قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى اۋە رەيستەرىنىڭ كوبەيۋى جانە ەكى ەل ازاماتتارى ءۇشىن ەنگىزىلگەن 30 كۇندىك ۆيزاسىز رەجيم كورشى ەلگە ساياحاتتايتىن تۋريستەردىڭ سانىن كوبەيتىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە قىتايدىڭ سولتۇستىك- باتىسىنداعى گانسۋ پروۆينتسياسىنىڭ اكىمشىلىك ورتالىعى - لانجوۋ قالاسى جاڭا ءارى قىزىقتى باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. حۋاڭحى وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقان شاھار الەمگە ايگىلى سيىر ەتى قوسىلعان كەسپەسىمەن تانىلعانىمەن، ونىڭ مىڭداعان جىلدارعا سوزىلعان مادەني مۇراسى، كونە ەسكەرتكىشتەرى، تابيعي لاندشافتتارى مەن زاماناۋي تۋريستىك ورىندارى دا ساياحاتشىلاردىڭ نازارىن اۋدارادى.
كيەلى وزەن جاعاسىنداعى قالا
لانجوۋدىڭ باستى سيمۆولى - حۋاڭحى وزەنى. قىتايداعى ەكىنشى ەڭ ۇزىن وزەن سانالاتىن سارى وزەننىڭ ۇزىندىعى 5,4 مىڭ شاقىرىمنان اسادى. ول قالانى قاق جارىپ ءوتىپ، مىڭداعان جىل بويى وسى ءوڭىردىڭ تىرشىلىك كوزىنە اينالعان. ەجەلدەن حۋاڭحى بويىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ دامۋى، ساۋدا جولدارىنىڭ قالىپتاسۋى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى وسى وزەنمەن تىعىز بايلانىستى بولدى. اسىرەسە ۇلى جىبەك جولى كەزەڭىندە لانجوۋ ماڭىزدى ساۋدا بەكەتى رەتىندە تانىلدى.
بۇگىندە وزەن جاعالاۋى - قالانىڭ ەڭ كورىكتى دەمالىس ورىندارىنىڭ ءبىرى. مۇندا سەرۋەندەۋ جولدارى، مادەني نىساندار مەن باقىلاۋ الاڭدارى ورنالاسقان.
لانجوۋدىڭ ەڭ تانىمال ورىندارىنىڭ ءبىرى - «حۋاڭحى انا» مونۋمەنتى. قولا مۇسىندە وزەن انا بەينەسىندە بەينەلەنىپ، ونىڭ جانىنداعى ءسابي حۋاڭحى وركەنيەتىنەن تاراعان ۇرپاق ساباقتاستىعىن بىلدىرەدى. 1986 -جىلى ورناتىلعان بۇل ەسكەرتكىش بۇگىندە قالانىڭ باستى سيمۆولدارىنىڭ بىرىنە اينالعان. تۋريستەر مۇندا وزەن كورىنىسىن تاماشالاپ، لانجوۋدىڭ ەرەكشە اتموسفەراسىن سەزىنە الادى.
لانجوۋدىڭ قاناتتى تۇلپارى
لانجوۋعا كەلگەن ساياحاتشى باراتىن مىندەتتى ورىننىڭ ءبىرى - گانسۋ پروۆينتسيالىق مۋزەيى. مۇندا 350 مىڭنان استام ارحەولوگيالىق جانە تاريحي جادىگەر ساقتالعان. ەكسپوزيتسيالار ۇلى جىبەك جولىنىڭ تاريحىن، ەجەلگى قىتاي وركەنيەتىن، گانسۋ وڭىرىندەگى كوشپەلى جانە وتىرىقشى مادەنيەتتەردىڭ دامۋىن تانىستىرادى.
مۋزەيدىڭ ەڭ قۇندى جادىگەرى - شىعىس حان داۋىرىنە جاتاتىن «ۇشقان قارلىعاش ۇستىندەگى تۇلپار» قولا ءمۇسىنى. قاناتتى تۇلپار بەينەسىندەگى بۇل تۋىندى تەپە-تەڭدىك پەن قوزعالىستىڭ ەرەكشە ۇيلەسىمىمەن ەرەكشەلەنەدى. جادىگەر قىتايدىڭ تۋريستىك سيمۆولىنا اينالعان جانە ەلدەگى ەڭ تانىمال ارحەولوگيالىق ولجالاردىڭ ءبىرى سانالادى.
سونداي-اق قالانى العاش رەت ارالايتىن تۋريستەر ءۇشىن لانجوۋ قالاسىنىڭ قۇرىلىس كورمەسى (Urban Planning Exhibition Hall) ەڭ قولايلى ورىنداردىڭ ءبىرى سانالادى. مۇندا ەجەلگى جينچەننەن بۇگىنگى لانجوۋعا دەيىنگى مىڭجىلدىق تاريحى، قالانىڭ ساۋلەتتىك دامۋى مەن ۇلى جىبەك جولىنداعى ءرولى جان- جاقتى كورسەتىلگەن. عيماراتتىڭ ءوزى سارى وزەن جاعالاۋىنداعى تاس پىشىنىندە سالىنعان. ەكسپوزيتسيالار ارقىلى كەلۋشىلەر قالانىڭ ساۋدا ورتالىعى رەتىندە قالىپتاسۋىن، كوشپەلى جانە وتىرىقشى وركەنيەتتەردىڭ توعىسقان مەكەنىنە اينالۋ تاريحىن بىلە الادى.
لانجوۋ كەسپەسى - قالانىڭ گاسترونوميالىق برەندى
لانجوۋدى ايگىلى ەتكەن تاعى ءبىر برەند - سيىر ەتى قوسىلعان كەسپە. قازىر بۇل تاعام الەمنىڭ 60 تان استام ەلىنە تارالىپ، مىڭنان استام مەيرامحانادا ۇسىنىلادى. وسى مادەني مۇرانى تانىستىرۋ ماقساتىندا 2021 -جىلى قالادا لانجوۋ سيىر ەتى كەسپەسىنىڭ مۋزەيى اشىلعان.
مۋزەيدە تاعامنىڭ تاريحى، كونە ءاسۇي جابدىقتارى، قۇجاتتار مەن تۇرمىستىق بۇيىمدار قويىلعان. كەلۋشىلەر كەسپەنى قولدان سوزۋ ءادىسىن ۇيرەنىپ، ءداستۇرلى تاعامنان ءدام تاتا الادى.
مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا، العاشقى جىلدارى مۇندا جىلىنا 40-50 مىڭ ادام كەلسە، بۇگىندە كەلۋشىلەر سانى 60-70 مىڭعا جەتكەن. لانجوۋ كەسپەسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى - ءمولدىر سورپاسىندا، سەرپىمدى قولدان سوزىلعان كەسپەسىندە جانە ارنايى دامدەۋىشتەرىندە. ءبىر توستاعان تاعام شامامەن ەكى مينۋتتا دايىندالادى ءارى باعاسى دا قولجەتىمدى.
150 ميلليون جىلدىق عاجاپ تاۋلار
تابيعاتتى ۇناتاتىن ساياحاتشىلار ءۇشىن ەڭ اسەرلى باعىتتاردىڭ ءبىرى - «لانجوۋ شۋيمو دانسيا» ۇلتتىق گەوپاركى. پارك شامامەن 150 ميلليون جىل بۇرىن قالىپتاسقان ەرەكشە گەولوگيالىق بەدەرلەرىمەن تانىمال.
قىتاي تىلىندەگى «شۋيمو دانسيا» اتاۋى «سيامەن سالىنعان سۋرەت» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. سەبەبى مۇنداعى ءتۇرلى ءتۇستى جارتاس قاباتتارى ءداستۇرلى قىتاي كەسكىندەمەسىندەگى سيامەن سالىنعان پەيزاجدارعا ۇقسايدى.
گەوپارك لانجوۋ قالاسىنىڭ ورتالىعىنان نەبارى 13 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. جالپى جوسپارلانعان اۋماعى شامامەن 400 شارشى شاقىرىمعا جەتەدى. بۇل - قىتايداعى ەڭ ءىرى قالالاردىڭ بىرىنە ەڭ جاقىن ورنالاسقان تابيعي لاندشافتتاردىڭ ءبىرى. مۇندا جەتى باقىلاۋ الاڭى، گەولوگيالىق مۋزەي، ەتنوگرافيالىق كەشەندەر، كادەسىي دۇكەندەرى، كەمپينگتەر مەن ءتۇرلى ويىن-ساۋىق ورىندارى جۇمىس ىستەيدى.
ەكسترەمالدى دەمالىستى قالايتىندار ءۇشىن ۇزىندىعى 2,5 شاقىرىم بولاتىن اينەك سۋ سىرعاناعى، زيپلاين، اۋە شارىمەن سەرۋەندەۋ جانە جول تالعامايتىن كولىكپەن ەكسكۋرسيالار ۇيىمداستىرىلادى.
«دانسيانىڭ ءبيشى تۇلپارلارى» شوۋى
گەوپاركتەگى ەڭ تانىمال مادەني باعدارلامالاردىڭ ءبىرى - «دانسيانىڭ ءبيشى تۇلپارلارى» اتتى قويىلىم. شوۋ باتىس حان داۋىرىندەگى تاريحي وقيعالارعا نەگىزدەلىپ، ۇلى جىبەك جولىنىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىن، قولباسشى حو چيۋيبيننىڭ جورىقتارىن جانە ەجەلگى قىتايدىڭ باتىس وڭىرلەرىندەگى تاريحتى ساحنالايدى.
قويىلىمدا 40-قا جۋىق جىلقى مەن كاسىبي شاباندوزدار ونەر كورسەتەدى. ات ۇستىندەگى كۇردەلى تريۋكتەر، جارىق جانە دىبىس تەحنولوگيالارى كورەرمەنگە كونە شايقاس كورىنىستەرىن اسەرلى جەتكىزەدى. ارتىستەر قۇرامىندا شينجاڭنان كەلگەن قازاقتار، تيبەتتىكتەر، مانجۋرلار جانە باسقا دا ەتنوستاردىڭ وكىلدەرى بار.
حەكوۋ كونە قالاسى
لانجوۋدان تاعى ءبىر تاريحي باعىت - حەكوۋ كونە قالاسى. بۇل - ۋاقىت تىنىسىن ساقتاپ قالعان، مين جانە چين داۋىرلەرىنىڭ ساۋلەتىن بۇگىنگە جەتكىزگەن «ءتىرى مۋزەي». ەجەلگى زاماندا بۇل حۋاڭحى وزەنىنىڭ جوعارعى اعىسىنداعى ءتورت ءىرى وتكەلدىڭ ءبىرى بولعان. ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى ماڭىزدى ستراتەگيالىق بەكەت رەتىندە حەكوۋ «جينچەننىڭ باتىس قاقپاسى» دەگەن اتاۋعا يە بولعان. مۇندا ساۋدا كەرۋەندەرى ءوتىپ، ءارتۇرلى وركەنيەتتەر توعىسقان.
بۇگىندە حەكوۋ - لانجوۋ اۋماعىندا مين جانە چين اۋلەتتەرى داۋىرىندەگى تۇرعىن ۇيلەر كەشەنى ەڭ جاقسى ساقتالعان تاريحي ورىنداردىڭ ءبىرى. مۇندا 30 دان استام كونە اۋلالى ۇيلەر مەن ءداستۇرلى ساۋلەت ۇلگىلەرى ساقتالعان. كونە كوشەلەرمەن سەرۋەندەگەن تۋريستەر بىرنەشە عاسىر بۇرىنعى قالانىڭ تىنىسىن سەزىنىپ، ەجەلگى قۇرىلىس ەرەكشەلىكتەرىمەن تانىسا الادى. مۇندا جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءومىر ءسۇرۋىن جالعاستىرىپ كەلەدى، سوندىقتان تۋريستەر كونە ساۋلەتپەن قاتار ءوڭىردىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىمەن دە تانىسا الادى.
قالادا ءداستۇرلى مادەني شارالار دا ءجيى ۇيىمداستىرىلادى. كەلۋشىلەر جەرگىلىكتى ونەرپازداردىڭ «نۋو» راسىمدىك ءبيىن تاماشالاپ، ەجەلگى كەدەن بەكەتىنىڭ ورنىن ارالاي الادى. سونىمەن قاتار حەكوۋدا اۋىل تۋريزمى، ۇلتتىق تاعامدار ۇسىنىلاتىن قوناق ۇيلەر مەن ءداستۇرلى دەمالىس ورىندارى دامىپ كەلەدى.
لانجوۋ - ايگىلى سيىر ەتى كەسپەسىنىڭ وتانى عانا ەمەس، حۋاڭحى وركەنيەتى، ۇلى جىبەك جولى جانە زاماناۋي تۋريزم توعىسقان قالا. مۇندا كونە تاريح پەن تابيعي سۇلۋلىق، ۇلتتىق تاعام مادەنيەتى مەن زاماناۋي دەمالىس ورىندارى ۇيلەسىم تاپقان. سوندىقتان گانسۋعا جولى تۇسكەن ساياحاتشىلار ءۇشىن لانجوۋ بىرنەشە كۇندىك قىزىقتى ساياحات جاساۋعا تولىق مۇمكىندىك بەرەدى.
ايتا كەتەيىك، قازاقستان مەن قىتاي گۋمانيتارلىق جانە تۋريستىك ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ كەلەدى. بۇعان دەيىن Kazinform ءتىلشىسى گاننان-تيبەت اۆتونوميالىق وكرۋگىنىڭ تۋريستىك الەۋەتىنە شولۋ ۇسىنعان ەدى.
سونداي-اق قىتاي 300 جىلدىق لابرانگ عيباداتحاناسىن جاڭعىرتىپ، مادەني مۇرالاردى رەستاۆراتسيالاۋعا باسىمدىق بەرىپ كەلەدى.
اۆتور
ايجان سەرىكجان قىزى