ءىس-شارادا جۇسىپبەك قورعاسبەك مەسەناتتىق «قازىرگى زامانعى قازاق رومانى» سىيلىعىن جەڭىپ العان «كەلندەگى كوكجال» شىعارماسى جونىندە اقتارىلدى. بۇل - قازاقتىڭ شەتەلگە ساتىلىپ كەتكەن جەتىم بالاسىنىڭ تاعدىرى تۋرالى رومان.
- شەتەلگە ساتىلعان بالا قاسقىر بولىپ ۇليتىن ادەت شىعارادى. ءتۇن جارىمدا ۇلىپ، ءوزىن اسىراپ العانداردىڭ ويپاڭ-تويپاڭىن شىعارادى. ءبىراق ول كوكجال بولىپ ۇلىدى دەگەن ميف ەمەس. كىشكەنتاي كەزىندە وگەي اكەسىنىڭ قاسىندا جۇرەتىن بىرەۋ بولادى دا، سول «ناعىز قازاق بولۋ ءۇشىن قاسقىر بولىپ ۇلۋ كەرەك» - دەپ ۇيرەتكەن. بالا كەزىندە قىزىق كورىپ، قاسقىر بولىپ ۇليدى دا، كەيىن ۇمىتىپ كەتەدى ونى. شەتەلدىكتەر اسىراپ الىپ، لوندوندا زارىعىپ، تۋعان ەلىن ساعىنىپ، ءبىر كۇنى تۇندە قاسقىر بولىپ ۇليدى. ءسويتىپ، اسىراپ العان اكە-شەشەسىنىڭ ەسىن شىعارادى، - دەدى قالامگەر.
ول بۇل ەپيزودتى تراگيكومەديالىق تۇرعىدا بەينەلەگەنىن اتاپ ءوتتى. ويتكەنى، ادامنىڭ ءبورى بولىپ ۇلىعانى سىرت كوزگە، راسىندا دا، كۇلكىلى كورىنەدى. ءبىراق سونىڭ ار جاعىندا تۋعان ەلىن اڭساپ الاسۇرعان جۇرەك، وتانىنا ورالا المايتىن شاراسىزدىق كۇيىنىشى مەن سۇراپىل ساعىنىش جاتىر.
كەيىپكەردىڭ مۇنداي ءحالى تاعى ءبىر ەپيزودتا بىلىنەدى. ءۇزىندىنى اۆتور اۋديتورياعا ارناپ، سوزبە-ءسوز وقىدى.
- ءبىر قىزىعى ولار تەمزا وزەنىنە كيت كىرىپ كەتكەنى تۋرالى حابارعا دا سەلت ەتكەن جوق، - دەدى جۇسىپبەك قورعاسبەك.
تەمزا - لوندوننىڭ ورتاسىنان اعىپ وتەتىن وزەن ەكەنى كوپشىلىككە ءمالىم. ال كيت وزەندە ەمەس، مۇحيتتا تىرشىلىك ەتەدى. كيتتىڭ ۇيرەنشىكتى مەكەنى مۇحيتتان وزەنگە اداسىپ كىرىپ كەتكەنى - قازاق بالاسىنىڭ وتانىنان اجىراپ، تاعدىردىڭ جازۋىمەن انگلياعا تاپ بولعانىمەن بىردەي جايت. رومان اۆتورى وسىنداي شاعىن عانا دەتالمەن، ءساتتى پاراللەليزممەن وقىرماننىڭ جۇرەگىن شىم ەتكىزەدى.
سونىمەن بىرگە، جازۋشى قازىرگى ادەبيەتتەگى كەيبىر ۇردىستەر جونىندە ءسوز قوزعادى. ونىڭ پىكىرىنشە، ءتۇڭىلۋ، ومىردەن باز كەشۋ، وزىنە قول سالۋ ءتارىزدى، وقىرماندى ورگە ەمەس، كورگە سۇيرەيتىن نارسەلەردى جازۋ دۇرىس ەمەس.
- مەن سۋيتسيد تاقىرىبىن وتە جەك كورەمىن. ادەبيەت دەگەن - گۋمانيزم. ەگەر بۇرىن ەۋروپا ادەبيەتىندە سۋيتسيد تاقىرىبى بولماعان بولسا، وندا ول جونىندە باستاۋعا بولار ەدى. ءبىز سولاردىڭ جولىنا ءتۇسىپ كەلە جاتقانىمىزدى ماقتان تۇتامىز. مەن ادامداردىڭ ءولىپ قالعانىنان گورى ءتىرى جۇرگەنىن جاقسى كورەمىن. ۇلت العا ۇمتىلۋى، دەنساۋلىعى مىقتى بولۋى كەرەك. بىزگە ءجۇز جىلعا جۋىق ءومىر سۇرگەن ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ سەكىلدى بولۋ قاجەت. ەلدى، جەردى ءسۇيىپ، قىزمەت ەتۋ كەرەك، - دەدى جۇسىپبەك قورعاسبەك.
سونىمەن قاتار، كەزدەسۋدە بۇدان وزگە دە ماسەلەلەر كوتەرىلىپ، ادەبيەت توڭىرەگىندە كەڭ ءارى تەرەڭ سىر-سۇحبات ءوربىدى.