنى ءسىز سۇراق قويعان سوڭ عانا ايتىپ وتىرمىن، ايتپەسە قوزعاۋ ويىمدا دا جوق. فيلمدە ءتىپتى دە ونداي ماسەلەگە بارماسىمىز انىق. ال ەندى امانگەلدىنىڭ اۋزىنان شىققان ءبىر اۋىز سوزگە كەلسەك، قازاق جۇرگەن جەردە رۋ ايتىلماي قالاتىن با ەدى؟ «قاراكەرەي قابانباي» دەپ ايتۋعا بولمايدى، ول كۇللى قازاقتىڭ باتىرى دەسەك دۇرىس پا؟ كەڭەس وداعى 50 جىل بويى دارىپتەپ كەلگەن امانگەلدى باتىر سول ءبىر اۋىز سوزگە بولا الاسارىپ قالا ما ەكەن؟ بۇعان بولا تالاسۋدىڭ قاجەتى قانشا؟! الدە سول داۋىردە قازاقتىڭ الاش، بولشيەۆيك بولىپ ارازداسقانى وتىرىك پە ەدى؟! ماسەلە وندا دا ەمەس.
سول كورىنىستى ءتىپتى الماۋعا دا بولار ەدى. ءبىراق الاشورداشىلاردىڭ يدەياسىن اشۋدا، اليحاننىڭ وكىمەتكە اسكەر بەرىپ، پاتشا وكىمەتى قۇلاعاندا، دايىن اسكەرمەن قازاق اسكەري قوسىنىن قۇرۋ سىندى يدەياسىن بەينەلەۋگە كەرەك بولدى. شىن مانىندە، احمەت - ارعىننىڭ دەڭگەيىنەن، تورعايدىڭ شەكاراسىمەن عانا شەكتەلمەگەن تۇلعا. ونى قايتا- قايتا تورعايعا تارتۋدىڭ دا قاجەتى جوق. قازاق بار جەردىڭ ءبارى - احمەت رۋحىنىڭ بەسىگى. ءالىبي جانگەلدين - سول كەزدەگى احاڭا قارسى كۇشتەردىڭ تيپتىك وبرازى. بۇل عىلىمي ديسسەرتاتسيا ەمەس. كوركەمدىك شىندىق پەن تاريحي شىندىقتى شاتاستىرماۋ كەرەك.
ال «ونشاقتى سالت اتتى مەن از عانا توپتان قۇرالعان» دەگەن ماسەلەگە كەلسەك، ءبىز دە كوپ ادام جيناعىمىز كەلدى. قارجىنىڭ تاپشىلىعى مەن ۋاقىتتىڭ قىسپاعىن جوعارىدا ايتتىم. سول كورىنىسكە كوپ ادام شاقىردىق، ءبىراق سونشالىق ادام عانا جيناي الدىق. كوبى بەرگەن اقشامىزدى ازسىنىپ كەلمەي قويدى. احاڭ ءۇشىن دەپ اتىن تەگىن بەرگەن، قارا كوبەيتىپ قاتاردا جۇرگەن قازاقتى ءبىز كورگەنىمىز جوق. كەرىسىنشە بەرگەن اقشامىزدى ازسىنىپ، وزىمىزگە وكپە ايتتى. ولاردىكى دە دۇرىس شىعار. ءبىراق قارجىمىزدىڭ باسىمىزعا تارتساق اياعىمىزعا جەتپەي تۇرعانىن ولار قايدان ءبىلسىن؟! كەيدە ادام كوپ جينالسا، كيىمىمىز جەتپەي قينالدىق. ات ابزەلدەرىنىڭ ءوزى از. بۇرىنعىنىڭ ات ابزەلدەرى ەل ىشىندە مۇلدە ازايعان. قايىس نوقتا، جۇگەن دەگەن جوقتىڭ قاسى. امال جوق، الدىڭعى تۇرعان اتتاردى ادەمىلەپ ەرتتەپ، قالعانىن سونىڭ كولەڭكەسىنە جاسىردىق.
ماسەلەن، قاپپاس پەن عازىمبەك ەكەۋى كەتىپ بارا جاتاتىن كورىنىسىندە قوي ايداپ بارا جاتۋى كەرەك ەدى. كەلىسكەن ادامىمىز تاپ تۇسىرەتىن كۇنى ءار قويىنا 500 تەڭگەدەن اقشا سۇرادى. وعان دا ماقۇل دەسەك، «كەلىسكەن ۋاقىتتا باستامادىڭدار، مەن ەندى انا قىرعا جايۋىم كەرەك» دەپ ونسىز دا جايىپ جۇرەتىن جەرىنەن ءارى ايداپ اكەتىپ قيىن قىلدى. امال جوق، اۋزىمەن ايتقىزىپ كورىنىسكە تۇسىردىك. ەڭ سوڭى كورىنىستە دە كەمىندە 100 سالت اتتى، كەيىننەن 50-60 اق بولسىن دەپ جوسپارلاعانبىز. دايىندىق بارىسىندا جاعدايعا سايكەس ول سان كەمي-كەمي ناقتى 30 اتقا توقتاپ، يەلەرىمەن كەلىستىك. تاڭعى تورتتە باستالعان تۇسىرىلىمگە سونىڭ قانشاسى كەلدى دەپ ويلايسىز؟ تورتەۋى عانا. ەكى ات كەشىگىپ كەلدى. بورەنەدەن كەلساپ جاساعان سۋدىر احمەتتىڭ مىسالىنداي سونىمەن سەناريدە 100 ات دەپ جازىلعان كورىنىستى 6 اتپەن تۇسىرۋگە ءماجبۇر بولدىق.
ساتقىندىقتان سورلادىق
- وزىڭىزگە قاي اكتەردىڭ العان ءرولى كوبىرەك ۇنادى؟ فيلمدە احاڭنىڭ تۇرمەدە كوپ قيناۋ كورمەۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟
- اكتەرلەردىڭ بارىنە ريزامىن. دەگەنمەن سونىڭ اراسىندا قاپپاستىڭ كەيىپكەرىن اتار ەدىم. سول كەيىپكەر ارقىلى ساتقىندىقتىڭ تابيعاتىن كورسەتۋگە تىرىستىق. ءرولدى ويناعان ۇلان بولاتبەك تە وبرازدى تاماشا اشتى.
- سول ءبىر قاپپاستىڭ ساتقىندىعىنان لاتىن مەن توتە جازۋدى داۋىسقا سالعاندا، توتە جازۋدى جاقتايتىندار ءبىر داۋىسپەن جەڭىلگەن جوق پا؟
- راس. مىسالى، وسى ءبىر داۋىس باسىمدىعى دەگەن كوركەمدىك اسىرەلەۋ سەكىلدى كورىنۋى مۇمكىن عوي، ءيا؟ بۇل ءبىراق تاريحي شىندىق. شەشۋشى جيىندا ەكى تاراپ تەڭ بولىپ، سوڭىندا ءبىر ادامنىڭ داۋىسى لاتىنعا اۋىپ كەتكەنى تۋرالى ناقتى دەرەك بار.
احاڭنىڭ اۋلەتى - 100 جىل قۋعىن كورگەن اۋلەت. ول تۋرالى 100 سەريال تۇسىرسەڭ دە كوپتىك قىلمايدى. ءبىراق احاڭ ءداۋىرىنىڭ اقيقاتىن اشۋ، اسىرەسە، احاڭ تۋرالى فيلم ءتۇسىرۋ وڭاي ەمەس. احاڭا دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى بىلاي قويعاندا، ول كىسى تۋرالى ماتەريالداردى سۇرىپتاپ پايدالانۋدىڭ ءوزى وڭاي ەمەس. ويتكەنى اباي تۋرالى ابايدىڭ كوزىن كورگەن كىسىلەردىڭ ەستەلىگى بار. ءبىراق احمەتتى كورگەن، قاسىندا جۇرگەن ادامداردىڭ بىرەۋىنىڭ جازعان ەستەلىگى جوق. اتاپ ايتقاندا، احاڭ تۋرالى دەرەكتىڭ كوبى - قۇجاتتىق دەرەكتەر. ال قۇجاتتىق دەرەكتەرگە تايانىپ، فيلم ءتۇسىرۋ وڭايعا سوقپايدى.
- اباي فيلمىندە قايىمعا قيناۋدىڭ نە ءتۇرىن كورسەتىپ ەدىڭىز، بۇل فيلمدە احاڭا قولىڭ باتپاعان سياقتى.
- احاڭ - اياۋلى تۇلعا. سوندىقتان ونى فيلمدە ۇرعىزىپ، قيناتقىم كەلمەدى، ايادىم. ەكىنشى جاعىنان، قيناۋدىڭ تاسىلدەرى احاڭعا اسەر ەتپەيتىنىن سول كەزدەگى تەرگەۋشىلەر دە بىلگەن. ول تۋرالى قۇجاتتىق دەرەك تە بار. احاڭنىڭ ەدەن جۋىپ جۇرگەنىنىڭ ءوزى بىزگە اۋىر ءتيدى. ءبىراق سونداي ءبىر كورىنىس كەرەك بولدى.
قالياكبار ۇسەمحان ۇلى
