كونە داۋىردەن باستاۋ العان شيپالى ءشوپ مايىنىڭ قانداي زيانى مەن پايداسى بار؟
قارا زەرەنىڭ وتانى
قارا زەرەنىڭ وتانى - جەرورتا تەڭىزى مەن وڭتۇستىك-شىعىس ازيادا ورنالاسقان ەلدەر. مۇنى اراب جانە ءۇندى حالىقتارى «ءۇندى ءتمينى»، «كۋمين»، «ريم كوريادرى»، «زيرا»، «دجيرا»، «شابرەي»، «كمين»، «كاليندجي»، «سەيدانا» دەپ تە اتايدى.
قازىر ەفيوپيا مەن ساۋد ارابياسىندا، مىسىر مەن ا ق ش، ءۇندىستاندا، ورتا ازيادا، قاپ تاۋىنىڭ سولتۇستىگىندە وسىرىلەدى. تاعامعا دامدەۋىش دايىنداۋ ءۇشىن وسىرەدى كوبىنە.
قارا زەرەنىڭ ەمدىك قاسيەتى سوناۋ كونە مىسىر داۋىرىنەن بەلگىلى. ويتكەنى ارشىلعان مىسىر پەرعاۋىندارىنىڭ ءبىرىنىڭ قابىرىنەن مۋميا جانىندا جاتقان ماي قۇيىلعان بوتەلكە تابىلعان. ساراپتاما كەزىندە مۇنىڭ قارا زەرەنىڭ مايى ەكەنى بەلگىلى بولدى. ءبىراق ەجەلگى مىسىر حالقى قارا زەرەنىڭ قالاي قولدانعانى بەلگىسىز، ءبىراق قابىرگە سالعانىنا قاراعاندا قاسيەتتى ساناعانى بايقالادى.
كەيبىر كونە جازبالاردا قارا زەرە «پەرعاۋىن التىنى» دەپ دارىپتەلگەن، ال اراب تىلىنەن اۋدارعاندا زەرە «باتا بەرۋشى ءدان» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى.
قارا زەرەنىڭ پايداسى
زەرەنىڭ قۇرامىندا ا، ە جانە س ۆيتاميندەرى مول، پايدالى مينەرالدار كوپ جانە ەفير مايىمەن بايىتىلعان. كونە زامان ەمشىلەرى زەرەنى يممۋنيتەت كوتەرۋشى، اسقازان جۇمىسىن جاقسارتۋشى، دەنەدەگى زيان قالدىقتان ارىلتۋشى دارىلىك ءشوپ رەتىندە قولدانعان. سونداي-اق قانداعى حولەستەريندى ازايتىپ، زات الماسۋ پروتسەسىن جاقسارتۋعا قاۋقارلى.
قارا زەرەنىڭ قۇرامىنداعى تيموحينوننىڭ انتيوكسيدانتتىق قاسيەتى بار، ياعني، اعزانىڭ جالپى جۇمىس جاساۋىن، جۇيكە جۇيەسىن جاقسارتىپ، بۇلشىقەتتىڭ فيزيولوگيالىق كۇش-قۋاتىن ارتتىرادى.
زيانى قانداي؟
قارا زەرە مايى دا باسقا دارىلىك وسىمدىكتەر سىندى دۇرىس قولدانباسا زيان كەلتىرۋى مۇمكىن. ماسەلەن، ونى اش قارىنعا ىشۋگە بولمايدى. سونداي-اق ەكىقابات ايەلدەرگە ازدان قولدانعان ءجون. ويتكەنى جاتىر بۇلشىقەتى جيىرىلىپ، جۇكتىلىككە زيان كەلتىرۋى ىقتيمال. سونداي-اق كەي ادامنىڭ قارا زەرە مايىنا اللەرگياسى بولۋى مۇمكىن.
مەديتسينادا قولدانىلۋى
قارا زەرە مەديتسينادا باۋىر، ءوت، بۇيرەك جۇمىسىن جاقسارتۋعا، ءوت ايداۋعا قولدانىلادى. سونداي-اق جوعارى ايتىلعانداي، زەرەنىڭ انتيوكسيدانتتىق قاسيەتى بار، ياعني، اعزادا قاتەرلى ىسىكتى تۋدىراتىن جاسۋشالاردى، راديكال بولشەكتەردى «ولتىرەدى».
سونداي-اق، قارا زەرەنىڭ ۆيرۋسقا، قابىنۋعا، ءتۇرلى باكتەريالارعا قارسى جانە ىشتەگى قۇرتتاردى تۇسىرەتىن، ءزار ايدايتىن قاسيەتتەرى دە بار.
حالىق مەديتسيناسى
حالىق مەديتسيناسىندا قارا زەرەنىڭ دانىنەن شاي قايناتىپ، ءىش كەبۋ، ءىش ءوتۋ مەن ءوت شانشۋ سياقتى اۋرۋلاردى جازۋ ءۇشىن ىشەدى. بوسانعان ايەلدەرگە دە وسى شايدى ىشۋگە بولادى. بۇل انا ءسۇتىن كوبەيتەدى.
قارا زەرەنى قولدانۋدىڭ تاعى ءبىر جولى - بالمەن ارالاستىرىپ ءىشۋ. ول ءۇشىن قارا زەرەنىڭ ءدانىن 1 اس قاسىقپەن الىپ 1 ستاقان سۋعا قايناتادى. سوسىن قايناعان سۋعا بالدى قوسىپ، اس ىشكەنگە دەيىن 10-15 مينۋت بۇرىن ىشەدى. قارا زەرەنى بۇلاي ءىشۋ يممۋنيتەتتى كوتەرەدى.
سونداي-اق، اسقا دامدەۋىش رەتىندە قوسىپ جەگەن دە دۇرىس. ەرەسەك ادام ءبىر كۇندە 3 گرام، 3-15 جاستاعى بالالار 2 گرام دامدەۋىش جەگەنى ءجون.
زەرەنى ساقتاۋ
قارا زەرەنىڭ ءيىسى قىشقىلتىم كەلەدى. ال دۇرىس ساقتالماعان زەرەنىڭ مۇنداي ءيىسى جوعالىپ كەتەدى. سوندىقتان ونى دۇرىس جەردە ساقتاۋ ماڭىزدى.
ونى ۇيدە، بولمە تەمپەراتۋراسىندا كۇن تۇسپەيتىن جەردە ساقتاعان ءجون. گەرمەتيكالىق ىدىسقا سالىپ قويۋعا دا بولادى. بۇلاي تۇرعان قارا زەرە 2 جىل ساقتالادى.
massaget.kz