تاريحىنا ۇڭىلسەك مۇنداي سالت ەرتە زاماندا سوناۋ مىسىر ەلىندە پايدا بولعان دەسەدى. دەگەنمەن بۇگىندە نەكە جۇزىگىن ءار ۇلت ءوز تانىمىنا قاراي، ءارقيلى تاعادى. ءبىرى - وڭ قولىنا، ءبىرى - سول قولىنا. مۇنىڭ سىرى نەدە ەكەن؟ جۇزىكتى اتى جوق ساۋساققا (قازاق تانىمىنداعى شىلدىر شۇمەك) تاعۋ - ەجەلدە ريمدىكتەر مەن مىسىرلىقتاردان باستالعان. ولار وسى ساۋساقتا جۇرەكپەن تىكەلەي بايلانىستى جۇيكە مەن ۆەنا قانتامىرلارى بارىن بىلگەن. سول ارقىلى جاستاردىڭ وتباسى قۇرعانىن، تۇرمىسقا شىققان- شىقپاعانىن بىلەتىن بولعان. نەكە جۇزىگىن وڭ قولعا (اتى جوق ساۋساق) تاعۋدى ەجەلگى ريمدىكتەر قولداعان. ولاردىڭ تانىمىندا سول قول باقىتسىزدىق پەن سەنىمسىزدىك نىشانى سانالعان. ءۇندىستاندا دا ەرتەرەكتە نەكە جۇزىگىن تەك وڭ قولعا تاعاتىن بولعان. سول قولدى ولار «تازا» دەپ سانايمايدى ەكەن. ال بۇگىندە ولار وڭ قولعا دا، سول قولعا دا تاعا بەرەدى. گەرمانيا مەن نيدەرلاند ەلدەرىندە عاشىقتار نەكە جۇزىگىن التىننان جاسايدى. شاڭىراق كوتەرگەنشە سول قولىنا، وتباسى بولعاننان كەيىن وڭ قولىنا تاعادى.
بۇل - ولاردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسى وزگەرگەنىن اڭعارتادى. ەۋروپا ەلدەرىندەگى سالت بويىنشا كۇيەۋى نەكە جۇزىگىن ايەلىنىڭ وڭ قولىنداعى اتى جوق ساۋساققا تاعادى. سول قولدىڭ ساۋساعىنا تاعاتىن ەلدەر دە بار. نورۆەگيا، دانيا، اۆستريا، پولشا، بولگاريا، رەسەي، پورتۋگاليا، يسپانيا جانە بەلگيا (بەلگىلى ءبىر ايماقتارىندا) ، گرۋزيا، سەربيا، ۋكراينا، گرەكيا، لاتۆيا، ۆەنگريا، كولۋمبيا، كۋبا، پەرۋ، ۆەنەسۋەلا ەلدەرىندە جۇبايلار نەكە جۇزىگىن وڭ قولىنا تاعادى. ءبىزدىڭ ەلدە دە وسى سالت بويىنشا تاعىلادى. نەكە جۇزىگىن سول قولدىڭ ساۋساعىنا تاعۋ كەيىنىرەكتە پايدا بولعان. كەيىنىرەك بولعاندا ХVIII عاسىردىڭ باسىنا دەيىن جەر بەتىندەگى حالىقتاردىڭ كوپشىلىگى وڭ قولىنا تاعىپ كەلگەن. 1869 -جىلى جاريالانعان ءبىر ماقالادا نەكە جۇزىگىن سول قولعا تاعۋ - يناباتتىلىق پەن ماحابباتقا دەگەن سەنىمنىڭ ايناسى دەپ باعالانعان.
ال ول كەزدە ەر ادامدار نەكە جۇزىگىن تاقپاعان. ليۆان، تۇركيا، سيريا مەن برازيليا ەلدەرىندە عاشىقتار وتباسى بولعانشا جۇزىكتى وڭ قولدارىنا، شاڭىراق كوتەرگەننەن كەيىن سول قولدارىنا اۋىستىرىپ تاعادى. اۋستراليا، كانادا، مىسىر، بوتسۆانا، يرلانديا، جاڭا زەلانديا، وڭتۇستىك افريكا ەلدەرى، ۇلىبريتانيا، اقش، فرانتسيا، يتاليا، شۆەتسيا، فينليانديا، چەحيا، شۆەيتساريا، رۋمىنيا، سلوۆەنيا، سلوۆاكيا، حورۆاتيا جانە كوپتەگەن ازيا ەلدەرىندە جاس جۇبايلار نەكە جۇزىگىن سول قولدارىنا تاعادى.
نەكە جۇزىگىن تاعۋدا شري- لانكا ەلىنىڭ سالتى باسقا. ولاردا وتاعاسى وڭ قولىنا، ايەلى سول قولىنا تاعادى. نەكە جۇزىگىن سول قولىنا تاعاتىن ەلدەردە كۇيەۋى نە ايەلى دۇنيەدەن وزعان جاعدايدا جۇزىكتى وڭ قولىنا اۋىستىرادى. ولاردىڭ تانىمىندا بۇل ماحابباتقا دەگەن بەرىكتىكتى بىلدىرەدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا دەيىن ەر ادامدار نەكە جۇزىگىن تاقپاعان دەگەن دەرەكتەر دە بار. سوعىس كەزىندە جاۋىنگەرلەر وتباسى مەن جارىن ەسكە الۋ ءۇشىن، ولاردان ەستەلىك دۇنيە رەتىندە جۇزىك تاققان. كەي ەلدەردە نەكە جۇزىگىن قاي قولعا تاقسا دا، سالتقا قايشى سانالمايدى. سولاقايلار جۇزىكتىڭ سىرىلىپ، ءارىن كەتىرىپ الماۋ ءۇشىن وڭ قولعا تاعاتىن سەبەپتەرى دە بار ەكەن.
Massaget.kz