دارىگەر كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى كەزىندە زاماناۋي مەديتسينادا نەلىكتەن قيىندىقتار تۋىنداعانىن، ادام ءولىمى كوبەيگەنىن ءتۇسىندىردى.
«ۆيرۋس اۋىز بەن مۇرىن قۋىسىنا ەنەدى. ەگەر ادامدا ليمفوەپيتەليالدى ساقينا ءبۇتىن بولسا (كومەكەي بەزدەرى، ادەنويدتار، تاماق)، اۋىرماسا، تونزيلليت، باسپا جانە ت. ب. بولماسا - اۋرۋ جەڭىل نەمەسە سيمپتومسىز تۇردە كورىنەدى. ال ەگەر قانداي دا ءبىر پروبلەمالار بولسا، ۆيرۋس وكپەگە ءتۇسىپ، الۆەولالاردىڭ اينالاسىنداعى ۇساق تامىرلاردى بىتەپ تاستايدى. ترومبوز پايدا بولادى. بارلىق يممۋندىق جاسۋشالار بىتەلگەن جەرگە اعىلادى جانە سانى تىم كوبەيىپ، ساۋ جاسۋشالاردى جەي باستايدى. يممۋندىق جاسۋشالاردىڭ شامادان تىس رەاكتسياسى «تسيتوكيندىك داۋىل» دەپ اتالادى. وسىعان بايلانىستى كوپتەگەن تامىرلار بىتەلىپ قالادى. عىلىمي تۇرعىدان العاندا، بۇل ت ش ق ۇ سيندرومى (تامىر ىشىندەگى شاشىراندى قان ۇيۋ) دەپ اتالادى. تۇتاس دەنەدە قان كۇرت ۇيىعاندىقتان، ادام قايتىس بولۋى مۇمكىن»، - دەيدى رافايل قىپشاقبايەۆ «كراسيۆىي بيزنەس. ازيا» فەستيۆالىندە.
سونىمەن بىرگە، دالەلدى مەديتسينا ساراپشىسى كوروناۆيرۋس كەزىندە نەلىكتەن ءيىس سەزۋ جوعالاتىنىن جانە ادامداردىڭ يىستەردى باسقاشا سەزەتىنىن ايتىپ بەردى.
«بۇل ۆيرۋس نەيروتروپتى بولىپ سانالادى، ياعني جۇيكە تىنىنە اسەر ەتەدى. ونداعى نەگىزگى اسقىنۋلار: ءدام سەزبەۋ، ەستۋ قابىلەتىنىڭ ناشارلاۋى جانە شاشتىڭ ءتۇسۋى. ءيىس سەزۋ نەگىزى جوعالمايدى. ۆيرۋس مي قىرتىسىنا باراتىن رەتسەپتورلاردى السىرەتەدى. ول يىستەر تۋرالى جادتى وشىرەدى. ءسىز ءيىستى سەزىنەسىز، ءبىراق ونىڭ نە ەكەنىن، قانداي ءيىس ەكەنىن بىلمەيسىز. ءيىس سەزۋدى قالپىنا كەلتىرۋ ءار ادامعا تىكەلەي بايلانىستى. ازىرگە ويلاپ تاپقان جالعىز نارسە - ءارتۇرلى ەفير مايلارىن يىسكەپ، ميدىڭ ءتۇرلى يىستەردى ەسكە ءتۇسىرۋى ءۇشىن جاتتىقتىرۋ»، - دەپ ءتۇسىندىردى دارىگەر.
سۇحبات سوڭىندا مامان كوروناۆيرۋسپەن اۋىرماعاندار مەن سيمپتومدارى بايقالعان تۇرعىندارعا نە ىستەۋ كەرەكتىگى جونىندە اقىل-كەڭەس بەردى.
«ەڭ الدىمەن دۇربەلەڭگە سالىنباۋ كەرەك. پسيحوسوماتيكانىڭ اسەرىن ەشكىم جوققا شىعارعان جوق. ۇرەيگە سالىنىپ، ءتۇرلى ويلارعا بەرىلسەڭىز، جاعدايىڭىز تەك ناشارلايدى. كوروناۆيرۋس جەڭىل فورمادا بولسا، ءتاتتى جانە گازدالعان سۋسىندار مەن الكوگولدى قوسپاعاندا، كوپ مولشەردە سۇيىقتىق ءىشۋ كەرەك - شاي، سۋ، جەمىس سۋسىنى نەمەسە كومپوت. دەنە قىزۋى 38 گرادۋستان اسقاندا عانا تۇسىرۋگە بولادى. بۇل قاعيدانى ۇنەمى ەستە ساقتاۋ قاجەت. قىزۋدى «پاراتسەتامول» نەمەسە «يبۋپروفەنمەن» تۇسىرۋگە بولادى. ءبىر قاراعاندا «پاراتسەتامول» قاراپايىم ءدارى بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. ءبىراق «پاراتسەتامولدىڭ» ءبىر تابلەتكاسى 0,5 گرام بولادى. 4 گرام «پاراتسەتامول» - باۋىرعا اۋىر سوققى بولادى. تولىققاندى تاماقتانۋ وتە ماڭىزدى. بۇل ناقتى دالەلدەنگەن كەڭەس ەمەس، ءبىراق ءوز تاجىريبەمنەن بايقاعانىمداي، سورپا ىشەتىن ناۋقاستار تەزىرەك قالپىنا كەلەدى. ۇيدە قاننىڭ وتتەگىمەن ساتۋراتسياسىن ولشەيتىن پۋلسوكسيمەتر مىندەتتى تۇردە بولۋى قاجەت. حاتتاما بويىنشا كورسەتكىش بولسا - اۋرۋحاناعا جاتۋ كەرەكتىگىن بىلدىرەدى. قاراپايىم تىنىس الۋ جاتتىعۋلارىن جاساڭىز - كۇنىنە بىرنەشە رەت 10 تەرەڭ تىنىس الىڭىز. مۋلتيۆيتاميندەر دە مۇندا كوپ پايداسىن تيگىزەدى. د ءۆيتامينى مەن مىرىش كوروناۆيرۋس اۋرۋىن اناعۇرلىم جەڭىلدەتەتىنى انىقتالعان»، - دەيدى رافايل قىپشاقبايەۆ.
بۇعان دەيىن رافايل قىپشاقبايەۆ كوروناۆيرۋستىڭ مۋتاتسياسى مەن كەزەكتى تولقىنىنىڭ الدىن الۋ جونىندە سۇحبات بەرگەن ەدى. «كوروناۆيرۋس جونىندە پىكىر ءبىلدىرۋ وتە قيىن. بۇل دەگەنىمىز قايىرى جوق، جاڭا ءارى زەرتتەلمەگەن ءىس. ءبىز ءازىر تەك بولجام جاساي الامىز. قولدا بار دەرەكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ، قانداي دا ءبىر سەناري قۇرۋعا بولادى، ءبىراق ەشكىم ناقتى ەشتەڭە ايتا المايدى . سوندىقتان ينفەكتسيا تارالادى دەگەن بولجام بار. ازىرگە ەڭ ىقتيمال بولجام وسى»، - دەيدى ساراپشى.
سونىمەن بىرگە، دارىگەر ءوزىنىڭ Instagram-داعى پاراقشاسىندا دا قازاقستاندىقتارعا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى مەن تۇتاس مەديتسينا بويىنشا اقىل-كەڭەس بەرىپ وتىرادى.
«ادامدار يممۋنيتەتتى كوتەرۋگە ارنالعان سيقىرلى تابلەتكا بار دەپ ويلايدى. ءبىراق يممۋنيتەتتى كوتەرۋ ءۇشىن قاراپايىم سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋ كەرەك - 6-8 ساعات ۇيقى، دۇرىس تاماقتانۋ (اقۋىزدار، مايلار، كومىرسۋلار)، جەتكىلىكتى فيزيكالىق بەلسەندىلىك قاجەت. قارت ادامدار كوشەدە ۇزاق ۋاقىت سەرۋەندەسە جەتكىلىكتى، ال جاستارعا جۇگىرۋ قاجەت. بارلىق قاراپايىم شارالار يممۋنيتەتتىڭ كەز كەلگەن ينفەكتسيالارمەن كۇرەسۋگە دايىن ەتەدى. وسىنى ايتسام، ادامدار «بار بولعانى وسى ما؟» دەپ سۇرايدى. ءيا، وسى. سيقىرلى ءدارى رەتىندە ساتىلاتىن نارسەنىڭ ءبارى - ماركەتينگ ، - دەيدى دارىگەر.