قوعامدا ءداستۇرلى ەمەس، ەكسترەميستىك، راديكالدى، ميستيكالىق، ەكۋمەندىك اعىم وكىلدەرى ەڭ ماڭىزدى قوعامدىق جانە ساياسي ماسەلەلەردىڭ نەگىزىنە رۋحانيات جاتاتىندىعىن جاقسى بولجاي بىلەدى.
سوندىقتان ولار ءدىني تانىم نەگىزىندە، جالپى ءدىن قۇبىلىسى ارقىلى قوعامدا جىك تۋدىرىپ، تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتى ساياسي، ۇلتتىق، ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قايشىلىقتاعى قاباتتارعا ءبولىپ، ىدىراتۋدى كوزدەيدى. بەلگىلى تەولوگ اسقار ءابىتاي ۇلى وسىنداي پىكىر ءبىلدىردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
اسقار ءابىتاي ۇلى، تەولوگ مامان رەتىندە ەلىمىزدىڭ ءبىرقاتار وڭىرىندەگى تۇزەتۋ مەكەمەلەرىندە وتىرعاندارمەن تۇسىندىرمە جۇمىسىن جۇرگىزىپ كەلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، تەمىر توردىڭ ار جاعىندا وتىرعان راديكالداردىڭ ءدىني تۇسىنىگى، ءداستۇرلى دىننەن الشاق.
«تاجىريبەمنەن بايقاعانىم، تۇزەتۋ مەكەمەسىندە ارنايى تەولوگ بەكىتىلىپ، تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزۋ ەكى تاراپتىڭ ءبىر- ءبىرىن ءجىتى تانۋىنا جانە ورتادا ءوزارا سەنىم قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. بۇل كەزدەسۋلەردە بارلىعىمەن جالپى اڭگىمەلەسۋ جانە ارقايسىسىمەن جەكە سويلەسۋدىڭ ماڭىزى زور. جالپى سۇحباتتاسۋ بارىسىندا ارالارىندا «ۇستازى، شەيحى» بولادى، وزدەرى سايلاپ قويعان. بارلىعى ونىڭ سوزىنە توقتايدى. ايتپاعىم، ول جەردەگى وتىرعانداردىڭ ءدىني ءبىلىمى تاياز. رۋحاني ازىعىن ءوز ارالارىنداعى «ۇستازدارىنان» الادى. مىنە، وسى جالپى كەزدەسۋدە تەولوگ ولاردىڭ «ۇستازى» كىم ەكەنىن بىلگەنى ءجون. كوپشىلىك ورتاسىندا سول «ۇستازىمەن» ديالوگ ورناتۋى قاجەت. بۇل كوپشىلىكتى دۇرىس ءدىني ءتالىم الۋدىڭ جولىنا جەتەلەيتىن بولادى. ولاردىڭ «ۇستازى» مەن تەولوگتىڭ قايسىبىرىنىڭ ءدىني ءتالىمى دۇرىس ەكەنىنە كوزدەرى انىق جەتەدى. ال، مۇنىڭ كەيىنگى كەزدەسۋلەرگە تيگىزەر اسەرى جوعارى»، - دەيدى اسقار ءابىتاي ۇلى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ەرەكشە ءمان بەرەتىن جايت، ول تەولوگتىڭ ءىس- ارەكەتى مەن ءسوزىنىڭ ءبىر ارنادان شىعۋى. وسىعان قاراپ سوتتالۋشىلار الدىندا ونىڭ ۇستاز رەتىندە بەدەلى قالىپتاسادى. باسقاشا سوزبەن ايتقاندا، شىنايىلىق قاجەت.
«تەولوگ مۇنداي كەزدەسۋگە سوتتالۋشىلارعا دۇرىس ءدىني اقپارات بەرۋدى ءوزىنىڭ ازاماتتىق جانە ۇستازدىق بورىشى ەكەنىن ءتۇسىنىپ، ءوز ەركىمەن سۇرانىپ بارۋى قۇبا- قۇپ. بۇعان كەزەكتى جۇمىس رەتىندە قاراۋعا بولمايدى. بۇل سوتتالۋشىلاردىڭ تاعدىرىمەن ويناۋمەن پارا- پار. سوندىقتان، ۇستازدىڭ (تەولوگ) ءاربىر ءدىني ءسوزى دالەل- دايەككە نەگىزدەلۋى قاجەت. پىكىرتالاس بارىسىندا سوتتالۋشىلار ەكى ۇستازدىڭ قايسىسىنىڭ ءبىلىم جوعارى، ۇستانىمى دۇرىس ەكەنىن وزدەرى ايقىندايدى. قورىتا ايتقاندا، تۇزەتۋ مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىسى تۇراقتى جۇرگىزىلگەندە جانە «ۇستازىمەن» كوپشىلىك ورتاسىندا پىكىرتالاس وتكىزۋمەن وڭدى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى» - دەيدى ول.
تەولوگتىڭ پىكىرىنشە، راديكالداردى سىرت بەينەسىنە قاراپ اجىراتۋ مۇمكىن ەمەس.
«مەنىڭ پايىمداۋىمشا، ولاردىڭ بەينەسى كوپشىلىكتەن وقشاۋلانۋى، يمام نەمەسە تەولوگپەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلسا ءوز وي- پىكىرىن ايتپاي بۇگىپ قالۋى، ۇستانىمدارى كوبىنەسە جاتتاندى سوزدەرگە قۇرىلعان. مىنە ولاردى وسىنداي ارەكەتتەرى ارقىلى اجىراتۋعا بولادى. ال، شىنايى اسىل ءدىن قۇندىلىعىن جوعارى قوياتىن ازاماتتار ۇستازدان ءوزىن مازالاعان ساۋالدارىن قويىپ، قىزىعۋشىلىق تانىتا باستايدى. ولاردا دىنگە دەگەن ىقىلاس پەن ىنتا بايقالىپ تۇرادى»، - دەيدى تەولوگ.
مامانىڭ ايتۋىنشا، دەسترۋكتيۆتى اعىم وكىلدەرىن تۋرا جولعا سالۋ وڭاي شارۋا ەمەس.
«جات اعىمنان قايتقان ادام جوق. بارلىعى بەكەر» دەيتىندەر بار. قازاقتا «اداسقاننىڭ الدى ءجون، ارتى سوقپاق» دەگەندەي، مۇندايلار كوبىنەسە، جەتەكشىلىك مىندەتىن اتقارۋشىلار جانە فاناتيزم تانىتقاندارىندا كەزدەسەدى. ءبىراق، جات اعىمدار ىقپالىمەن ءدىني ساۋاتىن اشسا دا بىربەتكەيلىك تانىتپايتىن مەشىت يمامدارىنىڭ ۋاعىزىن تىڭدايتىن، كەرەك كەزدە سۇراعىنا دا مەشىت ۇستاز- يمامدارىنان جاۋاپ ىزدەپ بارىپ تەرىس رايىنان قايتقاندارى ءوز تاجىريبەمدە جەتكىلىكتى.
رايىنان قايتۋى وڭاي شارۋا ەمەس، ونداي ازاماتتارمەن ءجيى كەزدەسىپ اڭگىمەلەسىپ تۇرۋ قاجەت. ەڭ باستىسى، شىنايى قارىم- قاتىناس ورناتۋ ماڭىزدى. ولاردى مەشىت دارىسىنەن بولەك، باسقا دا ءىس- شارالارعا تارتۋ قاجەت. بۇل ءادىس ولاردىڭ مەشىت جانە يمامدار تۋرالى ەستىگەن سوزدەرى شىنايىلىقپەن جاناسپايتىندىعىن ءوز كوزدەرىمەن كورۋگە تاپتىرمايتىن مۇمكىندىك. ايتپاعىم، «قايتقان ادام جوق» دەگەن ءسوز نەگىزسىز. ەڭ ماڭىزدى جايت، وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيتىن تەولوگ ول ازاماتتاردى دا باۋىرىم دەپ ءبىلۋى كەرەك. جۇمىس وبەكتىسى دەپ ەمەس، «ءاربىر قازاق جالعىزىم» دەگەن ۇستانىمدا بولۋى ءتيىس»، - دەپ قورىتىندىلادى اسقار ءابىتاي ۇلى.
اۆتور الما مۇقانوۆا