التىن وردانىڭ تىكەلەي مۇراگەرىمىز - مەملەكەت باسشىسى

استانا. KAZINFORM -اڭا كونستيتۋتسيادا مىڭداعان جىلدارعا سوزىلاتىن تاريحى بار ۇلى دالا ساباقتاستىعىن ساقتاۋ قاستەرلى پارىز ەكەنى ناقتى كورسەتىلدى. بۇل تۋرالى ەلورداداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا ءوتىپ جاتقان «التىن وردا - دالا وركەنيەتىنىڭ ۇلگىسى: تاريح، ارحەولوگيا، مادەنيەت، بىرەگەيلىك» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋمدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ايتتى.

Фото: Акорда

- بارشاڭىزعا بەلگىلى، قازاقستان سوڭعى جىلدارى اۋقىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. مۇنىڭ ەلىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى جانە وتە جاۋاپتى قادام ەكەنى ءسوزسىز. سوندىقتان ءبىز الدىمىزدا تۇرعان مىندەتتى دە جاقسى تۇسىنەمىز: سانا وزگەرمەي، قوعام دا جاڭعىرمايدى، مەملەكەت تە وركەندەمەيدى. بۇل - اقيقات، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

پرەزيدەنتتىڭ اتاپ وتۋىنشە، ونىڭ ىشىندە تاريحي ساباقتاستىقتى ساقتاۋ ماسەلەسى اسا وزەكتى.

- ونسىز ەشقانداي دامۋ بولمايتىنى انىق. وتكەنگە قۇرمەتپەن قاراماساق، جارقىن بولاشاققا قاراي بەت الۋ دا قيىن بولماق. سول سەبەپتى ءبىز وزىق ويلى ۇلت رەتىندە تەك قانا العا قاراي نىق سەنىممەن قادام باسامىز. جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان جاڭا كونستيتۋتسيادا مىڭداعان جىلدارعا سوزىلاتىن تاريحى بار ۇلى دالا ساباقتاستىعىن ساقتاۋ قاستەرلى پارىز ەكەنى ناقتى كورسەتىلدى. ويتكەنى ءبىز - مەملەكەت ىسىندە «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن تۋ ەتكەن التىن وردانىڭ تىكەلەي مۇراگەرىمىز، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.

ادىلدىك، اشىقتىق جانە مادەنيەتتەر ديالوگى - دالا وركەنيەتىنە ارقاۋ بولعان قۇندىلىقتار. 

- مەن جاقىندا تۇركىستاندا وتكەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ سامميتىندە دالا وركەنيەتىن دارىپتەۋگە ارنالعان ارنايى ورتالىق قۇرۋدى ۇسىندىم. سونىمەن قاتار التىن وردا ماسەلەسىن زەردەلەپ جۇرگەن شەتەل ماماندارىن جۇمىلدىرىپ، باسپا سالاسىنا قاتىستى ىرگەلى باستامالاردى قولعا الۋ قاجەت. كرەاتيۆتى يندۋستريا جانە مەديا باعىتىنداعى ءتۇرلى جوبالار، ەڭ الدىمەن، اكادەميالىق زەرتتەۋلەرگە ارقا سۇيەۋى كەرەك، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتاپ وتۋىنشە، جاھاندانۋ، جاپپاي سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە كوشپەندىلىك، ياعني، نوماديزم تۇجىرىمداماسى تۋرالى جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستىرۋ - وتە ماڭىزدى.

- بۇگىندە بۇل ۇعىمنىڭ سيپاتىن «سيفرلىق كوشپەندىلەردىڭ» جاسامپاز رۋحى مەن سارقىلماس كۇش-قۋاتىنان ايقىن كورۋگە بولادى. ادىلدىك، اشىقتىق جانە مادەنيەتتەر ديالوگى - دالا وركەنيەتىنە ارقاۋ بولعان قۇندىلىقتار. وسى مەملەكەتتىلىك ءداستۇرىن جان-جاقتى زەرتتەۋ بۇكىل ورتالىق ەۋرازيانىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىنا ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. قازىر بۇل ايماق جاڭا سيپاتتاعى قايتا ورلەۋ، ياعني، رەنەسسانس كەزەڭىنە قادام باستى دەپ ايتۋعا بولادى، - دەدى پرەزيدەنت.

 قازاقستان تاريحىنىڭ اكادەميالىق جيناعىندا العاش رەت التىن ورداعا جەكە توم ارنالىپ وتىر.

- التىن وردا مۇراسى - ۇشان-تەڭىز. ءبىز وسى الىپ رۋحاني، تاريحي قازىنانى 21- عاسىرعا بەيىمدەپ، جاڭعىرتۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەمىز. مەنىڭ باستاماممەن قازاقستاندا جوشى ۇلىسىن زەردەلەۋ ينستيتۋتى قۇرىلدى. بۇل - وسى تاقىرىپتى تەرەڭ زەرتتەۋمەن اينالىساتىن تۇڭعىش عىلىمي مەكەمە. قازىرگى تاڭدا ازىرلەنىپ جاتقان قازاقستان تاريحىنىڭ اكادەميالىق جيناعىندا العاش رەت التىن ورداعا جەكە توم ارنالىپ وتىر، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

وسى ورايدا پرەزيدەنت جوشى ۇلىسىنىڭ مول تاريحي-مادەني مۇراسىن جۇرت جادىندا جاڭعىرتۋ ءۇشىن فيلمدەر ءتۇسىرىلىپ، كىتاپتار شىعارىلىپ جاتقانىن ەسكە سالدى. سونداي-اق سپەكتاكلدەر دە قويىلىپ، ەسكەرتكىشتەر ورناتىلىپ، كورمەلەر وتكىزىلىپ جاتىر.

- الايدا التىن وردانىڭ ءمان-ماڭىزىن تەرەڭ زەردەلەپ، ونىڭ تاريحي ءرولىن جان-جاقتى ناسيحاتتاۋ ءۇشىن مۇلدە جاڭا، ياعني، حالىقارالىق اۋقىمداعى جۇمىس ىستەلۋى قاجەت، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.