- ارينە، بۇل - قازاق عىلىمىنىڭ، ياعني عالىمداردىڭ الەۋەتى مىقتى بولۋى قاجەت دەگەن ءسوز. عىلىم دامىسا، قازاق ءتىلى دە عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ ءتىلى بولماق. تاريحي دەرەكتەر مەن مىسالدار جەتكىلىكتى، ماسەلەن - پارسى، فرانسۋز تىلدەرىنىڭ تاريحى، ال قازىرگى داۋىردە اعىلشىن ءتىلى ءبىرىنشى قاتارعا شىقتى. بۇل تۇستا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءرولى اسا ماڭىزدى. ۋنيۆەرسيتەتتەر قازاق تىلىندەگى عىلىمي- زەرتتەۋ ەڭبەكتەرىنە ايرىقشا نازار اۋدارۋى قاجەت، - دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەت باسشىسى.
وسى تۇستا پرەزيدەنت تىلدەگى بىرىزدىلىك ماسەلەسىنە ايرىقشا توقتالدى.
- وكىنىشكە قاراي، قازىر قازاق تىلىندەگى كەيبىر سوزدەر، ۇعىمدار، ءتىپتى، تۇسىنىكتەر ءارتۇرلى قولدانىلىپ ءجۇر. بۇل - جىلى جاۋىپ قويا سالاتىن جەڭىل-جەلپى دۇنيە ەمەس. سەبەبى مۇنداي جاعداي جۇرتتى شاتاستىرىپ، ءتىل تازالىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. سوندىقتان قازاق ءتىلىن قولدانۋ ىسىندە ناقتى جۇيەنىڭ، بەلگىلى ءبىر ءتارتىپتىڭ بولۋىنا باسا ءمان بەرگەن ءجون. جالپى، وسى ماسەلەگە كەڭ اۋقىمدا قاراعان دۇرىس. ەڭ الدىمەن، ەملە مەن ەرەجەنى تۇگەندەپ، جۇيەلەۋ كەرەك. بۇعان قوسا، بارلىق سوزدىكتى، سونىڭ ىشىندە ورفوگرافيالىق سوزدىكتى جاڭارتاتىن ۋاقىت كەلدى، - دەپ تاپسىرما بەردى ق. توقايەۆ.
جوعارعى كەڭەس پرەزيديۋمىنىڭ جارلىعىمەن رەسمي تۇردە بەكىتىلگەن قازاق ءتىلىنىڭ ورفوگرافيا سوزدىگى كەڭەس زامانىندا، ياعني 1983 -جىلى شىققان. ودان كەيىن دە بىرنەشە سوزدىك جارىق كوردى. الايدا ولاردىڭ ەشقايسىسى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە بەكىتىلمەگەن، زاڭدى كۇشى جوق.
- كەيبىر كورشى مەملەكەتتەردە مۇنداي عىلىمي ەڭبەكتەر بەس جىل سايىن جاڭارتىلىپ وتىرادى. سوندىقتان ءبىز دە قازاق ءتىلى ورفوگرافياسىنىڭ عىلىمي نەگىزىن زەردەلەپ، جەدەل تۇردە رەتكە كەلتىرۋىمىز كەرەك. وسى جۇمىستى كەلەسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ قاجەت، - دەدى پرەزيدەنت.
حالقىمىزدىڭ وشپەس مۇراسى مەن رۋحاني بايلىعى قاعاز بەتىندە ەمەس، سيفرلىق كەڭىستىكتە ساقتالۋى ءتيىس.
پرەزيدەنت قازاق ءتىلىنىڭ ۇلتتىق سيفرلىق دەرەكتەر قورىن جاساقتاۋ مىندەتى كۇتىپ تۇرعانىن ەسكە سالدى.
— جالپى، ءبىز قازاق ءتىلىنىڭ سوزدىك قورى وتە باي دەپ ءجيى ايتامىز. مۇنىڭ شىندىق ەكەنى دە كۇمانسىز. ادەبي-مادەني مۇرامىز دا ۇشان-تەڭىز. الايدا سول دۇنيەنىڭ كوبى كەزىندە سيفرلىق جۇيەلەرگە تولىق ءارى ساپالى كوشىرىلدى دەپ ايتۋ قيىن، — دەيدى مەملەكەت باسشىسى «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ 10- قۇرىلتايىندا.
سول سەبەپتى مۇراعاتتا نەمەسە كىتاپحانالاردا عانا ساقتالعان قازاق تىلىندەگى كىتاپتاردى، مەرزىمدى باسىلىمداردى، اۋديو-بەينە جازبالاردى، ارحيۆ جانە مۋزەي قورلارىن سيفرلىق فورماتقا كوشىرۋ ءىسىن قايتا جانداندىرۋ قاجەت.
— حالقىمىزدىڭ وشپەس مۇراسى مەن رۋحاني بايلىعى قاعاز بەتىندە ەمەس، تسيفرلىق كەڭىستىكتە ساقتالۋعا ءتيىس. كەلەشەك ۇرپاق وسى يگى ءىستىڭ جاقسىلىعىن كورەدى. بۇعان قوسا، ينجەنەريا، مەديسينا، قۇقىق، ەكونوميكا، جاراتىلىستانۋ سياقتى ءتۇرلى عىلىمدى جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قازاق تىلىندە ۇيرەنۋگە بارىنشا قولايلى جاعداي جاسالۋى كەرەك، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
بۇل تۇستا، ەڭ الدىمەن، ساپالى وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارىن دايارلاۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەگى ايتىلدى.
— وكىنىشكە قاراي، بۇل ماسەلە بويىنشا كوپ قاتەلىك جاسالدى، ولقىلىقتار دا از ەمەس، — دەدى پرەزيدەنت.
ايتا كەتەيىك، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ 10- قۇرىلتايىندا ءسوز سويلەپ جاتىر.