عالىمدار اەروبيكالىق جاتتىعۋدىڭ تاعى ءبىر پايداسىن انىقتادى

استانا. KAZINFORM - بار بولعانى 20 مينۋتتىق ورتاشا قارقىنداعى اەروبيكالىق جاتتىعۋ ميدىڭ قوزعالىستاردى اۆتوماتتى تۇردە تۇزەتۋ قابىلەتىنىڭ السىرەۋىنە جول بەرمەۋى مۇمكىن. كانادا عالىمدارى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ وسىنداي ناتيجە كورسەتتى. جۇمىس Physiology جانە Behavior عىلىمي جۋرنالىندا جاريالانعان.

سۋرەت: istockphoto.com

زەرتتەۋگە ورتاشا جاسى شامامەن 25 تەگى 26 دەنى ساۋ ادام قاتىسقان. ءار قاتىسۋشى تاجىريبەگە ەكى بولەك كۇنى كەلگەن: ءبىر كۇنى 20 مينۋت ۆەلوترەناجەردا جاتتىعۋ جاساسا، ەكىنشى كۇنى تىنىعىپ وتىرعان. وسىلايشا عالىمدار ءار ادامنىڭ كورسەتكىشىن وزىمەن سالىستىرا العان. تاجىريبە كەزىندە قاتىسۋشىلار ەكرانداعى نىساناعا قولىن باعىتتاپ وتىرعان. ءبىراق ولار ءوز قولىن كورمەگەن، ونىڭ ورنىنا ەكرانداعى كۋرسور قوزعالىستى كورسەتكەن. كەيبىر ساتتە كومپيۋتەر كۋرسور باعىتىن ادەيى 30 گرادۋسقا بۇرىپ جىبەرگەن.

مي مۇنداي سايكەسسىزدىكتى بايقاپ، كەلەسى قوزعالىستى اۆتوماتتى تۇردە تۇزەتەدى. ادام مۇنى ادەيى جاسامايدى. عالىمدار ءدال وسى بەيسانالى تۇزەتۋ قابىلەتىن ولشەگەن. بۇل قۇبىلىس سەنسوموتورلىق بەيىمدەلۋ دەپ اتالادى. قاتىسۋشىلار ۇزىلىسكە دەيىن 180 قوزعالىس جاساپ، كەيىن جاتتىعۋدان نەمەسە تىنىعۋدان سوڭ تاپسىرمانى قايتا ورىنداعان. ناتيجەسىندە تىنىعىپ وتىرعان كۇنى ادامنىڭ اۆتوماتتى تۇزەتۋ رەاكتسياسى السىرەگەن. ال 20 مينۋت ۆەلوترەناجەر تەپكەننەن كەيىن بۇل كورسەتكىش ءىس جۇزىندە بۇرىنعى دەڭگەيىندە قالعان.

ياعني جاتتىعۋ ادامنىڭ بەيسانالى قوزعالىس ۇيرەنۋ قابىلەتىن باستاپقى دەڭگەيدەن جوعارىلاتپاعان. ونىڭ ورنىنا ۋاقىت وتە بولاتىن تابيعي السىرەۋدى تەجەگەن. عالىمدار بۇدان بولەك جاتتىعۋدان كەيىن قاتىسۋشىلاردىڭ قوزعالىستى جىلدامىراق ورىنداي باستاعانىن بايقاعان. بۇل فيزيكالىق جۇكتەمەنىڭ قوزعالىس بەلسەندىلىگىنە دە قىسقا مەرزىمدى اسەر ەتكەنىن كورسەتەدى.

زەرتتەۋشىلەر بۇل اسەردىڭ ناقتى نەدەن پايدا بولعانىن ازىرگە انىقتاعان جوق. مۇمكىن، اەروبتى جاتتىعۋ ميعا قان كەلۋىن، جۇيكە جۇيەسىندەگى نەيرومەدياتورلاردىڭ ءبولىنۋىن نەمەسە قوزعالىستى ۇيلەستىرەتىن مي ايماقتارىنىڭ جۇمىسىن ۋاقىتشا كۇشەيتۋى ىقتيمال. بۇل مەحانيزمدەردى انىقتاۋ ءۇشىن قوسىمشا زەرتتەۋ قاجەت. زەرتتەۋ ناتيجەسى سپورتپەن عانا ەمەس، وڭالتۋ سالاسىمەن دە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. سەبەبى ينسۋلتتەن، جاراقاتتان نەمەسە باسقا جاعدايلاردان كەيىن ادام كوپتەگەن قيمىلدى قايتا ۇيرەنەدى. ەگەر اەروبتى جاتتىعۋ ميدىڭ قوزعالىسقا بەيىمدەلۋ قابىلەتىن ۋاقىتشا ساقتاپ تۇرسا، ونى بولاشاقتا وڭالتۋ باعدارلامالارىمەن بىرگە پايدالانۋ مۇمكىندىگى زەرتتەلۋى ىقتيمال. ازىرگە مۇنداي كلينيكالىق تيىمدىلىك دالەلدەنگەن جوق.

زەرتتەۋ شاعىن توپپەن جۇرگىزىلگەندىكتەن، ونىڭ ناتيجەسىن بارلىق ادامعا بىردەي قولدانۋعا بولمايدى. دەگەنمەن جۇمىس قىسقا اەروبتى جاتتىعۋدىڭ ميعا اسەرى تەك كوڭىل كۇي نەمەسە زەيىنمەن شەكتەلمەي، قوزعالىستى اۆتوماتتى تۇردە ۇيرەنۋ جۇيەسىنە دە ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.