زەرتتەۋلەرگە سۇيەنسەك، ەدەن جۋۋعا ارنالعان سۇيىقتىقتار مەن ۆاننا جۋاتىن شاشىراتقىشتاردىڭ ەڭ كىشكەنە بولىكتەرىنىڭ ءوزى وكپەگە جينالىپ، سوڭى اۋىر اسقىنۋلارعا، ءتىپتى دەمىكپەگە اكەلۋى مۇمكىن.
سوندا ءۇيدى دەنساۋلىققا زيان كەلتىرمەي قالاي تازا ۇستاۋعا بولادى:
جيناقتاۋشى اسەر
نورۆەگياداعى بەرگەن ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ 22 جىل بۇرىن باستاعان تاجىريبيەسىنە 6,235 ادام قاتىستى. ولاردىڭ بارلىعى اپتاسىنا بىرنەشە رەت بولمە تازالادى. ولار ءوز پاتەرلەرى مەن ۇيلەرىندە نەمەسە تازالاۋ كومپانيالارىندا جانە ارنايى شاقىرتۋ بويىنشا تازالىق جۇمىستارىمەن اينالىستى.
عالىمدار ءتىپتى، تاجىريبە بارىسىندا كۇتپەگەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. سوندا تازالىق ءجيى جۇرگىزىلگەن سايىن، سول تازالىقتى جۇرگىزگەن ادامدار قايتالاناتىن تىنىس الۋ اۋرۋلارىمەن اۋىرا بەرگەن. سونداي- اق، زەرتتەۋشىلەر ۇقىپتى ءۇي يەلەرىندە دەمىكپە دامۋىنىڭ ىقتيمالدىعىنىڭ @ عا ارتقانىن انىقتادى.
سويتسە، تۇرمىستىق حيميالىق زاتتاردىڭ كىشكەنتاي بولىگىنىڭ ءوزى مەيلى ول شاشاتىن قۇرال نەمەسە تازالايتىن كرەم بولسىن، وكپەگە جينالادى ەكەن. ال ول شىرىشتىڭ تىتىركەنۋىنە جانە ودان كەيىن بولاتىن دەفورماتسياعا اكەلەدى.
«تازالاعىش زاتتارداعى حيميالىق قوسىلىستار تىنىس الۋ جولدارىنىڭ شىرىشتى قاباتتارىنا ءتۇسىپ، جەرگىلىكتى تىتىركەنۋ مەن گيپەرەميا، ءىسىنۋ باستالادى. سونىڭ ناتيجەسىندە وكپە كولەمى كىشىرەيىپ، اعزانىڭ تىنىس الۋ جۇيەسى بۇزىلادى « ، - دەيدى زەرتتەۋ اۆتورلاردىڭ ءبىرى وستين سۆونس.
بۇل رەتتە، عالىمدار كۇندەلىكتى تازالىقتىڭ زيانىن كۇن سايىنعى تەمەكى شەگۋمەن تەڭەستىردى.
«بۇعان دەيىن پاتەردى تازالاۋ تەمەكى شەگۋ سياقتى دەنساۋلىققا قاۋىپتى بولۋى مۇمكىن دەپ ەشكىم ويلامادى. زەرتتەۋگە سايكەس، ءۇي شارۋاسىنداعى ايەلدەر 10-20 جىل بويى كۇن سايىن 20 تەمەكى شەككەن دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسادى» ، - دەيدى سۆونس.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارى ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزگەندىكتەن، ولاردى پايدالانۋدىڭ نەگىزگى قاعيداسى دۇرىس ەمەس.
«ەگەر تازالاعىش قۇرالداعى بەلسەندى زات ميكروبتاردى جانە ۆيرۋستاردى ولتىرسە، وندا ونىڭ بولشەكتەرى ءبىزدىڭ اعزامىزعا بىرتىندەپ جينالىپ جاتىر. ال تۇرمىستىق حيميا قۇرالدارىنىڭ بولشەكتەرى قانداي دا ءبىر كونتسەنستراتسيادا جينالسا، دەنساۋلىقتا ءار ءتۇرلى بۇزىلۋلار ورىن الۋى مۇمكىن» ، - دەدى لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «ورگانيكالىق حيميا» كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى ۆالەري پەتروسيان.
نازىك جاندىلارعا قاتتى اسەر ەتەدى
عالىمدار زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا تاعى ءبىر قىزىقتى زاڭدىلىق تاپتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، جۇيەلى تۇردە تازالىق جۇرگىزۋ تاجىريبەگە قاتىسقان ەر ادامداردىڭ اعزاسىنا ەشقانداي زيان كەلتىرمەگەن.
«مۇمكىن، ەر ادامداردىڭ وكپەسى تازالايتىن حيميالىق زاتتاردىڭ تەرىس اسەرىنە از سەزىمتال. سونىمەن قاتار، بۇرىنعى زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، ەركەكتەردىڭ اعزاسى ءارتۇرلى تىتىركەندىرگىشتەردەن، سونىڭ ىشىندە تەمەكى ءتۇتىنى مەن اعاش شاڭىنان دا كوپ زارداپ شەكپەيدى « ، - دەيدى سۆونس.
سونىمەن قاتار، 20 جىلدان استام ۋاقىت تۇراقتى تازالىق جۇرگىزگەن زەرتتەۋگە قاتىسقان ايەلدەردىڭ ,6 ىندا دەمىكپە پايدا بولعان.
وسىنداي جاعدايلارعا بايلانىستى نورۆەگيالىق عالىمدار وندىرۋشىلەردى تازالىق ونىمدەرىنىڭ قاپتاماسىنا اممياك پەن حلور ءتارىزدى تىنىس الۋ ورگاندارىنا زياندى زاتتاردىڭ بار- جوعى تۋرالى اقپارات جازۋعا شاقىردى. سونىمەن قاتار، زەرتتەۋشىلەر ۆاننانى قوسپاعاندا، ءۇيدىڭ بارلىق بولىكتەرىن ميكروتالشىق ماتامەن جانە قاراپايىم سۋمەن تازالاۋعا بولاتىندىعىن ەسكە سالادى.
Stan.kz