شىنىن ايتقاندا، جەتى اتاسىن بىلمەيتىن وقۋشىلار از دەۋگە كەلمەس. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولىقتىرۋ ءۇشىن وسكەمەندەگى ورالحان بوكەي اتىنداعى قالالىق كىتاپحانادا «اتاتەك» جوباسى باستاۋ العان. بۇل تۋرالى قازاقپارات تىلشىسىنە جوبا جەتەكشىسى باقىتجان تورعايەۆ ايتىپ بەردى.
«بىلتىر كۇزدە كىتاپحانادا «جەتى اتاڭدى جاتقا ءبىل» اتتى ايلىق وتكەن بولاتىن. سونىڭ اياسىندا ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ، جەتى اتاسىن مۇدىرمەي ايتقان بالالارعا سىيلىقتار تابىستادىق. سول كەزدە وقۋشىلاردىڭ جەتى اتاسىن بىلۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى، ىنتاسى بايقالدى. ءسويتىپ، كىتاپحانا ديرەكتورى حابيبا اقجىگىتوۆانىڭ قولداۋىمەن «اتاتەك» جوباسى قولعا الىندى»، - دەيدى باقىتجان تورعايەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، ورالحان بوكەي اتىنداعى قالالىق كىتاپحانادا شەجىرە توڭىرەگىندەگى، رۋلاردىڭ تاريحى جايلى ءوڭىر جازۋشىلارى مەن تاريحشىلارىنىڭ كىتاپتارى بارشىلىق.
«ەڭ نەگىزگى باعىتىمىز - بالالاردىڭ ارعى تەگىن، شەجىرەسىن ءوز ىزدەنىسىمەن تابۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ. ولارعا جولىن كورسەتىپ، باعىت بەرىپ، قاجەتتى ماتەريالداردى، شەجىرە كىتاپتاردى تاۋىپ بەرەمىز. ينتەرنەتتەگى ءتۇرلى رەسۋرستاردى دا پايدالانامىز. كەرەك كەزدە تاريحشىلارعا، شەجىرەشىلەرگە، اقىن-جازۋشىلارعا، ءار جەردىڭ كونەكوز قارتتارىنا حابارلاسىپ تا جاتامىز. جەتى اتاسىن بىلگىسى كەلەتىن وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەرگە ەسىگىمىز اركەز اشىق»، - دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
كىتاپحاناعا كەلىپ، ارعى اتالارىن تاۋىپ جاتقاندار سىنىپتاستارىنا، گرۋپپالاستارىنا ايتادى. ولار دا وسىنداي مۇمكىندىكتەن قالىس قالعىسى كەلمەي، رۋحانيات وشاعىنا باس سۇعادى.
«ءار قازاق بالاسى ەس ءبىلىپ جەتىلگەننەن كەيىن جەتى اتاسىن ءبىلۋى ءتيىس. وعان اكە- شەشەسى، اتالارى، تۋعان- تۋىستارى ايتىپ، ارعى تەگىن ساناسىنا ءسىڭىرۋى قاجەت. ءبىراق وكىنىشكە قاراي، وتكەن عاسىردا ەلىمىز ەگەمەندىكتەن ايىرىلعاننان كەيىن تاريحىمىز بۇرمالانىپ، شەجىرەمىز ۇمىتىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ اق تاڭى قايتا اتقاندا وشكەنىمىز جانىپ، ولگەنىمىز ءتىرىلدى. بۇگىنگى ۇرپاق ارعى اتالارىنىڭ كىم بولعانىن بىلە باستادى. قازاق حالقىندا «جەتى اتاسىن بىلگەن ەر جەتى جۇرتتىڭ قامىن جەر» دەگەن ءسوز بار. راسىمەن دە، جەتى اتانى ءبىلۋ - ادامداردىڭ تۋىستىق، ءبىر- بىرىنە جاناشىرلىق، باۋىرمالدىق سەزىمدەرىن وياتادى. دەسە دە، ءقازىر كوپ جاعدايدا 1-2 اتادان تارايتىندار عانا تۋىس بولىپ ارالاسادى. سوندا بىرنەشە اتادان سوڭ ولاردىڭ ۇرپاقتارى ءبىرىن-ءبىرى تانىماي كەتەدى. بۇل استە دۇرىس ەمەس»، - دەيدى باقىتجان تورعايەۆ.
جەتى اتانى بىلۋدەگى ەڭ نەگىزگىسى - قان الماسۋ ماسەلەسى، ياعني جەتى اتادان اسىرماي قىز الىسىپ، قىز بەرىسپەۋ.
«ادام قانى جەتى اتاعا دەيىن قاتتى ۇقساس بولاتىندىعى مەديتسينالىق تۇرعىدا دالەلدەنگەن. ەگەر جەتى اتاعا دەيىن تۋىس بولىپ كەلەتىن ەكى جاس ۇيلەنسە، وندا ولاردان دۇرىس ۇرپاق وربىمەيدى. جەتى اتا دەگەنىمىز - ەڭ ازى. نەگىزى باعزى زاماندا قازاقتار بالالارىنا 10-12 اتادان كەيىن عانا ۇيلەنىپ، تۇرمىس قۇرۋىنا رۇقسات بەرگەن. وسىدان-اق حالقىمىزدىڭ وتباسىلىق ينستيتۋتىنىڭ قانشالىقتى دامىعانىن كورۋگە بولادى. دەنى ساۋ، اۋرۋ-سىرقاۋدان ادا ۇرپاق دۇنيەگە كەلسىن دەگەن. سەبەبى، بۇگىن قۇنداقتاعى ءسابي، ەرتەڭ ەلىنىڭ قورعانىنا اينالادى. ءدال مۇنداي ءۇردىس باسقا ۇلتتاردا جوق»، - دەيدى ول.
دەگەنمەن، بۇل ءۇردىستى ساقتاپ قالۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ويتكەنى، كونە دەرەكتەردىڭ كوبى كەڭەس ۇكىمەتى كەزىندە جوعالىپ، قازاق رۋلارىنىڭ تاريحى مەن شەجىرەسى ءالى كۇنگە دەيىن تولىق زەرتتەلمەي كەلەدى.
«ارينە، بارشا قازاقتىڭ جەتى اتاسىن تۇگەل تاۋىپ بەرۋ مۇمكىن ەمەس. ارعى اتالاردى تابۋ وڭاي بولعانمەن، بەرگىسىن ءبىلۋ قيىنعا سوعادى. ءبىراق، بىزگە كەلگەندەرگە شاما- شارقىمىز كەلگەنشە كومەكتەسىپ جاتىرمىز. كوبى ءوز اتالارى جايلى بىلگەندە قاتتى قۋانىپ، تاڭدانىسىن جاسىرا المايدى. كەي بالالارمەن ءالى كۇنگە دەيىن ىزدەنىس ۇستىندەمىز. ەڭ باستىسى، جىگەرىن قۇم قىلماي، توقتاپ قالماي ارىقاراي ارەكەت ەتۋ. «ارەكەت ءتۇبى - بەرەكەت» دەپ تەككە ايتىلماعان. وسى جوبانىڭ ارقاسىندا بالالاردىڭ ىزدەنىمپازدىق قابىلەتى دە ارتادى»، - دەيدى باقىتجان تورعايەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، جەتى اتاسىن ءبىلۋ ءۇشىن رۋحانيات وشاعىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاپ جاتقان جاستار سانى كۇن سايىن كوبەيىپ كەلەدى. تەك بالالار ەمەس، ەرەسەكتەر دە كەلەدى ەكەن. ەڭ ەگدەسى - 70 جاستاعى قارت بولىپتى.