ساتبايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ەنەرگيا جيناقتاعىشتارعا ارنالعان جاڭا نانوماتەريالدار جاساپ، ولاردى گيبريدتى سۋپەركوندەنساتور پروتوتيپىندە سىناقتان وتكىزدى. قۇرىلعى 750 مىڭنان استام زاريادتاۋ مەن رازريادتاۋ سيكلىنە شىداپ، جۇمىس تۇراقتىلىعىن ساقتاعان. بۇل ازىرلەمەنى ەنەرگيا ساقتاۋ جۇيەلەرىندە، ەلەكتر كولىكتەرىندە جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە نەگىزدەلگەن ەنەرگەتيكا سالاسىندا پايدالانۋعا بولادى.
زەرتتەۋلەر «ماتەريال تانۋ جانە ەلەكتروحيميالىق ينجەنەريا» زەرتحاناسىندا جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا جوبانىڭ جۇمىسى باعدارلامالىق قارجىلاندىرۋ اياسىندا جالعاسىپ كەلەدى. عالىمدار توبى قازاقستاندا قولجەتىمدى شيكىزاتتان، ياعني كۇرىش قاۋىزى مەن قىزىلشانىڭ سىعىندىسىنان كومىرتەكتى ماتەريالدار جاسايدى. ولاردىڭ مەنشىكتى بەتكى اۋدانى 3000 م²/گ-عا دەيىن جەتەدى. بۇل كورسەتكىش نەعۇرلىم جوعارى بولعان سايىن ماتەريالدىڭ ەلەكتروليتپەن ارەكەتتەسۋ اۋدانى دا سوعۇرلىم ۇلكەن بولادى جانە زارياد جيناقتاۋ مۇمكىندىگى دە ارتا تۇسەدى.
تاعى ءبىر باعىتى - ەلەكتروحيميالىق جولمەن توتىقسىزدانعان گرافەن وكسيدى جانە ونىڭ نەگىزىندە الىنعان كومپوزيتتەر. العاشقى تاجىريبەلەر ءداستۇرلى بەلسەندىرىلگەن كومىرمەن سالىستىرعاندا جاڭا ماتەريالداردىڭ مەنشىكتى سىيىمدىلىعى جوعارى ەكەنىن كورسەتتى.
الىنعان ماتەريالداردى عالىمدار ەنەرگيا جيناقتاعىشتاردىڭ پروتوتيپتەرىندە سىناقتان وتكىزىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا، كوماندا pouch-cell فورماتىنداعى گيبريدتى سۋپەركوندەنساتوردى زەرتتەدى. ونىڭ وڭ ەلەكترودى ەنەرگيانى يوديد/يود توتىعۋ- توتىقسىزدانۋ رەاكتسياسى ناتيجەسىندە، ال تەرىس ەلەكترودى قوس ەلەكترلىك قاباتتىڭ ءتۇزىلۋى ەسەبىنەن جيناقتايدى. پروتوتيپ 1 كۆت/ك گ قۋات كەزىندە 51 ۆت·ساع/ك گ مەنشىكتى ەنەرگيا جيناقتالاتىنىن كورسەتىپ، 750 مىڭنان استام زاريادتاۋ جانە رازريادتاۋ تسيكلىنە توتەپ بەرە الدى.
- الىنعان ناتيجەلەر ەنەرگيا جيناقتاعىشتاردىڭ تيىمدىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر ءبىز ءۇشىن سىناقتاردى كەڭەيتىپ، ماتەريالداردىڭ پراكتيكالىق قولدانۋعا بارىنشا جاقىن جاعدايلارداعى جۇمىسىن باعالاۋ وتە ماڭىزدى، - دەدى جوبا جەتەكشىسى، PhD جازيرا سۋپيەۆا.
ماتەريالداردى سينتەزدەۋ مەن وڭدەۋ ءۇشىن زەرتحانادا اسا جىلدام دجوۋلدىك قىزدىرۋ جۇيەسى قولدانىلادى. ول ازداعان ميلليسەكۋندتار ىشىندە 500 دەن 3600 گرادۋسقا دەيىنگى تەمپەراتۋراعا جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى جۇيەنىڭ كومەگىمەن زەرتتەۋشىلەر گرافەن مەن قورىتپالار الادى، جىلدام پيروليز جۇرگىزەدى جانە باقىلانىپ وتىرعان اتموسفەرا جاعدايىندا ماتەريالداردىڭ قۇرىلىمىن تۇرلەندىرەدى.
بولاشاق ەلەكترودتاردىڭ سيپاتتامالارى بىرنەشە كەزەڭدە تەكسەرىلەدى. العاشقى ەلەكتروحيميالىق قاسيەتتەردى باعالاۋ ءۇشىن Swagelok-ۇياشىقتارى مەن BioLogic پوتەنتسيوستاتى، ال بەتكى اۋدانىن ولشەۋ ءۇشىن Anton Paar سوربتومەترى قولدانىلادى. كەلەسى كەزەڭدە coin- جانە pouch-ۇياشىقتارىندا Neware باتارەيا تەستەرىنىڭ كومەگىمەن سىناقتار جۇرگىزىلەدى. بۇل رەتتە عالىمدار ماتەريالداردىڭ سىيىمدىلىعىن، قۋاتىن جانە ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ىستەۋ كەزىندەگى تۇراقتىلىعىن باعالايدى.
زەرتتەۋشىلەر سونداي-اق ازىرلەنگەن كومپوزيتتەردى توت باسپايتىن بولاتقا ارنالعان فۋنكتسيونالدىق جابىندار رەتىندە دە قولدانۋ ءۇشىن سىناقتان وتكىزدى. تاجىريبەلەر ولاردىڭ كورروزياعا ءتوزىمدى ەكەنىن كورسەتتى. بۇل اتالمىش تەحنولوگيانىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جوباعا ساتبايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيسترانتتارى مەن دوكتورانتتارى قاتىسىپ جاتىر. ال زەرتتەۋلەر اۋستريا مەن پولشاداعى شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن بىرلەسىپ جۇرگىزىلەدى. جوبانىڭ كەلەسى كەزەڭى سىناقتاردىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ جانە ازىرلەمەلەردى پراكتيكا جۇزىندە قولدانۋعا دايىنداۋ بولماق.
عالىمدار جاڭا نانوماتەريالداردى سۋپەركوندەنساتورلاردا، اككۋمۋلياتورلىق جۇيەلەردە، ەلەكتر كولىكتەرىندە، كۇن جانە جەل ەلەكتر ستانتسيالارىنا ارنالعان ەنەرگيا جيناقتاعىشتاردا، سونداي-اق توت باسپايتىن بولاتتان جاسالعان بۇيىمدارعا ارنالعان قورعانىش جابىنداردا پايدالانۋ جولدارىن قاراستىرادى.