شەتەلدەن كەلگەن قازاق بالالاردىڭ جۇرەك سوزدەرى

استانا. قازاقپارات - اقتوبەگە الىس- جاقىن شەتەلدەردەن قانداستارىمىز كەلدى. قازاق دياسپوراسى بالالارىنا ارنالعان «قازاقستان - اتا جۇرتىم، قاسيەتىم - انا ءتىلىم» اتتى XIV حالىقارالىق وليمپياداعا قاتىسۋ ءۇشىن اقتوبەگە 34 وقۋشى ات باسىن تىرەدى.

بالالاردىڭ موڭعوليا، قىتاي، وزبەكستان، يران مەن رەسەيدەن قازاقستانعا العاش رەت كەلۋى. اتاجۇرتتى كورسەم دەگەن ارماندارى ورىندالدى. اينالاسىنداعىلاردىڭ بارىنە قىزىعا دا قىزعانا قارايدى. ەلدى ءسۇيىپ، ءتىلدى مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك كوپ دەيدى مۇندا. وزگە ەلدە تۋىپ- وسسە دە اتاجۇرتتى اڭسايتىندار اقتوبەدە وتەتىن ءبىلىم سايىسىنا كەلدى. 34 وقۋشى قازاق دياسپوراسى بالالارىنا ارنالعان «قازاقستان - اتا جۇرتىم، قاسيەتىم - انا ءتىلىم» اتتى حالىقارالىق وليمپياداعا قاتىسىپ جاتىر.

«اتاجۇرتقا دەگەن ساعىنىشىمدى سوزبەن ايتىپ جەتكىزە المايمىن. قانداستارىمىزدى كورىپ قۋانىپ قالدىم. وليمپياداعا قاتىسۋ ارقىلى اتاجۇرتىمىزدى كورۋگە كەلدىك. بولاشاقتا انا ءتىلىمىزدى قاستەرلەيتىن جەردە وقىپ، ءبىلىم العىم كەلەدى» ، - دەيدى موڭعوليادان كەلگەن نۇرلان حاسارا ۇلى.

نۇرلان حاسارا ۇلى - بايولكە ايماعىنداعى «دارىن» كەشەندى مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى. اتا- باباسى 1930-جىلدارى موڭعولياعا قونىس اۋدارعان ونىڭ تىلگە، قازاقى داستۇرگە دەگەن قۇرمەتى جوعارى. ال، يران يسلام رەسپۋبليكاسىنان جەتكەن موحامماد ءباليدىڭ دە اتا- باباسى 1929-30 -جىلدارى شەتەل اسقان. قازىر گورگان قالاسىندا تۇرادى. موحاممادتىڭ ايتۋىنشا، يراندا قازاق مەكتەبى تۇگىلى، قازاق سىنىبى دا جوق. پارسى تىلىندە ءبىلىم الادى. انا ءتىلدى اتا- اناسى ۇمىتتىرماپتى. قازاقستاندى كورۋگە دەگەن قۇلشىنىس پەن ىزدەنىستىڭ ارقاسىندا XIV حالىقارالىق وليمپياداعا قاتىسقالى وتىر.

«يراندا ەشقانداي قازاق مەكتەبى جوق. ءبىز ول جاقتا پارسى ءتىلىن وقيمىز. انا ءتىلىمىزدى اكە- شەشەمىزدەن ۇيرەنىپ، ساقتاپ كەلەمىز. وتباسىمىزدا تەك قازاق تىلىندە سويلەيمىز. مىنا جاقتا ورىس ءتىلىن قوسىپ سويلەيدى ەكەن تۇرعىندار. دەگەنمەن، قازاقستان ماعان قاتتى ۇنادى. ءبىزدىڭ اتا- بابالارىمىزدىڭ دا تۋعان ەلگە كەلۋ ارمانى بولاتىن» ، - دەيدى موحامماد بالي.

قىتايدىڭ شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونوميالىق اۋدانىنان كەلگەن جاسار نۇردانبەك ۇلى 12 جىلدىق مەكتەپتە ءبىلىم الادى. وقۋشىنى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ورىس ءتىلىن ءجيى قولداناتىنى تاڭعالدىرىپتى. ول «قازاقستاندا تۇراتىندار تۋعان جەر مەن ءتىلدىڭ قادىرىن تۇسىنسە» دەيدى. ءبىلىم سايىسىنا كەلگەن قانداستارىمىزدىڭ ءبارىنىڭ ارمان- تىلەگى ءبىر. ءبىلىم الىپ، قازاقستانعا ورالۋ.

 «ءبىزدىڭ قازاقستانعا كەلۋىمىزدەگى ەڭ باستى ماقسات - ءوز ورەمىزدى سىناۋ. ودان كەيىن اتاجۇرتقا دەگەن ماحابباتىمىزدى جەتكىزۋ. ول جاقتا تۋعان جەر بولسا، بۇل ءبىزدىڭ تۋعان ەل. سول ءۇشىن ءوز انا ءتىلىڭ، تۋعان جەرىم، ەلىم دەپ جاساۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن ماقتانىش. ەندىگى عۇمىرىمدى وسىندا، ياعني اتاجۇرتىمدا وتكىزگىم كەلەدى. ءبىلىم الىپ، ەل بولاشاعى ءۇشىن ۇلەس قوسۋ تىلەگىم. ەلدە تۇراتىندار ءوز جەرىندە جۇرگەندىكتەن ءتىلدىڭ، جەردىڭ قادىرىن سىرتتاعىلارداي سەزىنبەۋى مۇمكىن. سەبەبى، باسىم بولىگى رەسمي ءتىلدى قولدانادى ەكەن. انا ءتىلىمىزدى قاستەرلەپ، ابىرويىن اسقاقتاتۋ ءۇشىن ءبارىن جاسار ەدىم» ، - دەدى جاسار نۇردانبەك ۇلى.

جىل سايىن ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە ۇيىمداستىرىلاتىن ءبىلىم سايىسى بيىل 14-رەت اقتوبەدە وتكىزىلىپ وتىر. ەرەكشەلىگى تەك شەتەلدەگى قازاق بالالارى عانا قاتىسا الادى. XIV حالىقارالىق وليمپيادادا وقۋشىلار بىلىمدەرىن عانا سىناپ قويماي، اقتوبەنىڭ كورىكتى جەرلەرىن ارالاپ كورەدى.

 

اسەل ابات

Baq.kz