قازاقستاندا بازالىق مولشەرلەمەنىڭ تومەندەۋى دەپوزيت نارىعىنا دا اسەر ەتىپ جاتىر. ۇلتتىق بانك 2026 -جىلعى شىلدەدە بازالىق مولشەرلەمەنى 17 پايىزدان 16,75 پايىزعا دەيىن تومەندەتتى. وسىدان كەيىن ءبىرقاتار بانك دەپوزيتتەر بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەرىن قايتا قاراي باستادى.
ەكونوميست باۋىرجان ىسقاقتىڭ ايتۋىنشا، بازالىق مولشەرلەمە تومەندەگەن كەزدە بانكتەر ءۇشىن نارىقتاعى اقشا رەسۋرستارىنىڭ قۇنى دا بىرتىندەپ ارزاندايدى. سوعان بايلانىستى بانكتەر دەپوزيتتەر بويىنشا بۇرىنعىداي جوعارى سىياقى ۇسىنۋعا اسا مۇددەلى بولمايدى.
ءبىراق دەپوزيت مولشەرلەمەسى بازالىق مولشەرلەمەمەن اۆتوماتتى تۇردە بىرگە تومەندەمەيدى. وعان بانكتىڭ وتىمدىلىگى، نەسيەگە دەگەن سۇرانىس، باسەكەلەستىك، ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر جانە حالىقتىڭ جيناقتاۋ بەلسەندىلىگى دە اسەر ەتەدى. سوندىقتان قازىرگى جاعدايدا دەپوزيت مولشەرلەمەلەرىنىڭ وزگەرۋىن بازالىق مولشەرلەمەنىڭ تومەندەۋى مەن بانكتەردىڭ رەسۋرستارعا دەگەن قاجەتتىلىگىنىڭ وزگەرۋىنىڭ جيىنتىق ناتيجەسى دەپ باعالاعان دۇرىس، - دەدى باۋىرجان ىسقاق.
10 ميلليون تەڭگە دەپوزيتتەن قانشا تابىس تۇسەدى؟
قارجى ساراپشىسىنىڭ سوزىنشە، دەپوزيت مولشەرلەمەسىنىڭ تومەندەۋى سالىمشىنىڭ تابىسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. مىسالى، دەپوزيت مولشەرلەمەسى 17 پايىزدان 15 پايىزعا تومەندەسە، 10 ميلليون تەڭگە سالىم بويىنشا جىلدىق نومينالدى سىياقى 1,7 ميلليون تەڭگەدەن 1,5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن ازايادى. ياعني ايىرماشىلىق - 200 مىڭ تەڭگە.
ال مولشەرلەمە 17 پايىزدان 14 پايىزعا تۇسسە، 10 ميلليون تەڭگە دەپوزيت بويىنشا جىلدىق سىياقى اراسىنداعى ايىرماشىلىق 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتەدى.
دەگەنمەن بۇل - قاراپايىم نومينالدى ەسەپ. ناقتى تابىستى باعالاۋ كەزىندە ينفلياتسيانى جانە دەپوزيت شارتتارىنداعى كاپيتالداندىرۋ ءتارتىبىن دە ەسكەرۋ قاجەت.
سالىمشى ءۇشىن ماڭىزدىسى - دەپوزيت قانشا پايىز بەرەدى دەگەن سۇراق قانا ەمەس، ينفلياتسيانى ەسەپتەگەننەن كەيىن ناقتى قانشا تابىس قالاتىنى. وسىعان نازار اۋدارۋ كەرەك، - دەپ ءتۇسىندىردى ەكونوميست.
دەپوزيتتى جاۋىپ، اقشانى باسقا قۇرالعا سالۋ كەرەك پە؟
باۋىرجان ىسقاقتىڭ پىكىرىنشە، دەپوزيت مولشەرلەمەسى تومەندەدى ەكەن دەپ، سالىمدى بىردەن جاۋىپ تاستاۋدىڭ قاجەتى جوق.
دەپوزيتتىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىعى - قاراپايىمدىلىعى، وتىمدىلىگى جانە تاۋەكەلىنىڭ سالىستىرمالى تۇردە تومەن بولۋى. ەگەر ادامعا اقشا جاقىن ارادا قاجەت بولۋى مۇمكىن بولسا نەمەسە ول ينۆەستيتسيالىق تاۋەكەلگە دايىن بولماسا، دەپوزيتتە قالدىرعان دۇرىس، - دەدى ول.
ال ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان اقشانى ءبىر عانا قۇرالدا ساقتاماي، بىرنەشە باعىتقا ءبولىپ ورنالاستىرۋعا بولادى. مىسالى، قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگىن دەپوزيتتە قالدىرىپ، ەكىنشى بولىگىن وبليگاتسيالارعا نەمەسە مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارعا سالۋعا بولادى.
ماسەلە دەپوزيتتەن قاشۋدا ەمەس، جيناقتى ءارتاراپتاندىرۋدا، - دەدى ساراپشى.
دەپوزيتتەن باسقا اقشانى قايدا سالۋعا بولادى؟
ەكونوميست مولشەرلەمەلەر تومەندەگەن جاعدايدا وبليگاتسيالار، مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار جانە ينۆەستيتسيالىق قورلار سياقتى قۇرالداردى دا قاراستىرۋعا بولاتىنىن ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار سالىستىرمالى تۇردە تومەن تاۋەكەلدى قۇرالداردىڭ ءبىرى سانالادى. ال كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالاردىڭ تابىستىلىعى جوعارى بولۋى مۇمكىن، ءبىراق تاۋەكەلى دە جوعارى.
ينۆەستيتسيالىق قورلار ۇزاق مەرزىمگە اقشا سالاتىن ادامدارعا قولايلى بولۋى مۇمكىن. الايدا ولاردىڭ قۇنى دا وزگەرىپ وتىرادى.
مەنىڭ قاراپايىم قاعيدام - بارلىق جۇمىرتقانى ءبىر سەبەتكە سالماۋ. قارجىلىق رەزەرۆتى دەپوزيتتە ساقتاپ، ۇزاق مەرزىمدى كاپيتالدى ينۆەستيتسيالىق قۇرالدارعا ورنالاستىرۋعا بولادى، - دەدى باۋىرجان ىسقاق.
بازالىق مولشەرلەمە تاعى تومەندەسە، دەپوزيت پايىزى دا تۇسە مە؟
ەكونوميستىڭ پىكىرىنشە، بازالىق مولشەرلەمە ءارى قاراي تومەندەگەن جاعدايدا دەپوزيتتەردىڭ تابىستىلىعى دا تومەندەۋى مۇمكىن.
ەگەر ينفلياتسيا تۇراقتى بولىپ، ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى ءارى قاراي تومەندەتسە، بۇل دەپوزيتتەردىڭ تابىستىلىعىنا قىسىم جاسايدى. سوندىقتان سالىمشى ءۇشىن ءبىر ستراتەگيا - جوعارى مولشەرلەمە ۇسىنىلىپ تۇرعان كەزدە ۇزاق مەرزىمدى دەپوزيتتەردى قاراستىرۋ. ءبىراق مۇندا دا شارتتاردى مۇقيات وقۋ كەرەك. مەرزىمىنەن بۇرىن اقشا شەشىپ الۋ تالاپتارى، كاپيتالداندىرۋ جانە ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى ماڭىزدى، - دەدى ول.
اقشانى تەڭگەدە ۇستاعان دۇرىس پا، الدە شەتەل ۆاليۋتاسىندا ما؟
باۋىرجان ىسقاقتىڭ ايتۋىنشا، بارلىق اقشانى تەك تەڭگەدە نەمەسە تەك شەتەل ۆاليۋتاسىندا ساقتاۋ مىندەتتى ەمەس.
ەگەر ادامنىڭ نەگىزگى شىعىندارى تەڭگەمەن بولسا جانە قىسقا نەمەسە ورتا مەرزىمدى قارجىلىق ماقساتتارى قازاقستاندا بولسا، تەڭگەلىك دەپوزيتتىڭ تابىستىلىعى جوعارى بولعاندىقتان، ونى تاڭداۋدىڭ ءمانى بار.
ال ۆاليۋتالىق جيناقتىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىعى - جوعارى پايىز ەمەس، ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەن قورعانۋ.
تەڭگە ايتارلىقتاي السىرەگەن جاعدايدا دوللار اكتيۆىنىڭ تەڭگەدەگى قۇنى وسەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان ۆاليۋتانى ەڭ تابىستى ينۆەستيتسيالىق قۇرال رەتىندە ەمەس، پورتفەلدى تەڭگەرەتىن قۇرال رەتىندە قاراستىرعان ءجون، - دەدى ەكونوميست.
سالىمشى قازىر نە ىستەۋى كەرەك؟
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، ەڭ دۇرىس ستراتەگيا - تەك دەپوزيت مولشەرلەمەسىنە ەمەس، جەكە قارجىلىق ماقساتقا قاراۋ.
ەگەر اقشا ءۇش-التى اي ىشىندە قاجەت بولسا، وتىمدىلىگى جوعارى جانە تاۋەكەلى تومەن قۇرالداردى تاڭداعان دۇرىس. ال بىرنەشە جىلعا ارنالعان قاراجاتتى دەپوزيتپەن قاتار وبليگاتسيالارعا، مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارعا جانە ينۆەستيتسيالىق قورلارعا ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا بولادى.
ەگەر ادامنىڭ 10 ميلليون تەڭگەسى بولسا، ونىڭ ءبارىن ءبىر قۇرالعا سالماي، قارجىلىق ماقساتىنا قاراي ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. مىسالى، ءبىر بولىگىن قاۋىپسىزدىك قورى رەتىندە ساقتاپ، ءبىر بولىگىن تەڭگەلىك دەپوزيتكە، تاعى ءبىر بولىگىن ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسياعا باعىتتاۋعا بولادى، - دەدى باۋىرجان ىسقاق.
ەكونوميست بازالىق مولشەرلەمە تومەندەدى دەپ دەپوزيتتەن جاپپاي باس تارتۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ورنىنا جيناق قۇرىلىمىن قايتا قاراپ، تاۋەكەل مەن تابىستى تەڭەستىرۋ ماڭىزدى.
ەڭ جاقسى ينۆەستيتسيا - ەڭ جوعارى پايىز بەرەتىن ەمەس، ادامنىڭ ماقساتىنا، مەرزىمىنە جانە تاۋەكەل دەڭگەيىنە سايكەس كەلەتىن ينۆەستيتسيا، - دەپ ءتۇسىندىردى ساراپشى.
baq.kz