قازاقستاندا كەز كەلگەن ادامنىڭ ارەكەتسىزدىگىن بەتىنە باسىپ كورىڭىزشى. «مەن نە ىستەي الامىن» دەيدى. وزدەرىن شاراسىز، دارمەنسىز سەزىنەدى. ۇرىسقا كىرىسپەي جاتىپ جەڭىلىپ قويعان ادامدار. كەز كەلگەن كەدەرگىنى، ۇلكەندى- كىشىلى ساتسىزدىكتىڭ ءبارىن تاعدىرعا، قۇدايعا، قوعامعا جاۋىپ قويىپ جۇرە بەرەدى.
باتىستاعى ادامداردىڭ ءبىر ايىرماشىلىعى، بۇلار ومىرىندە نەندەي وقيعا بولسا دا وزدەرىن جاۋاپتى سەزىنەدى. سول تۇسىنىكتەن قورشاعان ورتاعا، جالپى دۇنيەگە دەگەن جاۋاپكەرشىلىك ءوسىپ شىعادى. سونىڭ ءبىر عانا مىسالى، رەسايكل(قوقىس سالاتىن زاماناۋي جاشىك). بىزدە كەيبىر جىلدارى بوتەلكەگە، قاعازعا، ت. ب. بولەك قوقىس جاشىكتەرىن ورناتىپ كورگەن. كەيىن ونىڭ ءبارى جايىنا قالدى. ءتىپتى تۇتىنۋشى رەتتەپ سالايىن دەپ نيەتتەنگەن كۇننىڭ وزىندە، نەنىڭ وڭدەلەتىنىن، نەنىڭ وڭدەلمەيتىنىن دە دۇرىس بىلە بەرمەيدى.
بريتانيادا كۇنى ءتۇنى ناسيحاتتاپ، اقىرى رەسايكل دەگەن ابدەن جولعا قويىلعان. ءار ءونىمنىڭ قورابىنا انىقتاپ تۇرىپ جازادى. «قورابى تولىق قايتا وڭدەلەدى، قاقپاعى جارتىلاي وڭدەلەدى، شىنىسى وڭدەلمەيدى» دەگەن سەكىلدى. ەسىك الدىندا قوقىس سالاتىن ءۇش جاشىك تۇرادى. ءبىر اپتا «دجەنەرال ۋەيست»، نەگىزگى قوقىستى الىپ كەتەدى. كەلەسى اپتادا «رەسايكل ۋەيست»، وڭدەلەتىن جاشىكتەگىنى وڭگەرىپ اكەتەدى. ءۇشىنشى اپتادا تەك قانا گازون مەن جاپىراقتى اكەتەدى.
بريتان تۇتىنۋشىسىن تاعى ءبىر الاڭداتاتىن دۇنيە، ول فەير ترەيد. ءادىل ساۋدا. «تەسكونىڭ» سورەسىنەن شوكولاد تاڭداپ تۇرعان ادام ءۇشىن اناۋ برازيليادا كاكاو ءوسىرىپ جاتقان فەرمەردىڭ ەڭبەگى ءادىل باعالاناۋى ماڭىزدى. يندونەزيالىق بانان ءوسىرۋشى دۇرىس جالاقى، بالالارىن وقىتۋعا مۇمكىندىك الۋى كەرەك. مەن ءبىر فۋنتقا شوكولاد السام دا الەمدىك تەڭسىزدىككە، نە تەڭدىككە ۇلەس قوسىپ جاتقانىمدى تۇسىنەمىن.
وسى ءبۇتىن ويلاۋ جۇيەسى ۇنايدى. ءبىزدىڭ اۋىلداردا قوقىس شىعارۋدىڭ رەتى دە جوق. كەڭ دالا، قالاعان جەرىڭە توڭكەرەسىڭ دە كەتە بەرەسىڭ. ەكولوگيا، تابيعاتتى لاستاپ جاتىرمىز دەگەن وي قازاقتىڭ تۇسىنە ءۇش ۇيىقتاسا كىرمەيدى. ءوزىنىڭ دۋالىنان شىققاننان كەيىن قوقىس ونى مازالامايدى. ءبىزدىڭ تۇتىنۋشىنى شوكولادتىڭ دۇكەن سورەسىنە دەيىنگى «ءومىرى» الاڭداتپايدى. ءبىز ابدەن قانالۋشى، باعىنۋشى رولىنە بەيىمدەلىپ العان سەكىلدىمىز. جاۋاپكەرشىلىك جوق.
بۇل ءبىر جەكەلەگەن مىسالدار عوي. جالپى، «مەن جاۋاپتىمىن، مەنىڭ قولىمنان كەلەدى، مەن كۇرەسەمىن، مەن جەڭەمىن» دەيتىن يدەولوگيا جەتىسپەيدى. وزىنەن تابىستى بىرەۋدى كورسە، «ونىڭ جاعدايى جاقسى عوي»، «ونىڭ تانىسى مىقتى عوي» دەپ سىلتاۋ ىزدەيدى. تانىس تاپساڭ، ساعان كىم قوي دەدى؟ جاعدايىڭدى جاساساڭ، كىم قولىڭدى بايلاپ قويدى؟ اباي دا ايتپادى ما، «قۇداي تاعالا سەنىمەنەن مەنى بىردەي جاراتىپ پا؟ دەمەك - قۇداي تاعالاعا جالا جاۋىپ، ءوزىن قۇتقارماق بولعاندىعى. بۇل - ويسىز، ونەرسىز نادان ادامنىڭ ءىسى. وعان قۇداي تاعالا كورمە، ەسىتپە، كورگەن، ەستىگەن نارسەڭدى ەسكەرمە، ەسىڭە ساقتاما دەپ پە؟ ويىن- كۇلكىمەن، ىشپەك-جەمەك، ۇيىقتاماقپەن، ماقتانمەن اۋرە بول دا، ىشىڭدەگى قازىناڭدى جوعالتىپ، حايۋان بول دەگەن جوق» (قىرىق ءۇشىنشى ءسوز).
ەگەر ادام ءوزى سوعان سەنىپ، الدەنەگە جەتەمىن دەسە، شىنىندا ونى توقتاتاتىن كۇش جوق. دونالد ترامپ قۇساپ جەتپىس التى جاسىندا پرەزيدەنت بولۋعا دا بولادى))).
اۆتورى ءاسيا باعداۋلەت قىزى، جۋرناليست