1918 -جىلى ارالتوبە وڭىرىنە كەلىپ، ەتىك، كوگالا كەبىس، ءماسى تىگۋ كاسىبىمەن 1925 -جىلعا دەيىن شۇعىلدانعان.
1925~1930 -جىلدارى شونجى، ءۇرىمجى، قوبدا قالالارىنا ۇنەمى بارىپ، كۇندەلىكتى تۇرمىستىق زاتتاردى التايعا اكەلىپ ساتۋمەن شۇعىلدانعان.
1930~1933 -جىلدارى التاي ايماعىنىڭ اكىمى ءشارىپقان تورە بولىپ تۇرعان كەزدە، التاي ايماعى مەن سوۆەت وداعىنىڭ اراسىندا ساۋدا كەلىسىمى جاسالىپ، ياروسلاۆل اۆتوموبيل زاۋىتى شىعارعان يا-5 دەگەن 5 توننالىق جۇك كولىگىنەن بىرەۋىن 6 مىڭ رۋبلگە الىپ، وعان ءتۇرلى بۇيىمداردى ارتىپ شىڭگىلگە اكەلىپ، التايدىڭ مال تۇلىكتەرى مەن شيكىزاتتارىن سەمەيگە تاسىدى.
1931 -جىلى ول 60 مىڭ رۋبل جۇمساپ قوناقۇي، اسحانا، مونشا، تازالىق ءۇيى مەن تاۋىق فەرماسىن، جارمەڭكەنى قامتىعان بازار سالادى.
1932 -جىلى قوبدادان 12 مىڭ توگرەككە (7 مىڭ رۋبل) 100-دەي سارلىق ەنگىزىپ، ونى سيىرمەن بۋدانداستىرعان.
1933 -جىلى ارالتوبە اۋىلىنىڭ باتىس جاعىندا، شىڭگىل وزەنىنەن بۇرىپ توعان الىپ، ەل اقساقالدارىن جيىپ اقسارباس ايتىپ سويىپ باتا بەرگىزىپ، ەل بولىپ سول 10 شاقىرىمدىق توعاندى بىرگە قازادى. وسى توعان سۋىمەن 70 گەكتار تىڭ جەر اشىلادى. سول جىلى ءشارىپقاننىڭ تاعايىنداۋىمەن جاڭادان قۇرىلعان شىڭگىل اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى، سونىمەن بىرگە التاي ايماعىنىڭ ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باس ينسپەكتورى بولادى.
1934 -جىلى سەمەيدەن 4500 رۋبلگە كوپ مولشەردە اق بيدايدىڭ تۇقىمىن اكەلىپ، شاڭقاننىڭ قۇيعانى، شاعانعول، تاراتى، ەگىنبۇلاق، سارىعوجا، سارىباستاۋ دەگەن جەرلەردەن تىڭ جەر اشتىرىپ، وسى تۇقىمدى ارپا، تارىمەن قاتار ەككەن. ونى ەل «زاتەلباي كوپەس» دەپ اتاعان.
سول جىلى وزىمەن اتالاس ءسادۋاقاسقا 80 مىڭ رۋبل جۇمساپ، «ات ديىرمەن» سالدىرىپ بەرىپ، ۇن تارتىپ، حالىقتى ۇنمەن قامداعان.
1937 -جىلى 600 مىڭ رۋبلگە (1 ميلليون 195 مىڭ 500 ءسارى كۇمىس يۋانعا) ساپالى ماتەريالدارمەن قالانىپ، ءىشى تولىق جابدىقتالعان «ازات باستاۋىش مەكتەبىن» سالدى. سارىسۇمبە، بۋىرشىن، جەمەنەي، قابا اۋداندارىنان شۇگىرباي، قاناپيا تىلەنشى، ايتمۇحامەت، ءابدىعاني، ءناسي، قۇسايىن، تالعاتبەك بىقىش ۇلى، ونىڭ ايەلى ساقان، ءىنىسى ادەنبەك سياقتى مۇعالىمدەردى شىڭگىلدەگى 3 مەكتەپكە ءبولىپ ورنالاستىردى.
سول جىلى سارىسۇمبەدەن قىزىر ۇستانى الدىرىپ، مۇحتار، بەيىلقان، مانەي سياقتى ۇستالاردى ونىڭ قاسىنا قوسىپ بەرىپ، 40 قايقىباس شانا جانە بيداي تازالايتىن، قولمەن اينالدىرۋعا بولاتىن بەيىمكە (ۆەيالكا) قۇرىلعىسىنان 12- ءسىن جاساتىپ، قارى قالىڭ اۋداننىڭ قىسقى تىرشىلىگىنە شانالار ارقىلى استىق تاسۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل قۇرىلعىلارعا 2 مىڭ رۋبل كەتكەن.
1940 -جىلى 1- اقپاندا، گومينداڭ ۇستەمدىگىنە قارسى كوكتوعاي-شىڭگىل كوتەرىلىسى بۇرق ەتە ءتۇستى. زاتەلباي سول جىلدىڭ تامىز ايىندا كوتەرىلىسشىلەرگە قوسىلادى. شىڭگىل حالقىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاسالعان شارۋالارعا 800 مىڭ رۋبلدەن استام اقشا، ياعني 20 مىڭ قويدىڭ اقشاسىن جۇمساعان زاتەلباي كوپەس سول سوعىستاردا قۇيىپ تۇرعان وققا قاراماي، العا اتويلاپ، ىرىسقان باتىردىڭ اكەسى نوعايباي ۇكىردايمەن بىرگە ءشايت بولادى. ونىڭ سول كەزدە حالىق يگىلىگى ءۇشىن جۇمساعان 20 مىڭ قويىنىڭ اقشاسىن بۇگىنگى كۇننىڭ ەسەبىمەن قاراساق، 2 ميلليارد تەڭگە بولادى.
زاتەلباي كوپەستەن مۇقاۋ (مۇحامەتبەك) تۋادى. ودان 3 ۇل بار.
ماقالا كوكبورى مۇباراك قيزات ۇلىنىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى