***
تاجىكستاندا «ناۋرىز - تۋريزم مادەنيەتىنىڭ مۇراسى» اتتى فەستيۆال وتەدى - Fars اقپارات اگەنتتىگى
تاجىكستان استاناسى دۋشانبە قالاسىندا «ناۋرىز - تۋريزم مادەنيتىنىڭ مۇراسى» اتتى فەستيۆال ۇيىمداستىرىلادى، دەپ حابارلايدى Fars اقپارات اگەنتتىگى.
تاجىكستاننىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى مالىمدەمە جاريالاپ، فەستيۆالدىڭ ناۋرىزدىڭ جيىرما بەسى كۇنى ناۋرىز مەرەكەسى مەن تاجىكستانداعى «تۋريزم مەن قولونەر سالاسىن دامىتۋ جىلىنا» وراي وتكىزىلەتىنىن ايتقان. «تاجىكستاندا ناۋرىز فەستيۆالىن وتكىزۋدىڭ ماقساتى - ناۋرىز مەرەكەسى كۇندەرى وسى ەلگە كەلگەن تۋريستەرگە تاجىكستاننىڭ تۋريزم مەن مادەنيەت سالاسىنداعى الەۋەتتەرىن تانىستىرۋ» ، دەپ جازادى دەرەككوز.
انكارادا وزبەكالى جانىبەكتى ەسكە الدى - TRT
انكارا قالاسىندا ءبىلىم الىپ جاتقان قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر قوعام قايراتكەرى، عالىم وزبەكالى جانىبەكتى ەسكە الۋ كەشىن ۇيىمداستىردى. بۇل تۋرالى تۇركيا راديو تەلەديدار پورتالى جازادى.
قازاقتىڭ ءاربىر قول- ونەر بۇيىمدارىن ساقتاپ، جوعىن تۇگەندەگەن، ۇلتتىڭ ۇمىت قالعان ادەت- عۇرىپ، سالت- ءداستۇرىن جاڭارتقان، حالىقتىڭ تاريحي جادىگەرلەرىن جيناپ، «ۇلتىم» دەپ ەڭبەك ەتىپ، توتاليتارلىق جۇيەگە قارسى تۇرعان قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى، عالىم، وزبەكالى جانىبەككە ارنالعان كەش ونىڭ دۇنيەدەن وزۋىنىڭ 20 جىلدىعىنا ورايلارستىرىلعان.
«بەس عاسىردان بەرى قويعان ورنىنان قوزعالماي، قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ قازاندىق بولمەسىندە تۇرعان جادىگەر - تايقازاندى 1935 -جىلى سانكت- پەتەربۋرگتە وتكەن يران شەبەرلەرى مەن ارحەولوگياسىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي- تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيانىڭ كورمەسىنە قويۋ ءۇشىن اكەتكەن بولاتىن. ءوزاعام 1977 -جىلى مال باسىپ جۇرگەن احمەت ياساۋي اتامىزدىڭ كەسەنەسىن قالپىنا كەلتىرىپ، تايقازاننىڭ تۇركىستانعا قايتارىلۋىنا زور ۇلەس قوستى» ، دەيدى ەسكە الۋ كەشىن جۇرگىزگەن مىرزاحان بايجان ۇلى.
كەش بارىسىندا، تاريحي تۇلعاعا ارنالىپ قۇران وقىلىپ، ۇلت مۇراتىنىڭ جوقشىسى، كەمەل قايراتكەر دارەجەسىنە جەتۋ جولىن شەبەر بەينەلەگەن «ءومىر جولى - وزبەكالى جانىبەك» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى. وزبەكالى جانىبەك - قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى وڭىرلەرىندە 300 دەن استام قۇندى جادىگەردى بۇرىنعى قالپىنا كەلتىرىپ، قورعاۋ ءۇشىن تىكەلەي كۇش جۇمسادى.
قىتاي پارلامەنتىنە 6 قازاق دەپۋتات بولىپ سايلاندى - تيان- شان پورتالى
قىتايدىڭ جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگانى - بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسىنىڭ (ب ح ءو ج) 13-شاقىرىلىمىنا 6 قازاق دەپۋتات بولىپ سايلاندى.
تيان- شان پورتالىندا جاريالانعان دەپۋتاتتاردىڭ تولىق تىزىمىنە قىتايدا تۇراتىن قازاق حالقىنىڭ 6 وكىلى كىردى. مۇقيات جارمۇحامەد ۇلى، ەرجان جۋانحان ۇلى، قۇرماش سىرجان ۇلى، عانيبات سابىكەي قىزى جانە ريزا باقداۋلەت قىزى قاتارلى 5 دەپۋتات شىنجاڭ- ۇيعىر اۆتونوميالىق ولكەسىنەن سايلانسا، ماقپال ەسىمدى قازاق قىزى قىتاي حالىق- ازاتتىق ارمياسىنىڭ وكىلى رەتىندە سايلانىپ وتىر.
ايتا كەتەرلىگى، قىتاي حالىق- ازاتتىق ارمياسىنىڭ وكىلى رەتىندە قازاق ايەلىنىڭ دەپۋتات بولىپ سايلانۋى قىتاي تاريحىندا تۇڭعىش رەت تىركەلىپ وتىر. ال بۇعان دەيىنگى حالىق- ازاتتىق ارمياسىنىڭ وكىلى رەتىندە دەپۋتات اتانعان قازاق وكىلى 1983 -جىلىعى 6- شاقىرىلىمىندا سايلانعان بولاتىن.
ەسكە سالا كەتسەك، 24 - اقپان كۇنى بۇكىل قىتايلىق حالىق قۇرىلتايىنىڭ 12-كەزەكتى تۇراقتى كوميتەتى بارلىق 2980 دەپۋتاتتىڭ ءتىزىمىن بەكىتتى. 13-شاقىرىلىم وكىلەتتىگى 2018 -جىلعى ناۋرىزدان 2023 -جىلعا دەيىن جالعاسادى. داۋىس بەرۋ ەل بويىنشا اشىلعان 35 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە ءجۇرىپ، قىتايدا ءومىر سۇرەتىن 55 ۇلتتان 438 دەپۋتات سايلاندى.
بۇكىل قىتايلىق حالىق قۇرىلتايى 13-كەزەكتى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى جالپى ءماجىلىسى 5 - ناۋرىز كۇنى بەيجىڭ قالاسىندا وتەدى.
قىتاي الەمدەگى ەڭ ۇشقىر پويىز شىعارماق: جولاۋشىلار وتباسىلىق كينوتەاتردا وتىرعانداي سەزىنەدى - «جەنمين جيباو» (People Daily)
قىتايدا ساعاتىنا 600 شاقىرىم جىلدامدىقپەن قوزعالاتىن جۇردەك پويىزدى ىسكە قوسۋ مۇمكىندىگى زەرتتەلۋدە. بۇل تۋرالى «جەنمين جيباو» اقپاراتتىق پورتالى حابارلادى.
«قازىر ساعاتىنا 400 كيلومەتردەن جوعارى جىلدامدىقپەن جۇرەتىن جانە رەلستى وزدىگىنەن اۋىستىرا الاتىن پويىزبەن بىرگە، جىلدامدىعى ساعاتىنا 600 كيلومەتر بولاتىن ماگنيتتى قالقىما پويىزدى زەرتتەۋ ۇستىندەمىز. بولاشاقتا جولاۋشىلار ۇشقىر پويىزعا مىنگەندە، وتباسىلىق كينوتەاتردا وتىرعانداي سەزىنەتىن بولادى» ، - دەدى اكادەميك ديڭ ءرۇڭجۇن مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ اقپارات ورتالىعىندا وتكەن جيىن بارىسىندا.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا، الەمدەگى ەڭ جۇردەك بولاتىن بۇل پويىزدىڭ ەنەرگيا ۇنەمدەۋى بۇگىنگى قولدانىستاعى جىلدام تەمىرجول كولىكتەرىنەن الدەقايدا الدا بولادى.
«ەنەرگيانى سارپ ەتۋ مولشەرى ادام باسىنا شاققاندا ورتا ەسەپپەن قازىرگى ۋاقىتتاعى «حىشيە» اتتى ۇشقىر پويىزدان تومەن بولادى» ، - دەيدى اكادەميك.
ديڭ ءرۇڭجۇننىڭ سوزىنشە، قىتايدىڭ قازىرگى تاڭداعى ۇشقىر پويىز سالاسىنداعى زەرتتەۋلەرى الەمدەگى ەڭ وزىق سانالادى. ول سونداي- اق زەرتتەلۋ ۇستىندەگى جاڭا پويىزدىڭ ەڭ باستى ارتىقشىلىقتارىن اتادى. پويىزدىڭ جىلدامدىعى ارتىپ قانا قويماي، ۇيالى تەلەفون سيگنالى دا جاقسارا تۇسەدى. ونىمەن قوسا، ۆاگونداردى كينوتەاترلارعا بارىنشا جاقىنداتۋ ءۇشىن، ونىڭ تەرەزەلەرى ەلەكتروندى ەكران ەتىپ جاسالماق. ءسويتىپ، جولدا ۇزاق بولعان جولاۋشىلار دىتتەگەن جەرىنە شارشاماي جەتەتىن بولادى.
ايتا كەتەيىك، ماگنيتتى قالقىما پويىزدار باسقاشا ماگنيتوپلان نەمەسە ماگليەۆ دەپ اتالادى. ولار بولات جولدارمەن ماگنيتتى ءورىستىڭ كۇشىمەن قوزعالادى. مۇنداي قۇرامدار، ءداستۇرلى پويىزدارمەن سالىستىرعاندا قوزعالىس بارىسىندا رەلستىڭ ۇستىمەن جاناسپايدى. سەبەبى تەمىرجول مەن پويىزدىڭ اراسىندا كەڭىستىك بولادى.
تۇركيا الەمدىك كىلەم ەكسپورتىندا ءبىرىنشى ورىنعا كوتەرىلدى - TRT
تۇرىك كىلەم ەكسپورتشىلارى قىتاي، ءۇندىستان جانە بەلگيا سىندى ۇلكەن كىلەم وندىرۋشىلەرىن ارتقا تاستادى.
تۇركيا راديو تەلەديدار پورتالىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، 2017 -جىلى كىلەم ساۋداسىندا 1,85 ميلليارد دوللاردىڭ ەكسپورتىنا قول جەتكىزگەن. وسىلايشا، بۇل كورسەتكىش ارقىلى الەمدە ەڭ ۇلكەن ەكسپورتشى ورىنعا كوتەرىلگەن تۇرىك كىلەمشىلەرى قىتاي، ءۇندىستان جانە بەلگيا سىندى ۇلكەن كىلەم وندىرۋشىلەرىن باسىپ وزعان. وتكەن جىلىنىڭ العاشقى 2 ەكى ايىمەن سالىستىرعاندا 2018 -جىلدىڭ 2 ايىندا ەكسپورتتى ەرەكشە ارتتىرعان سەكتور وكىلدەرى ەۋروپا، امەريكا جانە ورتاشىعىس ەلدەرىنەن كەيىن باعىتىن سولتۇستىك افريكا نارىعىنا اۋداردى.
ەكسپورتتا نىساندارىن ۇلكەيتكەن تۇرىك كىلەم ەكسپورتشىلارى بولاشاقتا ماكەدونيا، كوسوۆو، البانيا، ماروككو، تۋنيس جانە الجيردە كورمە اشۋدا جوسپارلاۋدا.
قىتاي - قىرعىزستان - وزبەكستان حالىقارالىق تاس جولىندا جۇك تاسىمالى رەسمي باستالدى - «جەنمين جيباو» (People Daily)
«ورتالىق ازيادا «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» ءدالىزىنىڭ ءورىسى كەڭەيە ءتۇستى. وزبەكستاننىڭ ءاندىجان قالاسى ـــ بايىرعى جىبەك جولىنىڭ بويىنداعى قوڭىراۋلى كەرۋەندەر تۇسەتىن ورتا ازياداعى ساۋدا- ساتتىق شوعىرلانعان ەرەكشە مەكەن. بۇل قالا ەندى «قۇرىش كەرۋەندەردى» قارسى الادى» ، دەپ جازادى قىتايدىڭ «جەنمين جيباو» باسىلىمى.
دەرەككوزدىڭ مالىمەتىنشە، 25 - اقپان كۇنى، حالىقارالىق «جىبەك جولى» تاسىمال سەرىكتىگىنىڭ بۇرشاق ونىمدەرىن تولتىرا تيەگەن 7 جۇك اۆتوموبيلى ءاندىجان قالاسىنان جولعا شىققان. ولار قىتاي، قىرعىزستان، وزبەكستان حالىقارالىق تاس جولى ارقىلى قىرعىزستاندى باسىپ ءوتىپ، شىنجاڭنىڭ قاشقار ايماعىنا جەتپەك.
«بۇل - قىتاي، قىرعىزستان، وزبەكستان حالىقارالىق تاس جولىندا جۇك تاسىمالىنىڭ رەسمي باستالعانىنان دەرەك بەرەدى. ءۇش ەل اراسىنداعى حالىقارالىق تاس جولدا تاسىمال جاساۋ سەلبەستىگىنىڭ جاڭا پاراعى اشىلدى. سونىمەن بىرگە ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك ەكونوميكالىق سەلبەستىككە جاڭا نەگىز قالاندى » ، - دەپ جازادى دەرەككوز.
مۇزتاۋ بەينە شىلاۋىشتى قارت انا - «اعاجاي- التاي» پورتالى
«اعاجاي- التاي» پورتالىندا قابىلقان ايتقابىل ۇلىنىڭ «مۇزتاۋ بەينە شىلاۋىشتى قارت انا» اتتى فوتورەپورتاجى جاريالاندى.
شىنجاڭ ولكەسىنە قاراستى التاي ايماعىنىڭ جەمەناي اۋدانىندا ورنالاسقان تەڭىز دەڭگەيىنەن 3835 مەتىر بيىكتىكتەگى الىپ مۇزتاۋ - ءتورت ماۋسىم بويى توبەسىنەن قار كەتپەيتىن كورىكتى مەكەندەردىڭ ءبىرى.
نازارلارىڭىزعا ءار ماۋسىمداردا تۇسىرىلگەن مۇزتاۋدىڭ عاجايىپ كورنىستەرىن ۇسىنامىز.
اۆتور: ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى