تاشكەنتتە وزبەكستان- قازاقستان بيزنەس- فورۋمى ءوتتى – ءو ز ا
تاشكەنتتە قازاقستاننىڭ «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى دەلەگاتسياسىنىڭ ساپارى اياسىندا وزبەكستان- قازاقستان بيزنەس- فورۋمى ءوتتى. جيىنعا وزبەكستاننىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ ءتوراعاسى داۆرون ۆاحابوۆ، «اتامەكەن» ۇ ك پ پرەزيديۋمىنىڭ ءتوراعاسى قانات شارىپبايەۆ، مەملەكەتتىك ورگاندار مەن سالالىق بىرلەستىكتەردىڭ باسشىلارى، سونداي-اق ەكى ەلدەن 300 دەن استام كاسىپكەر قاتىستى. فورۋمدا ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ، ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا مەن ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى، دەپ حابارلايدى وزبەكستاندىق «ءو ز ا» اقپارات اگەنتتىگى.
اتالعان باسىلىمنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، وزبەكستاننىڭ ساۋدا- ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا ساۋدا كولەمى 4 ميلليارد 969 ميلليون ا ق ش دوللارىنا جەتىپ، 2024-جىلمەن سالىستىرعاندا 11,4 پايىزعا وسكەن. فورۋمعا قازاقستاننىڭ قۇرىلىس، اگروونەركاسىپ، جەڭىل ونەركاسىپ، ماشينا جاساۋ، لوگيستيكا، مەديتسينا جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار سالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن 100 دەن استام كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا كاسىپكەرلەر جاڭا سەرىكتەستەر تابۋ، ىسكەرلىك بايلانىستاردى كەڭەيتۋ جانە بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىردى. تاراپتار ەكىجاقتى ساۋدا اينالىمىن ۇلعايتۋعا، ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى دامىتۋعا جانە جاڭا بىرلەسكەن وندىرىستەردى ىسكە قوسۋعا مۇددەلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق وسى اپتادا «ءو ز ا» - دا «قىتايلىق ۇيىم وكىلدەرى وزبەكستاننىڭ ۇلتتىق قولونەرىمەن تانىستى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.
وزبەكستاندىق ب ا ق-تىڭ مالىمەتىنشە، قىتايدىڭ «Pocket Mount» ۇيىمى وكىلدەرى وزبەكستاننىڭ ۇلتتىق قولونەرىمەن تانىسىپ، مادەني بايلانىستاردى دامىتۋ باعىتىندا پىكىر الماستى. تاشكەنتتە وتكەن كەزدەسۋدە «حۋنارماند» قاۋىمداستىعى مەن قىتايلىق ۇيىم وكىلدەرى ءداستۇرلى قولونەردى ساقتاۋ جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە ناسيحاتتاۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى، دەپ حابارلايدى «ءو ز ا» اقپارات اگەنتتىگى.
حابارلامادا ايتىلۋىنشا، دەلەگاتسيا مۇشەلەرى سامارقاند، شاحريسابز جانە مارعيلان قالالارىنداعى قولونەر ورتالىقتارىن ارالاپ، جىبەك توقۋ، ءداستۇرلى تەحنولوگيالار جانە شەبەرلەردىڭ تاجىريبەسىمەن تانىستى. ولار وزبەكستاننىڭ قولونەر مۇراسىنا جوعارى باعا بەرىپ، ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىردى.
تاراپتار ۇلتتىق قولونەردى الەمگە تانىتۋ، مادەني الماسۋدى كەڭەيتۋ جانە بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىردى.
قازاقستان مەن تۇركيانىڭ تۇركىلىك ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگى - Eurasia Today
قازاقستان مەن تۇركيا ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك اياسىنداعى ساياسي، ساۋدا- ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى. تاراپتار حالىقارالىق ۇيىمدار، سونىڭ ىشىندە تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى مەن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا نازار اۋداردى، دەپ حابارلايدى Eurasia Today اقپارات اگەنتتىگى.
حابارلامادا ايتىلۋىنشا، كەزدەسۋلەر بارىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا ءىس- قيمىلدى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرۋ جانە ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. قازاقستان مەن تۇركيا ساياسي تۇرعىدان سەنىمدى سەرىكتەس، ال ەكونوميكالىق باعىتتا ماڭىزدى ارىپتەس رەتىندە قارىم-قاتىناستى دامىتىپ كەلەدى.
ايتا كەتەيىك، تۇركيا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تانىعان مەملەكەت. ەكى ەل اراسىنداعى رەسمي ديپلوماتيالىق قاتىناستار 1992-جىلعى 2-ناۋرىزدا ورناتىلىپ، سول جىلى قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگى اشىلدى.
قىتاي حالىق بانكى ءتوراعاسى قازاقستان ۇلتتىق بانكى توراعاسىمەن كەزدەستى - حالىق گازەتى
2026-جىلى 30-شىلدەدە قىتاي حالىق بانكى ءتوراعاسى پان گۋنشەن قازاقستان ۇلتتىق بانكى ءتوراعاسى ت. سۇلەيمەنوۆپەن جانە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى م. ابىلقاسىموۆامەن كەزدەستى. بۇل تۋرالى وسى اپتادا قىتايدىڭ حالىق گازەتى باسىلىمى حابارلادى.
اتالعان ب ا ق-تىڭ دەرەگىنشە، تاراپتار جاھاندىق ەكونوميكالىق- قارجىلىق احۋال مەن قىتاي-قازاقستان ەكىجاقتى قارجىلىق ىنتىماقتاستىعى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى. كەزدەسۋگە قىتاي حالىق بانكى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى سيۋان چاننەن قاتىستى.
كەزدەسۋ الدىندا پان گۋنشەن مەن ت. سۇلەيمەنوۆ ەكىجاقتى ۆاليۋتانى ءوزارا ايىرباستاۋ تۋرالى كەلىسىمدى ۇزارتۋ تۋرالى قۇجات الماسۋ ءراسىمىن وتكىزدى.
سونىمەن قاتار حالىق گازەتى باسىلىمىندا ««كۇلىمسىرەۋ - مادەني مۇراداعى قىتاي رۋحىنىڭ ءىزى» اتتى كورمە شەنيان قالاسىندا ءوتتى» دەگەن اقپارات جارىق كوردى.
كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، 26-شىلدەدەن باستاپ لياونين ولكەلىك مۇراجايىنىڭ جىلدىق ارنايى كورمەسى — «كۇلىمسىرەۋ - مادەني مۇرالارداعى قىتاي رۋحىنىڭ ءىزى» رەسمي تۇردە كوپشىلىككە تەگىن اشىلدى. كورمەنى لياونين ولكەلىك مۇراجايى ۇيىمداستىرىپ، قىتاي ۇلتتىق مۇراجايى، چجەتسزيان ولكەلىك مۇراجايى، حەنان مۇراجايى، ىشكى موڭعول مۇراجايى، مايتسزيشان ۇڭگىر حرامى ونەر زەرتتەۋ ينستيتۋتى، چەندۋ مۇراجايى جانە ت. ب. ەل بويىنشا 38 مادەني-تاريحي مەكەمە بىرلەسىپ اشتى. كورمەدە بالشىق، قاس تاسى، قولا، تاس مۇسىندەر كەسكىندەمەسى جانە ءمۇسىن ونەرىنىڭ 300 دەن استام مادەني جادىگەرى قويىلدى. ولار سەگىز مىڭ جىلدىق ۋاقىتتى قامتي وتىرىپ، مادەني مۇرالارداعى ءارتۇرلى «كۇلىمسىرەۋلەردى» وزەكتى جەلى ەتتى. كۇلىمسىرەۋ ارقىلى مادەنيەت تاريحىنا ءۇڭىلىپ، ورتاق سەزىم ارقىلى رۋحتى كوتەرەتىن قىتاي وركەنيەتى كورمەسىن جاسادى.
ا ق ش يرانعا قاتىستى كەيبىر سانكتسيالاردى الىپ تاستادى - ParsToday
ا ق ش قارجى مينيسترلىگى يرانعا قاتىستى ءبىرقاتار سانكتسيانى الىپ تاستادى. بۇل تۋرالى ParsToday اگەنتتىگى حابارلادى.
اقپاراتقا سايكەس، CGTN ءنىڭ X الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا ا ق ش قارجى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي سايتىندا جاريالانعان مالىمەتكە سۇيەنە وتىرىپ، يسلام ريەۆوليۋتسياسى ساقشىلار كورپۋسىمەن بايلانىستى ەكى ۇشاق پەن ءۇش اۋە كومپانياسىنا سالىنعان سانكتسيالاردىڭ كۇشى جويىلعانى ايتىلعان.
سونىمەن قاتار، Al-Hadath تەلەارناسىنىڭ حابارلاۋىنشا، ا ق ش قارجى مينيسترلىگى يسلام ريەۆوليۋتسياسى ساقشىلار كورپۋسىمەن بايلانىستى ءۇش ۇيىمعا قاتىستى سانكتسيالاردى دا الىپ تاستاعان.
قازاقستان ارال مەن كاسپي وڭىرلەرىن جالعايتىن ماڭىزدى اۆتوجول قۇرىلىسىن باستادى - TRT
قازاقستاندا ارال تەڭىزى مەن كاسپي تەڭىزى وڭىرلەرىن جالعايتىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار جاڭا اۆتوجول جوباسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ اقوردادان تەلەكوپىر ارقىلى قىزىلوردا-سەكسەۋىل، ۇلعايسىن-سەكسەۋىل جانە بەينەۋ-سەكسەۋىل اۆتوموبيل جولدارى جوبالارىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋ راسىمىنە قاتىستى. بۇل تۋرالى وسى اپتادا تۇركيا راديو تەليەۆيزيا پورتالى حابارلادى.
اتالعان ب ا ق-تىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، ۇزىندىعى 800 شاقىرىم بولاتىن جاڭا اۆتوجول كاسپي ماڭىنداعى بەينەۋدى ارال وڭىرىندەگى سەكسەۋىلمەن بايلانىستىرىپ، قىتاي شەكاراسىنداعى وتكىزۋ بەكەتتەرىن اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارىمەن تىكەلەي جالعايدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قىتايدان ەۋروپاعا اۆتوموبيلمەن جۇك جەتكىزۋ باعىتى شامامەن 1000 شاقىرىمعا قىسقارىپ، تاسىمالداۋ مەرزىمى ءۇش كۇنگە دەيىن ازايادى.
«TRT» - نىڭ دەرەگىنشە، پرەزيدەنت بەينەۋ- سەكسەۋىل باعىتىن «ارال- كاسپي اۆتوجولى» دەپ اتاۋدى ۇسىنىپ، جوبانىڭ قازاقستاننىڭ ەۋرازياداعى ترانزيتتىك الەۋەتىن ارتتىراتىنىن ايتتى. قۇرىلىس كەزىندە 10 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ، جول پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن جىلدىق جۇك تاسىمالى كولەمى 13,2 ميلليون تونناعا دەيىن وسەدى. جوبانى 2029-جىلدان كەشىكتىرمەي اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونداي-اق «TRT» - دا «عالىمدار ادام ميىنىڭ جۇمىسىن مودەلدەيتىن جاڭا چيپ ازىرلەدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالانعان بولاتىن.
اتالعان باسىلىمنىڭ مالىمەتىنشە، عالىمدار ادام ميىنىڭ كۇردەلى قۇرىلىمىن جوعارى دالدىكپەن مودەلدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا چيپ ازىرلەدى. جاڭا تەحنولوگيا ميدىڭ قاتپارلى بەتىن 10 ميلليسەكۋندتان از ۋاقىتتا مودەلدەي الادى.
ءداستۇرلى كومپيۋتەرلەردە پروتسەسسور مەن جادى اراسىندا دەرەكتەردى ۇزدىكسىز تاسىمالداۋ ەسەپتەۋ جىلدامدىعىن تومەندەتىپ، ەنەرگيا شىعىنىن ارتتىرادى. ال جاڭا چيپ ەسەپتەۋ وپەراتسيالارىن دەرەكتەر ساقتالاتىن ورتادا تىكەلەي ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ارقاسىندا ميدى مودەلدەۋ ۇدەرىسى جىلدامداپ، ەنەرگيا تۇتىنۋ كولەمى ازايادى.
سىناق بارىسىندا چيپ ميدىڭ اق جانە سۇر زاتىنىڭ شەكاراسىن جوعارى دالدىكپەن بەينەلەپ، ونىڭ كۇردەلى قاتپارلى قۇرىلىمىن ساقتاي وتىرىپ، ءۇش ولشەمدى بەتكى تورلار جاسادى.
تۇركيالىق ب ا ق-تىڭ مالىمەتىنشە، زەرتتەۋشىلەر بۇل تەحنولوگيانى مي-كومپيۋتەر ينتەرفەيستەرىندە، ميدىڭ سيفرلىق ەگىزدەرىن ازىرلەۋدە، حيرۋرگيالىق ناۆيگاتسيا جۇيەلەرىندە، سونداي-اق التسگەيمەر جانە پاركينسون اۋرۋلارىن زەرتتەۋدە قولدانۋدى جوسپارلاپ وتىر.
چيپ قىتاي عىلىم اكادەمياسىنىڭ شانحاي ميكروجۇيەلەر جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ينستيتۋتىنىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەنىپ، زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Science عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى.
بەيسەن سۇلتان