ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس، ءىجو ەكى بىردەي جاعىمسىز فاكتورعا قاراماستان 4,1 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالدى. مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 8,9 پايىزعا تومەندەپ، 53,2 ميلليون توننانى قۇرادى. وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن شيكىزات سەكتورىنداعى مۇنداي قۇلدىراۋ، اسىرەسە الەمدىك نارىقتارداعى تۇراقسىزدىق جاعدايىندا، بۇكىل ەكونوميكانىڭ كورسەتكىشتەرىنە ايتارلىقتاي اسەر ەتەتىن ەدى. ءبىراق بۇل جولى ولاي بولمادى.
مۇنىڭ ءبىر سەبەبى - 5,4 پايىزعا وسكەن شيكىزاتتىق ەمەس سەكتور. ونىڭ ۇستىنە ءوسىم بويىنشا كوشباسشىلار قاتارىندا قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعاراتىن سالالار تۇر. ماسەلەن، ماشينا جاساۋ 22 پايىزعا، حيميا ونەركاسىبى 26,9 پايىزعا، ونىڭ ىشىندە فارماتسيەۆتيكا 38,5 پايىزعا ءوستى. دايىن مەتال بۇيىمدارىن وندىرۋدە ءوسىم 35 پايىز، تاماق ونىمدەرىن وندىرۋدە 13,9 پايىز، قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعارۋدا 9,4 پايىز بولدى.
سونىمەن قاتار قۇرىلىس سالاسىندا 15,3 پايىز، كولىكتە 7,4 پايىز، ساۋدادا 5,9 پايىز، اۋىل شارۋاشىلىعىندا 5 پايىز، بايلانىس سالاسىندا 4,3 پايىز ءوسىم بايقالدى. جالپى العاندا، وڭدەۋ ونەركاسىبى 9 پايىز ءوسىم كورسەتتى.
شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردىڭ ءوسۋى ينۆەستيتسيالارمەن دە نىعايا تۇسۋدە. 2026-جىلعى قاڭتار-شىلدە ايلارىندا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 11,5 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 7,7 پايىزعا ارتىق.
2026-جىلى ۇكىمەت تسيفرلاندىرۋ مەن يمپورت الماستىرۋعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ، جالپى سوماسى 1,7 تريلليون تەڭگەگە جۋىق 200 ونەركاسىپتىك جوبانى ىسكە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل جوبالار 500 ميلليارد تەڭگەگە ءونىم ەكسپورتىن جانە 1,5 تريلليون تەڭگەگە يمپورت الماستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
- مۇنداعى مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر ايتارلىقتاي بولۋى مۇمكىن. مۇنداي ينۆەستيتسيالار مەتاللۋرگيا، ماشينا جاساۋ ونىمدەرىنە قوسىمشا سۇرانىس تۋدىرادى، قۇرىلىس كولەمىنە، كولىك جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنا ءوز ۇلەسىن قوسادى. ءبىراق ەڭ باستىسى - جوبالاردىڭ سانى ەمەس، تۇپكىلىكتى قوسىلعان قۇن مەن جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورىندارى، - دەيدى اكرا سۋۆەرەندى رەيتينگتەر توبىنىڭ ديرەكتورى جاننۇر ءاشىعالي.
ساراپشى ءوندىرىستى وقشاۋلاۋ ماسەلەسىنە دە نازار اۋداردى. ماسەلەن، بيىل اتوم سالاسى ءۇشىن ءوندىرىستى وقشاۋلاۋدى دامىتۋدىڭ 2026-2030-جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى بەكىتىلدى. قاراعاندى جانە الماتى وبلىستارىندا تيىسىنشە 42,5 جانە 32,5 ملرد تەڭگەگە فارماتسيەۆتيكالىق زاۋىتتار سالۋ جوبالارى ماقۇلداندى. سونىمەن قاتار اۆتوقۇرامداستار ءوندىرىسىن وقشاۋلاۋ ورتالىعى قۇرىلىپ جاتىر.
- وقشاۋلاۋ پروتسەسىنىڭ ءوزى يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى تومەندەتەدى. الايدا بۇل رەتتە قۇراستىرۋ وپەراتسيالارى مەن قوسىلعان قۇن جاساۋدى ءبىر-بىرىنەن اجىراتا ءبىلۋ ماڭىزدى. ەگەر قۇرامداس بولشەكتەر نەگىزىنەن يمپورتتالاتىن بولسا، ونىڭ تيىمدىلىگى شەكتەۋلى بولادى. بۇكىل وندىرىستىك تىزبەك نەمەسە قۇنعا قوساتىن ۇلەسى تۇرعىسىنان ونىڭ ەڭ سالماقتى بولىگى داميتىن كلاستەرلىك ءتاسىلدىڭ بولۋى وتە ماڭىزدى، - دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.
ۇكىمەت مالىمەتىنشە، قازاقستان ەكونوميكاسى جاڭا مودەلگە كوشىپ كەلەدى. مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 8,9 پايىزعا تومەندەگەن تۇستا وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ 9 پايىزعا ءوسۋى وسى وزگەرىستەردىڭ ءبىر كورىنىسى. شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورعا سالىناتىن ينۆەستيتسيالار ارتىپ، ىشكى نارىقتاعى وتاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسى ۇلعايىپ كەلەدى، ال يمپورت الماستىرۋ جوسپارلارى تريلليونداعان تەڭگەمەن ولشەنەدى.
سونىمەن بىرگە الدا قايتا وڭدەۋدى تەرەڭدەتۋ، وندىرىستىك تىزبەكتەردى دامىتۋ جانە جاڭا نارىقتارعا شىعۋ مىندەتتەرى تۇر.
- ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتى جاعدايدا ەل ىشىندە وندىرە الاتىن تاۋارلار ۇلەسى قانشالىقتى جوعارى بولسا، ونىڭ سىرتقى لوگيستيكالىق كۇيزەلىستەرگە، ۆاليۋتا باعامدارىنىڭ اۋىتقۋىنا جانە جەتكىزۋ تىزبەكتەرىنىڭ بۇزىلۋىنا سەزىمتالدىعى سونشالىقتى تومەن بولادى. سوڭعى جىلدارى گەوساياسي تاۋەكەلدەر ايماقتاعى ءداستۇرلى لوگيستيكالىق باعدارلاردىڭ بىرنەشە رەت كۇردەلەنۋىنە اكەلىپ سوقتىردى، سوندىقتان ىشكى ءوندىرىستى دامىتۋ بۇكىل ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعى ماسەلەسىنە دە اينالۋدا، - دەپ قورىتىندىلادى BCC Invest جەتەكشى ماكروەكونوميسى ايدوس تايبەك ۇلى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، الدا ءالى كوپ جۇمىس بار. قايتا وڭدەۋدى تەرەڭدەتۋ، ساباقتاس وندىرىستەردى دامىتۋ جانە جاڭا نارىقتاردى يگەرۋ قاجەت. دەگەنمەن 2026-جىلدىڭ العاشقى جەتى ايىنداعى كورسەتكىشتەر ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى وزگەرىستەردىڭ باعىتىن ايقىن كورسەتىپ وتىر.
ايتا كەتەيىك، سينگاپۋرلىق كومپانيا استانانى وڭىرلىك اۆياتسيالىق حابقا اينالدىرۋ ىسىنە اتسالىسپاق.