يادرولىق ەنەرگەتيكا كليماتتىڭ وزگەرۋ پروبلەماسىن شەشە مە؟ - ВВС
يادرولىق ەنەرگەتيكا قورشاعان ورتاعا پايدالى. يادرولىق ەنەرگەتيكا قورشاعان ورتاعا زيان. ВВС باسىلىمىندا جاريالانعان ماقالادا اۆتور وسى ەكى سويلەمنىڭ دە دۇرىس ەكەنىن جازىپ، يادرولىق ەنەرگەتيكانىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋ پروبلەماسىنا قالاي اسەر ەتەتىنىنە تالداۋ جاساپتى.
« ۇلىبريتانيا ەلەكتر ەنەرگياسىن الۋ ءۇشىن تولىعىمەن يادرولىق ەنەرگەتيكانى پايدالانۋعا كوشپەك. بۇل قورشاعان ورتا ءۇشىن زيان. ونىڭ باستى سەبەبى - يادرولىق اپات سيرەك بولادى، ءبىراق ءبىر رەت بولعان اپاتتىڭ سالدارى قانشالىقتى قيىن ەكەنىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ودان كەيىنگى پروبلەما يادرولىق قالدىقتار بولماق» ، دەپ جازادى اۆتور. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا يادرولىق ەنەرگەتيكا قايتا جاڭعىرتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىمەن قاتار اتالىپ، ونىڭ قاجەتتىلىگى ءجيى ايتىلىپ جاتىر.
« ۇلىبريتانيانىڭ ەنەرگەتيكالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى دجيم ۋوتسوننىڭ ايتۋىنشا، يادرولىق ەنەرگەتيكانىڭ قاجەتتىلىگى ساراپشىلار ايتىپ جۇرگەننەن دە جوعارى بولۋى مۇمكىن. دەگەنمەن، يادرولىق ەنەرگەتيكانى الماستىرا الاتىن جولدار ىزدەستىرىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە ەنەرگيانى ساقتاۋ ادىستەرى مەن باتارەيالار سالاسىندا كوپتەگەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار بىزگە ەلەكتر ەنەرگياسىنا قاجەتتىلىكتى ازايتاتىن جۇيەلەر قاجەت» ، دەپ جازادى باسىلىم.
يتاليا اۋىلىنا كوشكەندەرگە 10 مىڭ دوللار تولەنەدى - CNN
يتاليادا اۋىلدى جەرگە كوشكەندەرگە ون مىڭ دوللار تولەنىپ، ءار بالا ءۇشىن مىڭ دوللار بەرىلەدى، سونىمەن قاتار ولارعا ءۇي نەبارى 1 دوللارعا ساتىلادى. CNN باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، بۇل ارەكەت تۇرعىندار سانى ازايىپ بارا جاتقان اۋىل ءومىرىن قايتا جانداندىرۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىر.
«يتاليانىڭ فرانتسيا جانە شۆەيتساريامەن شەكاراسىنداعى پەمونت اۋدانىنىڭ لوكانا كوممۋناسىنىڭ اكىمشىلىگى وسى ەلدى مەكەنگە كوشىپ كەلگىسى كەلەتىن وتباسىلارعا ءۇش جىل بويى 10200 ا ق ش دوللارىن تولەپ تۇرۋعا جانە 6000 يەۆرو جىلدىق جالاقى بەرۋگە دايىن. بۇل جەردىڭ تۇرعىندار سانى 1900 -جىلدارى 7000 ادامدى قۇراسا، قازىر مۇندا 1500 ادام عانا قالعان. ال مەكتەپ جىلدا بىرنەشە وقۋشى عانا وقيتىندىقتان، جابىلۋعا شاق قالعان» ، دەپ جازادى باسىلىم. اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، لوكانا تۇرعىنداردى قاجەت ەتەتىن جالعىز ەلدى مەكەن ەمەس.
«يتاليانىڭ شۆەيتساريامەن شەكاراسىندا 320 تۇرعىنى بار تاعى ءبىر ەلدى مەكەن بار. بۇل تاۋلى ايماقتان ۇلكەن ۇيلەردى 1 يەۆروعا ساتىپ الۋعا بولادى. بۇل جەردىڭ بيلىگى دە كوشىپ كەلگىسى كەلەتىن حالىققا اقشا تولەۋگە بەكىنىپ وتىر. بۇل ەلدى مەكەن جويىلىپ بارا جاتقان ەكى اۋىلدىڭ بىرىگۋىنەن پايدا بولعان جانە بيلىكتە ينۆەستيتسيا وتە كوپ بولعانىمەن، ونى جۇمسايتىن جاستار از. سول سەبەپتى بۇل جەردە ءار جاڭا تۋعان بالاعا مىڭ يەۆرو تولەنەدى، ال ءوز كاسىبىن باستاعىسى كەلەتىندەر ەكى مىڭ يەۆرو الادى» ، دەيدى اۆتور.
انتاركتيدا مۇزى ازايىپ جاتىر - The Washington Post
عالىمدار 1970 -جىلدارمەن سالىستىرعاندا انتاركتيدا مۇزىنىڭ كولەمى ەداۋىر ازايعانىن انىقتادى. The Washington Post باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا، شىعىس انتاركتيدا مۇزىنىڭ جىلدام ەرۋى تەڭىز دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىنە ۇلەس قوسىپ جاتىر.
«بۇل زەرتتەۋ تەڭىز دەڭگەيى عالىمدار بولجاعاننان دا جىلدام كوتەرىلۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى. 1979 - 1989 -جىلدار ارالىعىندا انتاركتيدادا 40 ميلليارد توننا مۇز ەرىسە، 2009 -جىلدان بەرى بۇل كورسەتكىش جىلىنا 252 ميلليارد تونناعا جەتكەن» ، دەپ جازادى باسىلىم. كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ ايتۋىنشا، انتاركتيدانى زەرتتەۋدى مىقتاپ قولعا الۋ كەرەك.
جاستار جۇمىسىن جاقسى كورەمىز دەپ نەلىكتەن الدايدى؟ - The New York Times
بۇگىنگى تاڭدا جۇمىسباستىلىق ءومىر سالتىنا اينالىپ كەتتى. ال جاستار اراسىندا ءوزىنىڭ جۇمىسىن جاقسى كورمەيتىندەر كوبەيدى. The New York Times باسىلىمىندا جاريالانعان «جاستار جۇمىسىن جاقسى كورەمىز دەپ نەلىكتەن الدايدى؟ » اتتى ماقالادا اۆتور سۇيىكتى جۇمىسىنا اسىعاتىنىن، ءبىراق مۇنداي جاعداي ءقازىر سيرەك كەزدەسەتىنىن جازىپتى.
«قازىرگى تاڭدا كوپ جەردە « ءوز ءىسىڭدى جاقسى كور» ، «شارشاساڭ دا، توقتاما» ، «جۇمىسىڭدى ءبىتىرىپ بارىپ توقتات» دەگەن سەكىلدى سوزدەر جازىلعان. ياعني، قاربالاستىڭ ورتاسىنا قوش كەلدىڭىز دەگەن ءسوز! بۇل قازىرگى تاڭدا امبيتسيا ماقساتقا جەتۋدىڭ قۇرالى ەمەس، ءومىر ءستيلىنىڭ، ءومىر سالتىنىڭ قۇرالىنا اينالعانىن كورسەتەدى» ، دەپ جازادى اۆتور.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى كۇننىڭ جۇمىس مادەنيەتى ءوز ءىسىن جاقسى كورۋدى ازدىق ەتە باستاسا، ءتۇرلى ماركەتينگتىك امالدار جاستاردى ارباپ، سۇيىكتى ىسىنەن ءلاززات الۋدان الشاقتاتىپ جىبەرگەن.
ۇيالى تەلەفوندار وندىرىسىنە ءقاۋىپ ءتونىپ تۇر - Daily Mail
عالىمدار جوعالۋ قاۋپى ءتونىپ تۇرعان حيميالىق ەلەمەنتتەر ءتىزىمىن جاساپ، ولاردىڭ اراسىندا ءبىز كۇندەلىكتى تۇتىنىپ جۇرگەن زاتتاردىڭ وندىرىسىندە قولدانىلاتىن ەلەمەنتتەردىڭ دە بار ەكەنىن انىقتاعان. Daily Mail باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا، عالىمدار جاساعان تىزىمدەگى 90 تابيعي ەلەمەنتتىڭ وتىزى ۇيالى تەلەفوندار وندىرىسىندە قولدانىلادى.
«ەۋرووداقتا اي سايىن ون ميلليون سمارتفون لاقتىرىلادى. ال عالىمدار كەيبىر ەلەمەنتتەردىڭ دەفيتسيتى ارتاتىتىنا جانە قايتا وڭدەۋگە جىبەرىلمەيتىنىنە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن. بۇل كەستەنى ەۋروپانىڭ حيميالىق قاۋىمداستىعى جاساعان جانە ول ەۋروپا پارلامەنتىنىڭ وتىرىسىندا تانىستىرىلدى» ، دەپ جازادى باسىلىم.
اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر ەلەمەنتتەردى وندىرىستە وتە ءجيى پايدالانۋ ونىڭ ءجۇز جىلدان دا از ۋاقىتتا جويىلۋىنا الىپ كەلەدى.
«بۇل ەلەمەنتتەرگە ۇلكەن قاۋىپ ءتونىپ تۇر. سوندىقتان ءار ەكى جىل سايىن تەلەفون اۋىستىرۋدى توقتاتۋ كەرەك شىعار» ، دەپتى سەنت- ەندريۋسسك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى دەۆيد كوۋل- گاميلتون.
«قازىرگى تاڭدا ەڭ بەلسەندى قولدانىلىپ جۇرگەن ەلەمەنتتەردىڭ ءبىرى - گەلي. سول سەبەپتى مەرەكەلىك شارالار كەزىندە اسپانعا گەلي تولتىرىلعان شارلاردى جىبەرۋدى توقتاتقان ءجون. ال سمارتفون مەن تەلەديدار ەكرانىن جاساۋدا قولدانىلاتىن يندي ءتىپتى جيىرما جىلدا ءبىتىپ قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان ۇيالى تەلەفونداردىڭ سانىن قىسقارتۋ كەرەك. سونىمەن قاتار بۇل ءوندىرىس تۇرىندە كەڭ تاراعان باسقا دا ەلەمەنتتەردى پايدالانۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرعان ءجون» ، دەپ جازادى اۆتور.