- روزا قۋانىش قىزى، جاقىندا مەرەيلى 60 جاسقا كەلەسىز. مەرەيتويىڭىزعا وراي حالىققا ەسەپتىك كونسەرت بەرۋ ويىڭىزدا بار ما؟
- 60 جاس دەگەن ەسەپ بەرۋ نەمەسە ءومىردىڭ اياقتالۋى ەمەس، كەزەكتى تۋعان كۇن عوي. جالپى، كونسەرت كۇندە بولادى. ەرتەڭ تۇركىمەنستانعا بارامىن، اشحابادتا كونسەرتىم بولادى. جۋىردا عانا ماسكەۋدەن كەلدىم. 15- كۇنى بىشكەكتە كونسەرت بەرەمىن. ورال قالاسىندا سيمفونيالىق وركەستردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن كونسەرتىم بولادى. كونسەرتتەرىم توقتاعان ەمەس.
ەكسپو كەزىندە استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى باستاماسىمەن مەرەيتويىما بايلانىستى كونتسەرت وتەدى.
- ءسىز كونكۋرستار ارقىلى، سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق كونكۋرستار ارقىلى تانىلعان ءانشىسىز. كەڭەس وداعى كەزىندە قانشا بايقاۋدىڭ جەڭىمپازى اتاندىڭىز؟ سونىڭ ىشىندە ەستە قالعان كونكۋرسىڭىز قانداي؟
- 7 كونكۋرستىڭ جۇلدەسىن جەڭىپ الدىم. بارلىعى ەسىمدە. ءارتۇرلى باعدارلاما، ءارتۇرلى مەملەكەت، ءارتۇرلى قاتىسۋشىلار. 1979 -جىلى تۇركيا مەملەكەتىندە «التىن ميكروفون» بايقاۋىنا قاتىسقان ەدىم. 15 كۇن بۇرىن كاراوكەگە قاتىسىپ، ونى دا جەڭىپ شىقتىم.
- قازىرگى كۇنى حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىسىپ جاتقان ديماشتى سىزدەن ارتىق ەشكىم تۇسىنبەيتىن شىعار. 18 جاسىڭىزدا حالىقارالىق بايقاۋدا باس جۇلدە العان ءانشىسىز. فينالعا («مەن ءانشىمىن» بايقاۋى) دا ساناۋلى كۇندەر قالدى.
- بۇگىنگى زاماندا تانىلۋعا مۇمكىندىكتەر زور. ءبىر مەملەكەتتە ءوتىپ جاتقان شارانى دۇنيەجۇزى كورە الادى. ءبىزدىڭ كەزىمىزدە ينتەرنەت بولعان جوق. قاتىسۋشى ەلدەردىڭ كەلىسىمى بويىنشا باعدارلاما كورسەتىلەدى. سول كەزدە عانا ءبىزدىڭ ەلدىڭ كورۋىنە مۇمكىنشىلىك تۋاتىن. قازىر ينتەرنەتتەن كەز كەلگەن ەلدەگى بايقاۋدى، كەز كەلگەن ءانشىنىڭ كونسەرتىن كورۋگە بولادى. مۋزىكا سالاسىنداعى كەز كەلگەن كورسەتىلىم قولجەتىمدى. تىڭداعىڭ كەلسە، كەز كەلگەن ءانشىنىڭ ءانىن تىڭداي بەرەسىڭ. كەزىندە ءبىزدىڭ تانىلۋىمىز قيىنداۋ بولاتىن. ديماشتى قازىر دۇنيەجۇزى تىڭداي الادى. باستى ايىرماشىلىعى وسى.
- ديماشتىڭ تالانتىنا قانداي باعا بەرەسىز؟
- وتە جاقسى. ۆوكالدىڭ دەڭگەيىنە جالعىز مەن ەمەس، بۇكىل الەم باعا بەرىپ جاتىر. بىرەگەي، وتە سيرەك كەزدەسەتىن داۋىس. ورىنداپ جاتقان اندەرى دە كونكۋرستىق اندەر. ديماشقا تەك قانا جەڭىس تىلەيمىن. الەم ديماش ارقىلى قازاقستاندى تانىپ، ديماش ارقىلى ءبىزدىڭ انشىلەردى ءبىلىپ، ءان ونەرىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن مويىنداپ جاتىر. قۋانامىز. جالپى، مەن باعالايتىن ءبىرشاما جاس انشىلەر بار. مىسالى، باۋىرجان يسايەۆ، جۇبانىش جەكسەن ۇلى، التىناي جورابايەۆا، گاۋھار قاسپاقوۆانى جاقسى كورەمىن.
- ءسىز داۋ- جانجال، ايعاي- شۋدان، ءتىپتى ساياساتتان دا الىس جۇرەتىن جانسىز. تەك ءوز ىسىڭىزبەن اينالىسقاندى جاقسى كورەسىز، سولاي ما؟ مىسالى، بۇگىن ءانشى، ەرتەڭ پروديۋسەر، ءۇشىنشى كۇنى جوق بولىپ كەتەتىن كەيبىر ارىپتەستەرىڭىز بار. وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردەن بويىڭىزدى اۋلاق ۇستاۋىڭىزعا نە سەبەپ؟
- تازالىق قانمەن بەرىلەدى. اكە- شەشەم دە، مارقۇم كۇيەۋىمنىڭ اكە- شەشەسى دە قاراپايىم، اۋىلدىڭ ادامدارى ەدى. ءبىز ەشقاشان شەن- شەكپەن، بايلىق قۋعان جان ەمەسپىز، ءارقايسىسىمىز ءوز سۇيىكتى ىسىمىزبەن اينالىسىپ جاتىرمىز. ەگەر ادام جۇرەگى قالاعان ءوز ءىسىن تابا الماسا، بۇل - قاسىرەت! مەن بالا كۇنىمنەن ءانشى بولۋدى ارماندادىم. سول ءۇشىن وقىدىم، تالپىندىم. 42 جىل بويى كاسىبىم بويىنشا ساحنادا قىزمەت ەتتىم. ەڭ سۇيىكتى ءىسىم دە ساحناعا شىعىپ، حالىققا ءوزىمنىڭ شىعارماشىلىعىمدى كورسەتۋ. مەن ءۇشىن بايلىق، ساياسات ەكىنشى، ءۇشىنشى ماسەلە بولۋى مۇمكىن. ءۇش رەت دەپۋتاتتىققا ۇسىنىلعانمىن. ءۇش رەت تە باس تارتتىم. مەن شىعارماشىلىق ادامىمىن، مۋزىكامەن ءومىر سۇرەمىن. ەگەر بيزنەسپەن اينالىسسام، انشىلىگىمنىڭ ساپاسى تومەندەيتىنى ءسوزسىز. ەشقاشان باسقا ءبىر ماماندىققا قىزىققان ەمەسپىن. ال بۇگىن ءانشى، ەرتەڭ پروديۋسەر بولعاندار ءوزىنىڭ انشىلىك مۇمكىنشىلىگىن بىلگەندەر عوي. ءانى، مۋزىكاسى جوق انشىلەردىڭ جوعالىپ كەتۋى زاڭدى.
- ءسىز «اسپانعا قارايمىن» ءانىن مۇلدەم تىڭدامايمىن دەپ ەدىڭىز. ءبىراق سونى دەپۋتاتتارمەن بىرگە ايتىپ شىقتىڭىز عوي...
- ول ءان، بىلايشا ايتقاندا، حالىقتىڭ «چاستۋشكاسى» عوي. بۇل مۋزىكا ەمەس، چاستۋشكا. «چيپ- چيپ» تە سونداي. ەگەر جوعارى جاق سونى تاڭداپ السا، ونىڭ دا ءبىر سەبەبى بار. سول كەزدەگى ساياسي جاعدايلارعا بايلانىستى حالىقتىڭ باسىن قوسۋ ءۇشىن كەرەك بولعان شىعار. مەن ءالى دە ول ءاندى دە، سول ءانشىنى دە جاقسى كورمەيمىن. ول ءانشىنى مۋزىكانت دەپ سانايمىن. چاستۋشكا ورىندايتىن انشىلەر بىزدە كوپ، وكىنىشكە وراي. تويدىڭ ءانشىسى ەمەسپىن، تويدىڭ ءانىن ايتپايمىن. تويعا مەنى شاقىرسا، جۇرتتى بيلەتۋ ءۇشىن شاقىرمايدى، مەنىڭ اندەرىمدى تىڭداۋ ءۇشىن شاقىرادى.
- ءبىر سۇحباتىڭىزدا رەپەرتۋار تاڭداۋ وتە قيىن دەپسىز. سوڭعى ۋاقىتتا جاڭا اندەرىڭىز جارىققا شىعىپ جاتىر ما؟
- مەنىڭ تالعامىم بويىنشا قيىن، ارينە. جاڭا اندەرىم كوپ. بۇگىنگى كومپوزيتورلاردىڭ كوڭىلىمنەن شىقپايتىنى راس. 42 جىل بويى ءان ايتتىم، قورجىنىمدا ءبىرشاما اندەرىم بار. الايدا، كورەرمەن باياعى ء«اليانى» ، باياعى «اتامەكەندى» اڭسايدى. سەبەبى قۇلاققا ءسىڭىستى بولىپ قالعان. مەنى سول اندەرمەن ءانشى رەتىندە باعالاعان. قازىرگى كەزدەردە مۋزىكا، ستيل دە وزگەرىپ جاتىر. ونى كەز كەلگەن تىڭدارمان قابىلدامايدى. ارينە، كەز كەلگەن كونسەرتىم جاڭا باعدارلامامەن، جاڭا رەپەرتۋارلارمەن وتەدى.
- حالىق جاندى داۋىستا ءان ايتاتىن، ۆوكالدىق مۇمكىنشىلىكتەرىن كورسەتە الاتىن انشىلەردى ۇناتادى. بىزدە دياپازونى جوعارى انشىلەر بار، ءبىراق سونى كورسەتۋگە قۇلىقسىز نەمەسە ىزدەنبەيتىن سەكىلدى.
- بىزدە مىناداي تۇسىنىك بار، مىسالى، مەنىڭ رەپەرتۋارىم تەك « ءالياداي» بولۋى كەرەك. دۇرىس ەمەس قوي، ءاننىڭ بارلىعى ءبىر سارىندا بولىپ كەتەدى. دياپازوندى كورسەتۋ ماقسات ەمەس. ءان ادامنىڭ جان دۇنيەسىن، مۋزىكالىق دەڭگەيىن كورسەتۋ كەرەك. مۋزىكالىق دەڭگەيدى كورسەتۋ دەگەنىمىز مىندەتتى تۇردە جوعارعى دياپازوندا ايعايلاپ، شىڭعىرىپ ايتۋ ەمەس. ءاندى جاندى داۋىسپەن ايتسىن دەگەن زاڭ شىقسا، انشىلەردىڭ تەڭ جارتىسى ساحنادان كەتەدى.
- ءسىزدىڭ دەڭگەيىڭىزدى بىلەمىز. جاندى داۋىستا ءان ايتۋ تۋرالى زاڭ شىقسا، وزگە ارىپتەستەرىڭىزدەن ايىرىلىپ قالامىن دەپ قورىقپايسىز با؟ وسى ورايداعى دەپۋتاتتىڭ ۇسىنىسىنا قالاي قارايسىز؟
- قورىقپايمىن. نەگە قورقۋىم كەرەك؟ مەنىڭ جاقسى كورەتىن انشىلەرىم ساحنادا قالادى. دەپۋتاتتىڭ ۇسىنىسىن قولدايمىن. پارلامەنتكە جەتكەنىنە قۋانىشتىمىن. ون جىل بويى وسى ماسەلەنى قاۋزاپ كەلەمىز.
- 99 پايىز ەڭبەك، 1 پايىز تالانت دەپ جاتادى عوي. 99 پايىز ەڭبەكتەنەتىن ءانشىنى بىلەمىن. ءبىراق ونىڭ 1 پايىز داۋىسى جوق. ءانشى قانداي بولۋ كەرەك؟
- قازىر كەز كەلگەن ادام جۇلدىز بولا الادى. كومپيۋتەرمەن وڭدەپ، فونوگراممامەن ايتا بەرەدى. بۇرىن ون ءانشى بولسا، قازىر ءجۇز ءانشى بار. جاندى داۋىسپەن ءان ايتۋعا بايلانىستى زاڭ شىقسا، بارلىعى وزگەرەدى. داۋىسى جوقتار ساحنانىڭ سىرتىندا قالادى. انشىدە الدىمەن تابيعات بەرگەن دارىن بولۋ كەرەك. ەكىنشى، كاسىبي ءبىلىم كەرەك. ەشكىمدە قايتالانبايتىن ەرەكشە قاسيەتتەر بولۋى كەرەك. شىنايى تازالىق قاجەت. ءانشىنىڭ ايتىپ تۇرعان ءانى مەن ومىرلىك پرينتسيپتەرى بىردەي بولسا، كانەكي.
- جاندى داۋىسپەن ءان ايتۋ ءۇشىن تولىق تەحنيكالىق جاعداي جاسالعان با؟
- ءوز باسىم قانداي اپپاراتۋرا بولسا دا جاندى داۋىستا ايتامىن. داۋىسىڭ بولسا، كەز كەلگەن اپپاراتۋرادان شىعىپ تۇرادى.
- بىزدە مۋزىكالىق بايقاۋلار «ۇلتتىق مۋزىكالىق بايقاۋ» دەپ جاپ- جاقسى باستالادى دا مۇلدەم اياقسىز قالادى. «استانا جۇلدىزى» ءۇش- اق رەت ءوتتى. «جىل تاڭداۋى» بايقاۋىنىڭ جىل سوڭىندا وتەرىنە سەنىم جوق. جىل سايىن تۇراقتى وتەتىن بايقاۋلار انشىلەردىڭ دامۋىنا، شىعارماشىلىق وسۋىنە ۇلكەن شابىت سىيلايدى ەمەس پە؟
- كونكۋرستار كوپ بولۋ كەرەك. جالپى بۇل تەلەديدار ماماندارىنا قوياتىن سۇراق دەپ ويلايمىن. مۇنداي بايقاۋلاردى تەليەۆيدەنيا سالاسىندا جۇرگەن ماماندار، پروديۋسەرلەر ۇيىمداستىرادى. كوپ جاعداي اقشاعا كەلىپ تىرەلەتىنى ءسوزسىز.
- تۋعان جەرىڭىز سەمەيگە قانشالىقتى ءجيى بارىپ تۇراسىز؟ ونىڭ بۇگىنگى كەلبەتى ءسىزدى الاڭداتپاي ما؟
- ەلىم عوي. قىستا باردىم. سەمەيدە، كۋرچاتوۆ، اياگوز قالالارىندا بولدىم. بۇگىنگى كەلبەتى مۇڭدى، ارينە. بۇرىنعى سەمەي ەمەس. قاراجات بولىنبەي جاتسا كەرەك، قۇلدىراپ، حالىقتىڭ تىرشىلىگى دە تومەندەپ كەتتى. بالا كۇنىمىزدە سەمەي مەن ءۇشىن ەڭ كەرەمەت قالا بولاتىن. سوڭعى كەزدەرى قاراۋسىز قالعانى جانعا باتادى.
- ءسىزدى ينتەرنەتتە «ءولدى» دەپ تە شىعاردى. الەۋمەتتىك جەلىدە قىزۋ تالقىلانىپ، ينتەرنەتتەن ەڭ كوپ قارالعان ماقالا بولىپتى. ەرتەڭ ولار بۇدان باسقا دا ءتۇرلى قاۋەسەت تاراتپاسىنا كىم كەپىل؟ جالعان اقپارات تاراتىپ قويماي، ءسىز ارقىلى پايدا تاۋىپ وتىرعاندارمەن كۇرەسپەدىڭىز بە؟
- ولار مەنى الكوگوليزمنەن ەمدەلدى دەپ تە شىعارعان. ولاردىڭ سايتىن ىزدەپ، ءىزىن قۋالاۋ تۇك پايداسىز. ماسكەۋدەن شىعارادى ەكەن. ءتۇبىن قازۋ مۇمكىن ەمەس.
«قازاقستان- زامان» گازەتى