سارى اعاشقا ساۋ ەتە قالعان كوكپارشىلار ءار ۇيگە ات بايلايدى. ومىراۋلاپ وتىزدى ەڭسەرىپ قالعان ىبىراي باستاعان ازاماتتار دا ءبىر ۇيگە كەلىپ تۇسەدى. قوناقتاردىڭ كوكپارشىلار ەكەنىن سۇراماي بىلگەنمەن، ءۇي يەسى جىلى شىراي تانىتا قويمايدى. اسىرەسە، بۇكشيىپ توردە وتىرعان اقساقال ونشا ەلەي قويمايدى. ءبىر كەزدە بارىپ كەۋدەسىن كوتەرىپ ءجون سۇرايدى.
ىبىراي: «كوكپارشىلارمىز، قازىعۇرتتىڭ ءۇشباستاۋ دەگەن اۋىلىنان، جولبارىس دەگەن كىسىنىڭ بالالارى ەدىك» دەيدى. مىنە، قىزىق! باعانادان قاس- قاباعى كەپكەن قۇرماداي قۇرىسىپ وتىرعان قاريامىزدىڭ كوزىنىڭ وتى جارق ەتە قالادى. «و، و، و! سولاي دەڭىز. وندا قوي سويىلادى ەكەن. قايسىڭ بار ەي مۇندا. بارىڭدار، قوي اكەلىڭدەر!» دەيدى. وتىرعاندار اڭتارىلىپ قالادى. سوندا قاريا: «و، و، و! ۇمىت بولعان، ايتپايتىن نارسەنى ايتقىزاتىن بولدىڭدار، تۇرا تۇرىڭدار، مالعا باتا جاساڭدار، اڭگىمە سونان كەيىن» - دەيدى.
قويانجوندانىپ داستارحان جايىلىپ، قوناقتار ءشول باسقاندا قاريا اڭگىمە تىزگىنىن اعىتادى.
- نەسىن جاسىرايىن، ءبىر كەزدەرى مەن تاقىمى كەپپەس ۇرى ەدىم. بالا- شاعانى اسىراعان ءتۇرىم عوي. قوراعا شاباتىن قورقاۋلار سەكىلدى ەمەس، الىس جورتىپ اۋىز قاندايتىن قاسقىر ەدىم. كەيىن ءتىپتى ءبىرلى جارىم جىلقىنى مىسە تۇتپاي، ۇيىرلەپ ايدايتىن بولدىم. سونداي ۋاقىتتا «قازىعۇرتتىڭ باۋرايىندا جولبارىس دەگەن باي بار» دەپ ەستىدىم. ەندى ەسى- دەرتىم سوعان اۋىپ بولمادى. ءبىر بارىپ كەلمەي ۇيقىم قانبايتىنىن بىلگەن سوڭ، ات جاراتتىم.
كۇندىز ءبارىن كورىپ، مولشەرلەپ الىپ كوزبايلانا بەرگەن اپاق- ساپاق ۋاقىتتا كوزدەگەن ءۇيىردىڭ شەتىن ىسىرا ايداي بەرىپ ەدىم، جالى تىزەسىنە قۇلاعان، ەسىك پەن توردەي قارا ايعىر وقىرانىپ شىقتى. جاسقايىن دەپ جاقىنداي بەرىپ ەدىم، ىعار ەمەس، تۇقىراڭداپ كەلدى دە تۋرا اتىلدى. استىمداعى اتىمنىڭ شوقتىعىنا اۋىز سالا بەرگەندە جالت بۇرىلدىم دا قامشى باستىم. اناۋ قالار ەمەس، تاسىرلاتىپ قۋىپ كەلەدى. اتىم قاشاعان قۋاتىن ۇشقىر ات ەدى، ونىڭ ۇستىنە جاراۋ عوي، ا دەگەندە ايتەۋىر ىلدىرمەي كەتتىم. قايدان بىلەيىن، ءبىراز قۋعان سوڭ قالادى عوي دەپ ويلاعام. قۇداي ساقتاسىن، ومىرىمدە ونداي ايعىردى كورگەن دە، ەستىگەن دە ەمەسپىن. ءۇيىرلى جىلقىدان ءۇيىرلى قاسقىرعا جەتىم قۇلىن بەرمەيتىن تالاي ايعىردى بىلەتىنمىن، ادامدى مۇنشا قۋعان بار ما؟!
بۇتا- بۇرگەن، ويلى- قىرلى جەر دەمەي ورعىتىپ، قارعىتىپ قاشىپ كەلەم، قاشىپ كەلەم. اناۋ ءتىپتى قالار ەمەس، كەيدە ءتىپتى قۇيرىقتىستەر جاقىنداپ قالعانداي بولادى. ساعان وتىرىك، ماعان شىن، قاي جەردەن وماقاسار ەكەنمىن دەگەندە جانىم مۇرنىمنىڭ ۇشىنا كەلدى. وماقاسسام، اناۋ تاپتاپ، جۇلىپ جەپ قوياتىنداي. زارەم ءزار تۇبىنە كەتتى. الگى «توبەقۇيقام شىمىرلادى» دەگەن بار عوي، سول راس شىمىرلايدى ەكەن. ونەبويىمدى سۇپ- سۋىق تەر باسىپ كەتتى. وسى كەزدە مولشەرلەۋىمشە، التى قىر اسقاندا عوي دەيمىن، ەندى ءولدىم- اۋ دەگەن كەزدە اللا ەسىمە ءتۇستى. سوندا: «ەي، اللا! وسىدان قۇتقارساڭ ەندى قايتىپ ۇرلىق ىستەمەيمىن، قويام» دەدىم. ايقايلاپ جىبەرىپپىن. جىلاپ جىبەرىپپىن. و، قۇدايدىڭ قۇدىرەتى! ايعىر سول جەردەن قايتتى. ءبىر بەلگە سوپاڭ ەتىپ جالعىز شىعا كەلدىم. ءۇھ دەدىم. سوندا دا ارى بارىپ اتتان تۇسەيىن دەدىم. استىمداعى اتىمنىڭ ءوزى ءدىر- ءدىر ەتەدى.
سودان اۋىلعا كەلىپ، ءوزىمنىڭ ادال مالىمنان ءبىر سيىردى سويىپ، كورشى- قولاڭدى شاقىردىم. اس ۇستىندە شاقىرعان سەبەبىن ايتتىم. «سىزدەر مەنىڭ تاقىمى كەپپەگەن ۇرى ەكەنىمدى بىلەسىزدەر، سول ۇرلىق بۇگىننەن باستاپ توقتاتىلدى. ەندى ەشقاشان ۇرلىق ىستەمەيمىن. تاۋبەمە كەلدىم! سونى ايتايىن دەپ ەدىم!». مىنە، سودان بەرى دە جيىرما جىلدان اسىپ قالىپتى. قۇدايدىڭ قۇدىرەتى! ۇرلىعىمدى قالاي قويدىم، سولاي قوراما مال توقتادى. قازىر بىرەۋدەن ارتىق، بىرەۋدەن كەم داۋلەتىم بار. جولبارىس دەگەن باي تەكتى، اسىل ادام دەپ ەستۋشى ەدىم، «مال يەسىنە تارتادى» دەگەن بار عوي، حايۋان مال، ايعىرىنىڭ ءوزى ءسويتىپ ءبىز پاقىردى تاۋبەمىزگە كەلتىرگەنى بار، اينالايىندار! ءتورىم سەندەردىكى! كوكپار بىتكەنشە ءۇي وسى، جاتىڭدار! - دەپ اياقتادى اڭگىمەسىن.
بۇل ىبىراي اقساقالدىڭ اۋزىنان جەتكەن اڭگىمە. ول كەز دەپ وتىرعانىمىز اشارشىلىق جىلدارىنىڭ الدى.
ايتپاقشى، اقساقالدىڭ ۇرلىقتى قالاي قويعانىن اۋىلداستارى قوناقتارعا ايتىلعان وسى اڭگىمەدەن كەيىن بارىپ ءبىراق ءبىلىپتى. كەيبىر ورەسكەل ارەكەتتى ءور كوكىرەك جىگىتتەرگە: «ءاي، سەن بە، سەن! ايعىر قۋماي ادام بولمايسىڭ» دەپ جىميىپ قوياتىنىنىڭ دا جۇمباعى سول كەزدە شەشىلىپتى.
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى