بۇل قاراپايىم كەڭەس ءومىردى قۇتقارا الادى، دەپ جازادى European Heart Journal جۋرنالىندا.
زەرتتەۋدە تاڭەرتەڭنەن گورى ۇيىقتار الدىندا قابىلداعان دارىلەر ينسۋلت پەن ينفاركتتان جاقسى قورعايدى دەيدى.
ساراپشىلار بيولوگيالىق ساعات پەن دەنەنىڭ تابيعي ىرعاعى ادامنىڭ دارىگە رەاكسياسىنا اسەر ەتەدى دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.
ءدارى- دارمەكتى بيولوگيالىق ساعاتتارمەن قالاي ۇندەستىرۋ كەرەك؟
زەرتتەۋشىلەر كوپتەگەن ءدارى- دارمەكتەر، سونىڭ ىشىندە جۇرەك دارىلەرىن تاۋلىكتىڭ بەلگىلى ۋاقىتىندا قابىلداعان كەزدە جاقسى اسەر ەتەتىنى تۋرالى كوپتەگەن دالەلدەر تابۋدا.
جاريالانعان زەرتتەۋگە قىسىمعا قارسى ءدارى قابىلداعان 19 مىڭ ادام قاتىستى.
قاتىسۋشىلار كەزدەيسوق ەكى توپقا ءبولىندى: كەيبىرەۋلەرى تاڭەرتەڭ ءدارى قابىلدادى، ال باسقالارى ۇيقىعا دەيىن ءىشتى. زەرتتەۋشىلەر الداعى بەس جىل نەمەسە ودان دا كوپ جىلدارداعى ولاردىڭ جاعدايىن باقىلادى.
ناتيجەسىندە كەشكە ءدارى قابىلداعانداردىڭ جۇرەك، ينسۋلت نەمەسە جۇرەك جەتكىلىكسىزدىگىنىڭ سالدارىنان ءولۋ ءقاۋپى ەكى ەسە تومەن دەگەن قورىتىندىعا كەلدى. تۇندە ۇيىقتاپ جاتقاندا جانە دەنەمىز دەمالعان كەزدە قان قىسىمى تومەندەۋى كەرەك. ەگەر بۇلاي بولماسا جانە قىسىم جوعارى بولىپ قالسا، وندا ينفاركت نەمەسە ينسۋلت قاۋپى ارتادى دەيدى ماماندار.
زەرتتەۋلەرگە سايكەس، كەشكە ءدارى قابىلداسا گيپەرتونياسى بار ادامداردىڭ (قان قىسىمى جوعارى) تۇندە قان قىسىمى تۇراقتى بولادى.
ۇيىقتار الدىندا ءدارى قابىلداعان قاتىسۋشىلاردىڭ قان قىسىمىنىڭ ورتاشا دەڭگەيى كۇندىز دە، تۇندە دە ەداۋىر تومەن بولدى. تۇندە ولاردىڭ قان قىسىمى تاڭەرتەڭ ءدارى قابىلداعاندارعا قاراعاندا تومەن بولدى.
يسپانيانىڭ ۆيگو قالاسىنداعى جەتەكشى زەرتتەۋشى پروفەسسور رامون حەرميدا دارىگەرلەر مۇنى ەسكەرىپ، پاتسيەنتتەرگە تۇنگى قىسىمعا قارسى ءدارى- دارمەكتەردى قابىلداۋدى باستاۋعا كەڭەس بەرەدى: «بۇل مۇلدەم قاراپايىم جانە كوپتەگەن ادامداردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالادى» .
«گيپەرتونيانى ەمدەۋگە ارنالعان قازىرگى كەزدەگى نۇسقاۋلار ءدارى- دارمەكتى قاي ۋاقىتتا قابىلداعان دۇرىس ەكەنىن كورسەتپەيدى. دارىگەرلەردىڭ كەڭ تاراعان كەڭەسى - تاڭەرتەڭ تاڭعى اس ءىشۋ، ءبىراق ول تاڭەرتەڭگى ارتەريا دەڭگەيىن تومەندەتەدى دەگەن قاتە تەورياعا نەگىزدەلگەن » ، - دەيدى ول.
حەرميدا جۇرگىزگەن زەرتتەۋ تاڭەرتەڭنەن گورى ۇيقىعا دەيىن ءدارى قابىلداعان ادامداردا قان قىسىمىنىڭ كوبىرەك باقىلاناتىندىعى جانە ءولىم، جۇرەك اۋرۋلارى جانە قان تامىرلارى پروبلەمالارى از بولاتىندىعىن كورسەتتى.
سونىمەن بىرگە، ول يسپاندىق ارىپتەستەرىمەن بىرگە الىنعان قورىتىندى ءارتۇرلى ءدارى- دارمەكتەردى قابىلداعان بارلىق پاتسيەنتتەرگە قاتىستى ما، جوق پا، سونى تەكسەرۋ ءۇشىن ءارتۇرلى پوپۋلياتسيا توپتارى اراسىندا قوسىمشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
«بۇل زەرتتەۋ وسى سالاداعى الدىڭعى ناتيجەلەردى راستاعانىمەن، باسقا ەتنيكالىق توپتار اراسىندا، سونداي- اق اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيتىن ادامدار اراسىندا تۇندە ءدارى قابىلداۋ جۇرەك- قان تامىرلارى اۋرۋلارى بار ادامدار ءۇشىن پايدالى ەكەنىن ناقتى دالەلدەۋ ءۇشىن زەرتتەۋدى جالعاستىرۋ قاجەت» . - دەيدى بريتاندىق جۇرەك دەنساۋلىعى قورىنىڭ قىزمەتكەرى ۆانەسسا سميت.
«ەگەر ءسىز قىسىم عا قارسى ءدارى- دارمەك ىشسەڭىز، ءدارى قابىلداۋ ۋاقىتىن وزگەرتپەس بۇرىن دارىگەرىڭىزدەن نەمەسە فارماتسيەۆتىڭىزدەن كەڭەس الۋىڭىز كەرەك. دارىگەر سىزگە تاڭەرتەڭ نەمەسە كەشكە ءدارى قابىلداۋعا نۇسقاۋ بەرگەن سەبەپتەر بولۋى مۇمكىن» ، - دەپ ەسكەرتەدى ول.
ادامنىڭ ءومىر سالتى قان قىسىمىنا دا اسەر ەتەدى. قان قىسىمىنىڭ كوتەرىلۋىنە تەرىس اسەر ەتۋى مۇمكىن جاعدايلار:
الكوگولدى شامادان تىس تۇتىنۋ
شىلىم شەگۋ
ارتىق سالماق
قوزعالىسسىزدىق
تۇزدى شامادان تىس قابىلداۋ