«ۋاقىت قايدا زىمىراپ بارادى؟» - ورتا جاس پەن قارتتار ۋاقىتتىڭ جىلدام ءجۇرۋ ءۇردىسىن سەزە باستايدى. كەيدە بۇل سەزىم ادامنىڭ بويىنداعى وكىنىشتى وياتادى. BBC شولۋشىسى جانە پسيحولوگ كلاۋدي حامموند ءبىر سوزىندە «ۋاقىتتىڭ تىم جىلدام ءجۇرۋ ءۇردىسىن سەزۋ - الەمدەگى شەشىمى بەلگىسىز جۇمباقتاردىڭ ءبىرى»، - دەگەن بولاتىن. قۋانىشقا وراي، بۇل سىردىڭ جاۋابىن بىلۋگە دەگەن تالپىنىس ءوز ناتيجەسىن بەردى. مىسالى، 2005 -جىلى پسيحولوگ ماماندار مارك ۋيتتمانن (Marc Wittmann) جانە ساندرا لەنحوفف (Sandra Lenhoff)، ەكەۋى دە ليۋدۆيگ- ماكسيميليان ميۋنحەن ۋنيۆەرسيتەتىنەن، 14-94 جاس ارالىعىنداعى 499 قاتىسۋشىعا تاجىريبە جۇمىسىن جۇرگىزدى. ولاردىڭ نەگىزگى ماقساتى «وتە باياۋ» جانە «وتە جىلدام» ءجۇرۋ مۇمكىندىگىن ادامنىڭ جاسىنا بايلانىستىرا وتىرىپ، جاسالعان تۇجىرىمداردىڭ شىن- وتىرىك ەكەنىن انىقتاۋ بولاتىن. قىسقا مەرزىمدى ۋاقىت ارالىعىندا (اپتا، اي، ءتىپتى جىل) جاستارعا دا، قارتتارعا دا ۋاقىت جىلدامدىعى ءبىرقالىپتى بولعان. ال، ۇزاق مەرزىمدى ۋاقىت ارالىعىندا، مىسالى 10 جىل قارتتار ءۇشىن «كەشە عانا ورىن العانداي» سەزىلگەن. ياعني، ولار ۋاقىت جىلدام ءوتىپ جاتىر دەگەن پىكىردى ۇستانعان. ال، ءومىر تۋرالى ويلانۋ وتىنىشىنە 40 جاستان اسقاندار بالالىق شاعىندا ۋاقىت جىلجىماعانىن، ال جاس ءوسپىرىم شاقتا جىلدامدىعى ارتا تۇسكەنىن، ەسەيگەن شاقتا ەشنارسەگە ۇلگەرە الماعانىن العا تارتقان.
ءبىز ۋاقىتتى قابىلدايمىز: وقيعانىڭ سوزىلۋ ۇزاقتىعىن سيپاتتاۋ ءۇشىن پسيحولوگيادا ەكى قاعيدا قالىپتاسقان. ءبىرى پەرسپەكتيۆتى قاعيدا - وقيعا جالعاسىپ جاتىر نەمەسە رەتروسپەكتياتى قاعيدا - وقيعانىڭ اياقتالۋى. سونىمەن قاتار، ۋاقىتتى قابىلداۋ داعدىمىز ءبىزدىڭ ويىمىزبەن، ءىس-ارەكەتىمىزبەن بىرگە وزگەرىپ وتىرادى. ءبىز كوڭىل كوتەرسەك ۋاقىت جىلدام ءوتىپ كەتەدى. وزىمىزگە ۇنايتىن ىسپەن اينالىسساق تا، ۋاقىت بايقالماستان سىرعيدى. ءبىراق، كەيىن ونى ەسكە العاندا ءسىز ويلاعاننان الدەقايدا ۇزاققا سوزىلعان ءۇردىس ەكەنىن تۇسىنەسىز. ونىڭ سەبەبى نەدە؟ ءبىزدىڭ ميىمىز جاڭا تاجىريبەنى كودتايدى. سونىمەن قاتار، رەتروسپەكتيۆتى كوزقاراس بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا جاسالعان جاڭا ەستەلىكتەرمەن ولشەنەدى. دەمالىس كۇندەرى ءبىز نەعۇرلىم كوپ ەستەلىكتەرگە مۇمكىندىك بەرەمىز، سوعۇرلىم ۋاقىت باياۋ وتەدى. مۇنى حامموند «مەرەكەلىك پارادوكس» (holiday paradox) دەپ اتادى.
بالالىق شاقتان ەرەسەك شاققا اياق باسقانعا دەيىن سان الۋان ەستەلىكتەر مەن تىڭ سەزىمدەردى باستان كەشەمىز. ال، ەسەيگەن شاقتا ءبىزدىڭ سانامىز تاڭعالدىرا الاتىن، تانىس ەمەس ساتتەردى كەزدەستىرۋ مۇمكىندىگى تومەندەيدى. سوندىقتان، ادامنىڭ العاشقى جىلدارى ۇزاعىراق وتكەندەي سەزىم تۋدىرادى. ءسىز ەسەيگەن شاقتا دا ۋاقىتتىڭ جىلدامدىعىن ازايتۋعا مۇمكىندىگىڭىز بار. جاڭا داعدىلار، جاڭا ورتا مەن ءسىز كورمەگەن بار جاڭاشىلدىق ساناڭىزداعى ۋاقىت ولشەمىن ۇزارتادى.
Massaget.kz