«بۇل رەتتە اكىم ءۇش ءتىلدى بىردەي وقىتاتىن قازاقستان مەكتەپتەرىن مىسالعا كەلتىردى» دەپ حابارلايدى «ومسكينفورم» جەرگىلىكتى اقپارات اگەنتتىگىنە سىلتەمە جاساعان «الاش ايناسى» باسىلىمى.
«رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قازاق ازاماتتارى ءتۇپ-تامىرىنان اجىراپ قالماس ءۇشىن، ءوزىنىڭ ءتىلىن ۇمىتپاس ءۇشىن، قازاقستانعا بارعاندا ءوزىنىڭ تۋعان-تۋىسىمەن انا تىلىندە سويلەسۋى ءۇشىن ءبىز كەلىسىمگە كەلەتىن بولامىز. ومبى وبلىسىنداعى مەكتەپتەردە وقىتىلاتىن پاندەر قاتارىنا بىرتىندەپ قازاق ءتىلىن ەنگىزۋگە قول جەتكىزەتىن كۇن دە الىس ەمەس»، - دەدى بوزىمبايەۆ ومبى مۇناي زاۋىتىنا بارعان ساپارىندا. سونداي-اق ول مەكتەپتەردى قاجەتتى وقۋلىق قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە قول ۇشىن بەرۋگە دايىن ەكەندىگىن دە ايتتى.
بۇل حابار جات جۇرتتاعى اعايىنى جايىنا الاڭ وسىنداعى قازاقتاردى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. ويتكەنى بۇگىندەرى رەسەيدە ۇزىن سانى 200 گە جۋىق ەتنوستىڭ وكىلدەرى تۇرىپ جاتىر دەسەك، ونىڭ ىشىندە سانى جاعىنان قازاقتار ونىنشى ورىندى قامتيدى. ال 80 مىڭداي قازاق تۇراتىن ومبى وبلىسىندا 17 تازا قازاق اۋىلى بار. مىنە، وسىنداي كوپشىلىك كولەمىنە قاراماستان وسى 17 اۋىل مەن قالانى قوسىپ العاندا تەك ەكى مەكتەپتە عانا قازاق ءتىلى ءپان رەتىندە وقىتىلادى ەكەن. نەگىزىنەن، شىنداپ كەلگەندە، تەك قازاقتار تۇراتىن اۋماققا ءبۇتىن قازاق مەكتەبىن ارناسا دا ارتىقتىعى جوق ەدى. وسى سەبەپتەرگە بايلانىستى ومبىلىق جاس بۋىن انا تىلىنەن ماقرۇم قالىپ، قيىنشىلىققا تاپ كەلىپ وتىرعان جايى بار.
دەمەك، اكىم كوتەرىپ وتىرعان ماسەلە، ناقتىراق ايتقاندا، ۇسىنىس ومبىلىق قازاقتاردىڭ وسى كۇيىپ تۇرعان ماسەلەسىنىڭ شەشىمى بولارى ءسوزسىز.
قازاقستان ءوزىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ءۇش ءتىلدى: قازاق ءتىلىن، ورىس ءتىلىن جانە اعىلشىن ءتىلىن ءبىر-بىرىنەن اسىرماي، تەڭدەي قولدانادى. ەل زاڭناماسىندا دا ورىس تىلىنە ارنالعان ارنايى باپتار بار. تاياۋدا عانا باسپا ءسوز وكىلدەرىنە سۇحبات بەرگەن قازاقستانداعى رەسەي ەلشىسى ميحايل بوچارنيكوۆ ءبىزدىڭ ەلدەگى ورىس ءتىلىنىڭ جاعدايىنا كوڭىلى تولاتىندىعىن مالىمدەگەن ەدى. ەلشى ءسوزىن سوزبە-ءسوز كەلتىرە كەتسەك: «قازاقستانداعى ورىس ءتىلىنىڭ جاعدايى تەك كونستيتۋتسيادا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار «تىلدەر تۋرالى» زاڭدا دا قامتىلعان. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى مەكەمەلەردە ورىس ءتىلى قازاق تىلىمەن تەڭ دارەجەدە قولدانىلادى دەگەن شەشىم قابىلداپ، ونى كونستيتۋتسيا ەرەجەلەرىنە ەنگىزگەن. كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ ونداي شەشىمى بار. سوندىقتان قازاقستاندا ورىس تىلىنە نۇقسان كەلىپ جاتىر دەپ سانامايمىن. مەن مۇندايدى كورگەن دە، ەستىگەن دە ەمەسپىن».
سول سەكىلدى ومبى قازاقتارى ونداعى وزگە ەتنوستار سەكىلدى ول اراعا باسقا جاقتان ۇدەرە كوشىپ بارعان جوق. ولار ءوزىنىڭ تۋعان ەلدى مەكەنىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. تەك شەكارا سىزىعىمەن ومبىلىقتاردى وتانداستىرىنان ۋاقىتتىڭ اجىراتىپ تاستاعانى بولماسا. ەندەشە، «سىيعا سىي، سىراعا بال» دەمەكشى، ءبىز وسىنداي تىلگە دەگەن جاناشىرلىقتى سول ورىستىڭ وزىنەن نەگە تالاپ ەتپەيمىز؟ بىزدىڭشە، وعان تولىقتاي قۇقىعىمىز بار...
اۆتور: كامشات ساتيەۆا