ونىڭ بۇل تاقىرىپتا اڭگىمە جازۋىنا جەلىدەگى وقىرماننىڭ پىكىرى سەبەپ بولعان ەكەن.
جەكە ءومىرى تۋرالى جازباسىمەن داۋلەتبەك قىزى Facebook-تەگى پاراقشاسىندا ءبولىستى، دەپ حابارلايدى Stan.kz.
نازارلارىڭىزعا جۋرناليستىڭ اڭگىمەسىن تولىق نۇسقادا ۇسىنامىز.
وقىرماننىڭ پىكىرى سەلت ەتكىزدى
مەن ءاربىر اڭگىمە جازار الدىندا، وقىرماندارىمنىڭ ماعان قانداي سۇراق قويارىن جاقسى بىلەم. وتباسى تۋرالى تاقىرىپتى قوزعامايمىن. سەبەبى، تۇرمىسقا شىقپادىم. «جار-جار باعدارلاماسىن نەگە ءوزىڭ جۇرگىزبەيسىڭ؟، - دەگەندە دە، مىرس ەتىپ كۇلگەنمىن.
ايەلدەر تۋرالى توك-شوۋدى «ۇلتتىق» ارناعا ۇسىنعانىمدا دا، ءوزىڭ جۇرگىزسەڭ قالاي بولادى دەگەندە دە، باسىمدى شايقادىم.
الەۋمەتتىك جەلىدە دە وتباسى تۋرالى جازبايسىز با دەگەن وقىرماندارىمەن دە، كەلىسپەدىم.
اركىم ءوز ورنىن ءبىلۋ كەرەك. مەن ول ءومىردىڭ ەسىگىن ءالى اشپادىم. سوندىقتان دا مەن ءۇشىن بۇلىڭعىر.
ءبىراق، ءبىراق، مىنا پىكىرگە قارسى ايتار ءۋاجىم بار.
«جادي سارسەنوۆا حانىم، بالكىم ءسىز ءسىڭلىم بولارسىز، الدە اپكەم، مۇمكىن زامانداسىمسىز. بۇل سۇراقتى ءسىز ماعان باتىلىڭىز جەتىپ جازدى. كوپتەگەن وسىنداعى وقىرماندارىمنىڭ ماعان قويار ساۋالى شىعار. ءسىزدىڭ ساۋالىڭىزعا جاۋاپ بەرەيىن.
«ءسىز دە كۇيەۋگە شىقساڭىز، كۇيەۋىڭىزدىڭ ايتقانىن ىستەر ما ەدىڭىز؟»
«كوپ قىزدار ەسى كىرىپ، اقىل توقتاتقاننان سوڭ، كۇيەۋگە شىققىسى دا كەلمەي قالادى. شىققان كۇندە دە كۇيەۋلەرىنە باعىنعىلارى كەلمەي قالادى. ال ءسىز سوعان دايىنسىز با؟»
جاۋابىم:
«كۇيەۋىمنىڭ ايتقان ءسوزىن مىندەتتى تۇردە جاسايمىن! قاتىپ قالعان جۇرەكتى جىبىتەر ەر- ازامات تابىلسا، ايتقانىن ەكى ەتپەيمىن. ودان مەن ارلانبايمىن! استىمداعى تاعىم، باسىمداعى ءتاجىم تۇسسە، تاۋەكەل! ماحاببات پەن سۇيىسپەنشىلىك بولعان جەردە، ۇرىس بولۋى مۇمكىن ەمەس. جۇرەگىڭنىڭ قالاۋىن تاڭدار الدىندا، ابدەن تىڭداعان دۇرىس. بايعا شىعۋ وسى ەكەن دەپ، كورىنگەننىڭ ەتەگىن ۇستاۋدىڭ قاجەتى شامالى. قازىر مەن جۇرت سەكىلدى: «قازاقتىڭ مارقاسقا جىگىتتەرى ءسوز ايتپادى، ۇسىنىس جاسامادى» دەسەم، توبەمدە ءبىر اللا بارلىعىن كورىپ تۇر. اللانىڭ الدىندا ايىپتى بولىپ، كۇناعا باتقىم كەلمەيدى. اللا ماعان جاقسى، كەرەمەت جىگىتتەردى جىبەردى. ورىستار ايتپاقشى: «گرەح جالوۆاتسيا». بايدىڭ ەركە ۇلدارى دا، ەلدىڭ سەركە جىگىتتەرى دە، قازاقتىڭ «مەن» دەگەن مارقاسقا ازاماتتارى دا ۇيلەنەيىك دەپ ۇسىنىس جاسادى. ءالى دە جاساۋدا. بايلىققا قىزىقپايمىن. ونى ءوزىم دە جاساي الامىن. جۇرەك دەگەن شىركىننىڭ قۇدىرەتى وتە كۇشتى. بۇرىننان بەرى مەنىڭ اڭگىمەمدى وقىپ جۇرگەن بولساڭىز، جاقسى تۇسىنەر مە ەدىڭىز. ول تۋرالى وسىدان ەكى جىل بۇرىن «باقىت دەگەن نە؟ مەن وسى كىمدى ىزدەپ ءجۇرمىن؟» دەگەن ءوز باسىمنان ءوتىپ جاتقان شىتىرمان وقيعامدى جازعان ەدىم. سونداعى كەيىپكەر كورشى اپامنىڭ ماعان كوزى ءتۇسىپ:
- بيبيشكا، سەن مەنىڭ كەلىنىم بولساڭ، و دۇنيەدە تىنىش جاتىپ ۇيىقتار ەدىم، - دەگەندە، ول كىسىنى قاتتى اياپ كەتتىم. قۇشاقتاپ بىرگە جىلادىم. ءبىراق ايتا المادىم. جۇرەگىمدى سەلت ەتكىزبەدى ۇلىڭىز دەپ. بايعۇس انانىڭ جۇدىرىقتاي جۇرەگىن جارالاعىم كەلمەدى. ودان قالدى اناشىم دا:
- كوپ بارا بەرمە ول كىسىگە. ۇمىتتەنىپ ءجۇر عوي. ءبارىبىر سەن ونىڭ ۇلىن ۇناتپاساڭ، بىردەن ايت! ول جىگىت ەمەس. انا! جىگىتتەردىڭ جۇرەگىن جارالاعانداي، ول كىسىنىڭ دە جۇرەگىنە قاياۋ تۇسىرمە، - دەدى.
اناشىمنىڭ سوزىنەن كەيىن اپاشىما بارۋدى توقتاتتىم. رەنجىدى. ۇرىستى. ساعىندى. شۇيىركەلەسكىسى دە كەلدى. ءبىراق، ءوزىمدى تەجەدىم. مەنەن اپاشىم سۋىسىن دەپ، تەلەفونىمدى كوتەرمەدىم. اقىرى ول جەردەن كوشىپ كەتتىم. اپاشىمدى قاتتى-قاتتى، وتە قاتتى جاقسى كورەم. ول مەنىڭ ەكىنشى انام دەسەم دە، وتىرىك ايتقاندىق ەمەس. تۋعان قىزىنداي بولىپ قالدىم.
- بيبيشكا، توقاشىمدى(تۋعان ءسىڭلىسى) قالاي جاقسى كورسەم، سەنى دە سولاي جاقسى كورەم. ساعان تەك باقىت تىلەيمىن! ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى بول، - دەپ وسىدان ءۇش كۇن بۇرىن تەلەفوننان باتاسىن بەردى. كوزىمنەن ىستىق جاس توگىلدى. ەگەر دە مەنىڭ ورنىمدا باسقا قىز بولسا، كوزىن تارس ەتىپ جۇمىپ شىعار ما ەدى. ەليتالىق كوپقاباتتى ۇيدە پاتەرى، استىندا ماشيناسى بار، سىمباتتى، بويى ۇزىن جىگىتتەن ەشكىم باس تارتا قويماسى انىق.
ونداي ەنە مىنا وتىرعان سىزگە ارمان! تاماعى وتە ءدامدى، تازالىقتى قاتتى جاقسى كورەدى. ۇرىستان بويىن اۋلاق ۇستايدى. جانى دا، ارى دا تازا جان. مەن ونداي ەنەمدى اسپانعا شىعارىپ، كوتەرەمىن.
ال، ەنە دەگەن تاقىرىپقا كەلسەك، ەنەمدى انامداي جاقسى كورۋگە بارمىن! ول ءۇشىن ءتىلىمدى كەسەمىن. كىشكەنتايىمنان اجەلەردىڭ تاربيەسىن العان مەن، ۇلكەن كىسىلەرمەن ءسوزىم تەز جاراسادى. «ەنە - قاتال، ەنە - جامان» دەگەن سوزدەر ورىستاردىڭ تەشاسىنان قالعان جارگون ءسوز. ەنە دە كەزىندە قىز بولعان، ول دا كەلىن بولىپ، سالەم بەرىپ، زىر جۇگىرگەن. سەن وقتاي كوزىڭدى قاداپ، تىلىڭمەن سۇيرەلەڭبەسەڭ، ونىڭ دا سەنەن الار اقىسى جوق. ول دا ءسىز بەن ءبىز سەكىلدى ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان پەندە. پەندە بولعاننان سوڭ، ءتىل قىشيدى، قۇلاق تۇرىلەدى، ماڭداي تىرىسادى. ونداي كەزدە كوز الدىڭىزعا سۇيىكتى اناشىڭىزدى ەلەستەتىڭىز. ءبىر نارسەنى ءبۇلدىرىپ العاندا، اناڭىزدىڭ ءسوزى سۇيەكتەن وتەردەي بولادى، ءبىراق بىرنەشە ساعاتتان سوڭ ۇمىتىپ كەتەسىز. سولاي ما؟ مىنە، ءدال وسىنداي قاعيدانى ۇستانىڭىز.
سول ەنەنىڭ قۇرساعىنان ءسۇيىپ قوسىلعان جارىڭىز دۇنيە ەسىگىن اشتى. ەگەر سول ءسىز جەك كورگەن ەنەڭىز بولماسا، مىنا جانىڭىزدا جاتقان كۇيەۋىڭىز بۇل پانيدە بولماس ەدى. ال، ءسىز اسىل جولداسىڭىزدان ءتاپ- ءتاتتى بالاقايلارىڭىزدى سۇيەر مە ەدىڭىز؟ ! ەنەڭىزگە اشۋلانعاندا، ءتىلىڭىزدى تىستەپ، تومپاڭداپ جۇگىرىپ جۇرگەن بالاڭىزعا ءبىر قاراڭىز دا، «ءتايىرى، وسى دا ءسوز بولىپ پا» دەپ قولدى ءبىر سىلتەڭىز. ارى قاراي ءسوزى دە ەنەڭىزدىڭ تاۋسىلادى، باتارەيكاسى دا وتىرادى. سول كەزدە ءسىز كۇلىمسىرەپ:
«مام، جاقسىلاپ تۇرىپ ءشاي ىشەيىك»، - دەسەڭىز بولدى، اناۋ ايتقانداي اۋرۋ، ەسالاڭ ادام بولماسا، ونىڭ دا تاس ەمشەگى ءجىبىپ، جۇرەگى ەلجىرەيدى.
مەنىڭ تيتىمدەي جۇرەگىم قارتتارعا، مۇگەدەك، اۋرۋ بالالارعا ەلجىرەپ، جىلايدى. ءبىراق، ەركەكتەرگە كەلگەندە تارس ەتىپ ەسىگىن جاۋىپ الادى.
مەن ءوزىم سەكىلدى كەڭ جۇرەكتى جىگىتتى ىزدەپ ءجۇرمىن. ىزدەپ كەلەمىن. تاپقاندايمىن... ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە.