وندا قاسىم امانجولوۆ «كوپ تۋسا قازاق ءدال سىزدەي قىزدى.. .» دەپ ولەڭ ارناعان فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، ق ر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، ق ر ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم قايراتكەرى ءرابيعا ءساتىعالي قىزى سىزدىقتىڭ ەڭبەكتەرىن وقىڭىز.
رابيعا سىزدىق: قازىردە دە قولدانىستا بار، ماعىناسى دا ايقىن ارۋ ءسوزىن ەرتەدەگى نۇسقالاردان جيىرەك كەزدەستىرەمىز، مۇندا بۇل ءسوز ەكى ءتۇرلى ماعىنادا كەلەدى: ءبىرى - جەكە تۇرىپ، «سۇلۋ، كورىكتى ايەل، سۇيىكتى قىز، جار» دەگەن ماندە. دوسپامبەت جىراۋ ءوز پورترەتىنىڭ ءبىر جەرىندە: «العانىم ءالي اعانىڭ قىزى ەدى، قاس ارۋدىڭ ءوزى ەدى» دەسە، ەكىنشى ءبىر جەرىندە:
«زەرلى ورىندىق ۇستىندە،
ال شىمىلدىق ىشىندە
تۇلىمشاعىن توگىلتىپ،
ارۋ ءسۇيدىم - وكىنبەن» دەيدى.
سونىمەن قاتار ەرتەدەگى قازاق ادەبيەتى تىلىنەن ارۋ ات، ارۋ ۇل، ارۋ باتىر دەگەن تىركەستەردى دە ۇشىراتامىز: «اقتابان ارۋ تورى ات جايلاعان»(شوبان) . «ايسۇلدىڭ ارۋ امەتى تۇرعاندا» (شالكيىز).
بۇل كۇندە ارۋ ات، ارۋ باتىر دەگەندەر قۇلاققا جات ەستىلەدى. قازىردە «ارۋ» ءسوزى ايەلگە، كوبىنەسە سۇلۋ قىزعا قاتىستى قولدانىلسا، بۇرىن بۇل ءسوز «جاقسى، ءمىنسىز، اسىل» دەگەن ۇعىمدا دا كەلىپ، ات، جىگىت سوزدەرىمەن تىركەسە العانىن كورەمىز. بۇل ءسوزدىڭ قولدانىسى بۇرىنعى «تازا، كىرشىكسىز، پاك» دەگەن تۇپكى ماعىناسىنان اۋىسقان.
سىزدىقوۆا ءرابيعا. قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ تاريحى (ⅩⅤ- ⅩⅨعاسىرلار) : كوپتومدىق شىعارمالار جيناعى /رابيعا سىزدىقوۆا / - الماتى: «ەل- شەجىرە»، 2014.-97 ب.
massaget.kz