مۇنداي قورىتىندىعا ا ق ش-تاعى فلوريدا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى كەلدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى iScience عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.
تاجىريبە بارىسىندا ەرىكتىلەر قولدارىن ارنايى تۇتىككە سالعان. كەيىن زەرتتەۋشىلەر قۇرىلعىعا ماسالاردىڭ ءۇش ءتۇرىن جىبەرىپ، جاندىكتەردىڭ قاي قاتىسۋشىعا كوبىرەك ۇمتىلاتىنىن باقىلاعان. عالىمداردىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ادامنىڭ دەنە ءيىسى تەك تەردىڭ وزىنەن پايدا بولمايدى. تەرىدەگى ميكروورگانيزمدەر تەر جانە ماي بەزدەرى بولەتىن زاتتاردى ىدىراتىپ، ۇشپا ورگانيكالىق قوسىلىستار تۇزەدى. ماسالار ادامدى ءدال وسى يىستەر ارقىلى انىقتايدى.
ادام تەرىسىندە مىڭنان استام ۇشپا قوسىلىس بولۋى مۇمكىن. ولاردىڭ مولشەرى مەن اراقاتىناسى ءار ادامدا ءارتۇرلى بولعاندىقتان، دەنە ءيىسى دە قايتالانبايدى. زەرتتەۋ ءار ماسا ءتۇرىنىڭ بەلگىلى ءبىر يىستەرگە وزىندىك رەاكتسيا تانىتاتىنىن كورسەتتى. كەيبىر جاندىكتەر جەكەلەگەن قوسىلىستاردان الشاقتاسا، ەندى ءبىرى ناقتى ءيىسى بار ادامداردى بەلسەندى ىزدەگەن.
تاجىريبەدە ماسالاردىڭ ءۇش ءتۇرىن دە كوپ تارتقان ادامداردىڭ تەرىسىنەن باكتەريالاردىڭ بەلگىلى ءبىر جيىنتىعى انىقتالعان. ال جاندىكتەرگە تارتىمدىلىعى تومەن قاتىسۋشىلاردا بۇل ميكروورگانيزمدەر كەزدەسپەگەن نەمەسە ولاردىڭ مولشەرى از بولعان.
زەرتتەۋشىلەر تەرىدەگى باكتەريالار ماسالاردىڭ ادامدى تاڭداۋىنا قاتىساتىن يىستەردىڭ تۇزىلۋىنە ىقپال ەتەدى دەپ ەسەپتەيدى. دەگەنمەن ماسانىڭ شاعۋىنا دەنە تەمپەراتۋراسى، تىنىس كەزىندە بولىنەتىن كومىرقىشقىل گازى، تەرشەڭدىك، كيىم جانە ادامنىڭ قوزعالىسى سياقتى باسقا دا فاكتورلار اسەر ەتۋى مۇمكىن.
عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، جاڭا مالىمەتتەر ماسادان قورعايتىن ءتيىمدى قۇرالدار ازىرلەۋگە كومەكتەسەدى. بولاشاقتا تەرى ميكروبيومىنا نەمەسە ماسالاردى تارتاتىن ۇشپا قوسىلىستارعا اسەر ەتەتىن جاڭا رەپەللەنتتەر پايدا بولۋى ىقتيمال.
الايدا ماماندار تەرىدەگى باكتەريالاردى ءوز بەتىنشە وزگەرتۋگە تىرىسپاۋ كەرەگىن ەسكەرتەدى. ميكروورگانيزمدەردىڭ كوپشىلىگى تەرىنى سىرتقى اسەرلەردەن قورعايدى جانە ونىڭ قالىپتى ساۋلىعىن ساقتاۋعا قاتىسادى. سوندىقتان زەرتتەۋ ناتيجەلەرى الدىمەن قوسىمشا تاجىريبەلەر ارقىلى راستالۋعا ءتيىس.