مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ قازاقستان قازىردىڭ وزىندە بيولوگيالىق الۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزگەنىن مالىمدەدى.
ەلىمىزدە كيىك سانىنىڭ كوبەيۋىن وسى جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ وتۋگە بولادى.
- مۇز ءداۋىرىن وتكەرگەن ەجەلگى جانۋاردىڭ دالامىزداعى ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋداعى ورنى ەرەكشە. بۇگىندە كيىكتىڭ الەمدىك پوپۋلياتسياسىنىڭ 98 پايىزعا جۋىعى قازاق دالاسىن مەكەن ەتەدى. ەگەر ەلىمىزدە 2003-جىلى نەبارى 21 مىڭ باس كيىك بولسا، بيىل كوكتەمگە قاراي بۇل كورسەتكىش 4,7 ميلليونعا جەتتى. سونداي-اق اسقار تاۋلارىمىزدىڭ تۇمارىنا بالاناتىن قار بارىستارى پوپۋلياتسياسىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتادى. ءىلبىس تىرشىلىك ەتەتىن ورتانىڭ 70 پايىزعا جۋىعى ەلىمىزدەگى قورعالاتىن اۋماقتارعا تيەسىلى. وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى قۇرىپ كەتۋدىڭ از-اق الدىندا تۇرعان ءىلبىستىڭ پوپۋلياتسياسى قار بارىسىن قورعاۋ جانە جۇيەلى عىلىمي مونيتورينگ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە شامامەن 190 عا دەيىن كوبەيدى. بۇعان بيلىك ورگاندارىنىڭ، عالىمدار مەن حالىقارالىق سەرىكتەستەردىڭ ۇزاق جىلدار بويى تاباندى ءارى ايانباي اتقارعان جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلدى، - دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقايەۆ تۇران جولبارىسىن تاريحي مەكەنىنە قايتارۋ جۇمىستارىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسىنا جانە ونىڭ پرەزيدەنتىنە، ب ۇ ۇ دامۋ باعدارلاماسىنا، دۇنيەجۇزىلىك جابايى تابيعات قورىنا جانە باسقا دا حالىقارالىق سەرىكتەستەرگە، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا العىس ايتتى. سونداي-اق بيىل شىلدە ايىندا جەتپىس جىلدىڭ ىشىندە العاش رەت جولبارىس تابيعات اياسىنا جىبەرىلگەنىن جەتكىزدى. بۇل قازاقستان ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا بولدى.
بۇدان بولەك، مەملەكەت باسشىسى چەح، نەمىس جانە ماجار ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە قازاق دالاسىنا پرجيەۆالسكي جىلقىلارىن قايتا جەرسىندىرۋ قولعا الىنعانىن اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، كاسپي تەڭىزىنىڭ بىرەگەي بيوالۋانتۇرلىلىگىن قورعاۋ قاجەت.
- تاياۋدا تۇرىكمەنستاندا وتكەن العاشقى كاسپي ەكولوگيا سامميتىندە شۇعىل ءارى ۇيلەسىمدى شارالار قابىلداۋعا شاقىردىم. بۇل نازىك ەكوجۇيەگە ورنى تولماس زيان كەلتىرەتىن جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قاجەت. اسىرەسە، كاسپي يتبالىعىنىڭ جويىلۋ قاۋپى ەرەكشە الاڭداتادى. سوڭعى عاسىردا كاسپي يتبالىعىنىڭ سانى 1 ميلليوننان 270 مىڭعا دەيىن ازايعان. قازاقستاندا كاسپي يتبالىعى سيرەك كەزدەسەتىن جانە جويىلۋ قاۋپى بار تۇرلەردىڭ قاتارىنا رەسمي تۇردە ەنگەن. تەڭىز ماڭىنداعى بەس مەملەكەت پەن حالىقارالىق قوعامداستىقتى وسى ءتۇردى ساقتاپ قالۋ جولىندا كۇش جۇمىلدىرۋعا شاقىرامىن. ارال قاسىرەتى تابيعي رەسۋرستاردى جاۋاپسىز پايدالانۋدىڭ سالدارى تىم اۋىر بولاتىنىن ەسكە سالادى. كاسپي تەڭىزىنىڭ ارال تاعدىرىن قايتالاۋىنا جول بەرمەۋىمىز قاجەت، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
ەسكە سالا كەتەيىك، قاسىم-جومارت توقايەۆ COP17 اياسىنداعى بيوالۋانتۇرلىلىك بويىنشا كوشباسشىلار سامميتىندە ءسوز سويلەدى.