حيۋم - ۇشاتىن ادام
ليەۆيتاتسيا قابىلەتى بار (اۋىرلىق كۇشىن جەڭىپ، كەڭىستىكتە قوزعالۋ) بەلگىلى ادام - دانيەل دانگلاس حيۋم. ول ⅩⅨ عاسىردا شوتلانديادا ءومىر سۇرگەن. كۋاگەرلەر ونىڭ جەردەن كوتەرىلىپ، ۇشىپ جۇرگەنىن بىرنەشە رەت سيپاتتاعان. 1867 -جىلى ول ءۇيىنىڭ جاتىن بولمەسىنىڭ تەرەزەسىنەن ءۇش ادامنىڭ كۋالىگىندە ۇشىپ شىعىپ، قوناق ءۇيدىڭ تەرەزەسىنەن قونعان. يۋمنىڭ بەدەلى ءمىنسىز، ونى ەشقاشان الاياقتىق نەمەسە كوزبوياۋشىلىق جاسادى دەپ ايىپتاعان ەمەس. ول ءوز قويىلىمدارىنا تاۋەلسىز ساراپشىلاردى، سونىڭ ىشىندە بەلگىلى عالىمداردى دا شاقىرىپ وتىرعان. حيۋم جاس كەزىنەن ەۋروپانى ارالاپ ءوز قابىلەتىن كوپشىلىككە كورسەتكەن. ا ق ش- تا دا تانىمال بولعان.
ول بىرنەشە رەت ءدىن وكىلدەرى تاراپىنان قۋدالاۋعا دا ۇشىراعان. قابىلەتى تۋرالى:
«مەنىڭ بەلگىلى ءبىر قابىلەتتەرىم بار. ەگەر ءسىز ماعان دجەنتلمەن رەتىندە قاراساڭىز، مەن ولاردى بارىمشا كورسەتە الاتىنىما قۋانىشتىمىن. ەگەر ءسىز وسى قۇبىلىستى بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە تۇسىندىرە الساڭىز، مەن ءسىز ايتقان كەڭەستى قۋانا تىڭدايمىن جانە كەز كەلگەن اقىلعا قونىمدى ەكسپەريمەنتتەرگە قاتىسۋعا دايىنمىن. مەن بۇل قابىلەتتى باسقارمايمىن. ولاردى قولدانبايمىن، ءبىراق ولار مەنى پايدالانادى. بۇل قابىلەتىم بىرنەشە ايعا جوعالىپ كەتەدى، سودان كەيىن قايتا پايدا بولادى. مەن تەك «ەنجار« اسپاپتان باسقا ەشتەڭە ەمەسپىن»، - دەپ ايتقان ەكەن.
ول 1886 -جىلى 38 جاسىندا قايتىس بولعان.
جارقانات- ادام
55 جاستاعى دەنيەل كيش ۆەلوسپورتتى جاقسى كورەدى. بۇل تاڭقالارلىق ەمەس، ءبىراق ونىڭ كوزى كورمەيدى. جاس كەزىندە دارىگەرلەر وعان رەتينوبلاستوما (تورلى قاتەرلى ىسىك) دياگنوزىن قويىپ، كۇردەلى وپەراتسيانىڭ ناتيجەسىندە ەكى كوزى كورمەي قالعان. باسىنا تۇسكەن قايعىعا بەيىمدەلۋگە تىرىسقان ول اينالادا ءجۇرۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن تىلىمەن ءتۇرلى ەرەكشە دىبىستار شىعارا باستاعان.
National Geographic-كە بەرگەن سۇحباتىندا كيش ءار دىبىس تۋرالى: «مەنىڭ ميىم جاڭعىرىقتاردى ديناميكالىق بەينەلەرگە اينالدىرادى، بۇل باسقالاردىڭ اينالاداعى ادامدارمەن سويلەسكەنىمەن بىردەي»، - دەپ ءوز قابىلەتىنىڭ سىرىن اشقان.
2000 -جىلدان باستاپ دەنيەل «سوقىر كوزدەر الەمى» شاعىن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمىن باسقاردى. قۇرىلتايشىنىڭ ءوزى جانە الەمنىڭ 25 ەلىنەن كەلگەن 500 ۆولونتەر زاعيپ بالالارعا جارقاناتتار قولداناتىن ەكزولوكاتسيا ونەرىن ۇيرەتەدى.
كيشتىڭ شاكىرتتەرى وزىنە جاسالعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە مۇنداي قابىلەتكە يە بولۋ مۇمكىن ەكەنىن دالەلدەدى. ولار ۆەلوسيپەدپەن ۇزاق ساپارعا شىعادى. كوشەدە ەمىن- ەركىن جۇرەدى.
كوزقاراسىمەن اينالانى جالىنعا ورايتىن ادام
پاراپسيحولوگيادا «پيروكينەز» تەرمينى بار. ول زاتتاردىڭ تەمپەراتۋراسىن قاشىقتىقتان كوتەرىپ، ولاردىڭ جانىپ كەتۋىنە اكەلەتىن قابىلەت. موڭعوليالىق باتمۋنحين ۋنۋرمە ءوزىنىڭ وسى قابىلەتىن باسقارا المايدى. ول زەر سالىپ قاراعان كەز كەلگەن نارسە ورتەنىپ كەتەدى. كوزىلدىرك تە كومەكتەسپەيدى. ناتيجەسىندە، ونىڭ وتباسى ورتتەن ساقتانۋ ءۇشىن تاس قابىرعالى ۇيگە كوشكەن.
رەنتگەن- ايەل
1987 -جىلى 37 جاستاعى دونەتسك تۇرعىنى يۋليا ۆوروبيەۆانىڭ دەنەسىن كراننىڭ كابيناسىنداعى اقاۋ سالدارىنان 380 ۆولتتى توق سوعادى. دارىگەرلەر ونى ولدىگە ساناپ، دەنەسىن ءمايىتحاناعا جىبەرەدى.
بىرنەشە كۇننەن كەيىن يۋليا وياندى. يۋليانىڭ بويىندا ەرەكشە قابىلەت بىردەن پايدا بولعان جوق. التى اي بويى ول باس اۋرۋى مەن ۇيقىسىزدىقتان ازاپ شەككەن. سودان كەيىن اۋرۋ باسىلىپ، ونىڭ ورنىنا كەرەمەت قابىلەت پايدا بولعان. ول العاش رەت ايالدامادا تۇرعان ايەلدىڭ «ىشكى اعزالارىنىڭ قيمىلىن» كورگەندە ول ءوزىن ەسى اۋىسقانداردىڭ قاتارىنا قوسقان.
كەيىن يۋليا فەدوروۆنا ءوز شەبەرلىگىن حالىق يگىلىگىنە جۇمساۋعا كوشكەن. ول دونەتسك اۋرۋحاناسىنا جۇمىسقا تۇرىپ، بىرنەشە ناۋقاستىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالدى. رەنتگەن- ايەل دياگنوز قويعان كەزدە ەشقاشان قاتەلەسپەگەن. ول ءوزىنىڭ قابىلەتىن تۇسىندىرە المايدى. تەك، ادام ىشكى اعزاسىن كورە الاتىنىن ايتادى.
يۋليا ۆوروبيەۆا بۇكىل الەمگە ايگىلى بولدى، ءبىراق ءوزىنىڭ كەرەمەت تالانتىن ەشقاشان ءوز پايداسىنا جاراتپاعان.
massaget.kz