قازاق تاريحىنداعى ەڭ سوڭعى رۋ كوسەمى: 72 جىل ءتايجى بولعان

ۋاقيت ءتايجى قالەل ۇلى - 1927 -جىلى التايدىڭ كوكتوعاي اۋدانى، كوكتوعاي كەنتىنىڭ جانىنداعى ۇرىقتى سايى، بوتەكباي باستاۋىنىڭ باسىندا دۇنيەگە كەلگەن.

Фото: Мүбарак Қизатұлы

1940-جىلى اقپاندا بۇرق ەتە تۇسكەن كوكتوعاي كوتەرىلىسىنە قاتىسىپ، سول جىلدىڭ كۇزىندە بايتىك تاۋىنداعى ۇشاقپەن بومبالاۋدا، ۋاقيتتىڭ دەنەسىنە ەكى جەردەن بومبا جارقىشاعى كىرىپ، كوكەي ەمشى دۋانباي ۇلى ونىڭ دەنەسىندەگى بومبى جارقىشاعىن تازالاپ، ۋىتتى قايتارىپ، امان الىپ قالعان.

1942 -جىلى اعاسى سايىپقا ەرىپ، ءتايجى اۋىلىنان 15 ادام بولىپ، حانوباداعى وسپان باتىر توبىنا قوسىلعان.

1943 -جىلى اكەسى قالەل ءتايجى مەن اعاسى راحات تۇرمەدە ولگەن سوڭ، اكە مەن اعا ورنىنا قاراقاس رۋىنىڭ ءتايجىسى بولىپ سايلانادى. ءتايجى بيلىك زاڭى بويىنشا ءوز رۋىنان جىلىنا 200 قوي سالىق الىپ وتىرادى. ونى ءارتۇرلى جيىنداردا قوناقتارعا جانە كەيبىر جاعدايى تومەن، ايىپتى بولعان ادامداردىڭ ايىبىنا جۇمسايدى.

1935 -جىلدىڭ وزىندە قالەل تايجىگە قاراستى قاراقاس رۋى 4 مىڭ شاڭىراقتان، 25 مىڭ كىسىدەن اسىپ كەتكەن. سوندىقتان، قاراقاس رۋى 1940~1952 جانە 1958~1959 -جىلدارداعى ءور-التايداعى كوتەرىلىستە ادام جانە زاتتىق قامداۋ جاعىنان ەڭ تىرەكتى كۇشى بولدى.

ول وسپان باتىر مەن موڭعوليا پرەزيدەنتى چويبالسان اراسىنداعى 1943~1945 -جىلدارداعى جانە وسپان باتىر مەن گومينداڭ ۇكىمەت اراسىنداعى 1946~1949 -جىلدارداعى كەلىسىمدەردىڭ تۇراقتى حاتشىسى بولعان.

1953 -جىلى كوكتوعاي اۋدانىنىڭ ءۇشىنشى ءوڭىرىنىڭ اكىمى، 1954~1955 -جىلدارى ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىن قۇرۋشىلاردىڭ مۇشەسى، وبلىستىق قۇرىلتاي دەپۋتاتى، 1956~1960 -جىلدارى كوكتوعاي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى، 1958 -جىلعى كوكتوعايداعى قاراقاس كوتەرىلىسى كەزىندە، ونى ۇرىمجىگە قاراي اۋىستىرىپ، 1958~1960 -جىلدارى ولكەلىك اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ زياندى جاندىكتەرمەن كۇرەسۋ ءبولىمىنىڭ كەڭەسشىسى، 1961 -جىلى ءۇرىمجى اۋدانىنىڭ مال فەرماسىنىڭ باسشىسى، 1990 -جىلعى جانە 1996 -جىلعى ولكەلىك ءماسليحاتتىڭ 6-، 7- شاقىرىلىمدارىنىڭ دەپۋتاتى بولادى.

قاراقاس رۋىنا 70 جىلدان اسا ۋاقىت باس-كوز بولعان ادام 2015 -جىلى 88 جاسىندا، قازاق تاريحىنداعى ەڭ سوڭعى رۋ كوسەمى رەتىندە ومىردەن وزدى. شەجىرەشى رەتىندە دە بەلگىلى ادام.

ءوز اۋلەتىنىڭ شەجىرەسى:

قاراقاس — سىيدالى — ناركەس — جانتەلى — نازار بي — تۇگەلباي بي — جادىك بي — جانباي — كەنە بي — تىلەۋدى (بالەكەڭ) بي — ءبىتىمشى ءتايجى — نۇرتازا — قالەل ءتايجى — ۋاقيت ءتايجى — ماقاتان، ناسىرات، ماعيرا، ۋاسيعات، باۋىرجان، مادەت.

اۆتورى: كوكبورى مۇباراك قيزات ۇلى