ەسەپتى ب ۇ ۇ-نىڭ ازىق-تۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى، اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جونىندەگى حالىقارالىق قور، يۋنيسەف، دۇنيەجۇزىلىك ازىق-تۇلىك باعدارلاماسى جانە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى دايىنداعان. بيىلعى زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى تاقىرىبى پايدالى تاعامنىڭ قىمباتتاۋى جانە ونى حالىق ءۇشىن قولجەتىمدى ەتۋ جولدارىنا ارنالعان.
2025 -جىلى اشتىقتان زارداپ شەككەندەردىڭ ۇلەسى الەم حالقىنىڭ 7,8 پايىزىن قۇرادى. بۇل 2024 -جىلعى 8,1 پايىزدان جانە 2022 -جىلعى 8,6 پايىزدان تومەن. جالپى سانى شامامەن 645 ميلليون ادام جەتكىلىكتى مولشەردە تاماقتانباعان. ءبىر جىل ىشىندە ولاردىڭ سانى 14 ميلليونعا، ال 2022 -جىلمەن سالىستىرعاندا 43 ميلليونعا ازايعان.
دەگەنمەن اشتىقتىڭ ازايۋى بارلىق ادامنىڭ ساپالى تاعامعا قول جەتكىزگەنىن بىلدىرمەيدى. ادام كۇندەلىكتى قاجەتتى قۋاتتى نەگىزىنەن ارزان ءارى تويىمدى ونىمدەردەن الۋى مۇمكىن. ءبىراق ونىڭ اس مازىرىندە كوكونىس، جەمىس-جيدەك، اقۋىزعا باي تاعام، ءسۇت ونىمدەرى جانە پايدالى مايلار جەتكىلىكسىز بولۋى ىقتيمال. سوندىقتان ەسەپتە اشتىق پەن دۇرىس تاماقتانۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى ەكى بولەك كورسەتكىش رەتىندە قاراستىرىلعان.
ب ۇ ۇ ولشەمى بويىنشا دۇرىس تاماقتانۋ اعزانىڭ قۋات پەن نەگىزگى قورەكتىك زاتتارعا دەگەن قاجەتتىلىگىن وتەيتىن، ۇيلەسىمدى، ءارتۇرلى جانە مولشەرى قالىپتى تاعامدار جيىنتىعىن بىلدىرەدى. 2025 -جىلى مۇنداي اس ءمازىرىنىڭ الەم بويىنشا ورتاشا ەڭ تومەنگى قۇنى ءبىر ادامعا تاۋلىگىنە 4,28 ساتىپ الۋ قابىلەتى پاريتەتى دوللارىن قۇراعان. 2021 -جىلى بۇل كورسەتكىش 3,44، ال 2017 -جىلى 2,94 دوللار بولعان.
ساتىپ الۋ قابىلەتى پاريتەتى دوللارى كادىمگى اقش دوللارى ەمەس. ول ءار ەلدەگى باعا ايىرماشىلىعىن ەسكەرىپ، جەرگىلىكتى ۆاليۋتانىڭ قانشا تاۋار ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن سالىستىرۋ ءۇشىن قولدانىلادى. سوندىقتان 4,28 دوللاردى كۇندەلىكتى ايىرباس باعامىمەن ۇلتتىق ۆاليۋتاعا تىكەلەي اۋدارۋ دۇرىس بولمايدى.
جاعداي وڭىرلەر بويىنشا ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنەدى. افريكادا حالىقتىڭ 66,6 پايىزى دۇرىس تاماقتانۋعا قاجەتتى ازىق-تۇلىكتى ساتىپ الا المايدى. بۇل ازيا مەن لاتىن امەريكاسى جانە كاريب ايماعىنداعى كورسەتكىشتەن ەكى ەسەدەن دە جوعارى. افريكادا اشتىق كورگەندەردىڭ سانى 309 ميلليونعا جەتىپ، ازياداعى 292 ميلليون ادامنان اسىپ تۇسكەن.
2025 -جىلى الەمدە 2,1 ميلليارد ادام ورتاشا نەمەسە اۋىر دەڭگەيدەگى ازىق-تۇلىك تاپشىلىعىن سەزىنگەن. ولار كەي كەزدەرى تاعام ساپاسىن تومەندەتۋگە، اس مولشەرىن ازايتۋعا نەمەسە كەيبىر تاماقتان باس تارتۋعا ءماجبۇر بولعان. بۇل كورسەتكىش 2024 -جىلمەن سالىستىرعاندا 86 ميلليون ادامعا ازايعانىمەن، پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيدەن ءالى دە جوعارى.
دۇرىس تاماقتانۋدىڭ قىمبات بولۋىنا ءونىمدى ءوسىرۋ شىعىنى عانا اسەر ەتپەيدى. ب ۇ ۇ ساراپشىلارىنىڭ ەسەبىنشە، تۇتىنۋشى تولەيتىن باعانىڭ 70-75 پايىزى ءونىم شارۋاشىلىقتان شىققاننان كەيىنگى وڭدەۋ، ساقتاۋ، تاسىمالداۋ، كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا كەزەڭدەرىندە قالىپتاسادى. كەي جاعدايدا جالپى شىعىننىڭ 40 پايىزى وڭدەۋ، لوگيستيكا جانە كوتەرمە ساۋداعا تيەسىلى.
اسىرەسە تەز بۇزىلاتىن كوكونىس، جەمىس-جيدەك، ءسۇت، ەت جانە بالىق ونىمدەرىنىڭ باعاسىنا توڭازىتقىش قويمالاردىڭ جەتىسپەۋى، تاسىمال شىعىنى مەن ءونىم ىسىرابى اسەر ەتەدى. افريكادا دۇرىس تاماقتانۋ قۇنىنىڭ ەڭ ۇلكەن بولىگىن جانۋار تەكتەس ونىمدەر قۇراسا، لاتىن امەريكاسى مەن كاريب ايماعىندا كوكونىس باعاسى نەگىزگى سالماق تۇسىرەدى.
ەسەپتە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ، سۋارۋ جۇيەلەرى مەن جولداردى دامىتۋ، سالقىنداتىلعان قويمالار سالۋ، ازىق- تۇلىك ىسىرابىن ازايتۋ جانە ساۋداداعى كەدەرگىلەردى جەڭىلدەتۋ ۇسىنىلعان. سونىمەن قاتار سۋبسيديالاردى تەك ارزان كالوريا وندىرۋگە ەمەس، قۇنارلى ونىمدەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتاۋ قاجەتتىگى ايتىلعان.
بالالاردىڭ تاماقتانۋ جاعدايى دا الاڭداتادى. الەمدەگى 6 ايدان 23 ايعا دەيىنگى بالالاردىڭ تەك 30,8 پايىزى عانا ەڭ تومەنگى تاعامدىق ارتۇرلىلىك تالابىنا ساي تاماقتانادى. بەس جاسقا دەيىنگى 150 ميلليون بالانىڭ بوي ءوسۋى تەجەلگەن. سونىمەن بىرگە ەرەسەكتەر اراسىنداعى سەمىزدىك ۇلەسى 2012 -جىلعى 12,1 پايىزدان 2024 -جىلى 16,2 پايىزعا دەيىن كوتەرىلگەن.
ب ۇ ۇ بولجامى بويىنشا قازىرگى قارقىن ساقتالسا، 2030 -جىلى دا 510-520 ميلليون ادام اشتىقپەن بەتپە-بەت كەلۋى مۇمكىن. بۇل «اشتىقتى جويۋ» جاھاندىق ماقساتىنا بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جەتۋ مۇمكىندىگى تومەن ەكەنىن كورسەتەدى. قاقتىعىستار، كليماتتىق قۇبىلىستار، ەنەرگيا مەن تىڭايتقىش باعاسىنىڭ ءوسۋى جانە گۋمانيتارلىق قارجىلاندىرۋدىڭ قىسقارۋى قول جەتكىزىلگەن ناتيجەنى قايتا السىرەتۋى ىقتيمال.
دەمەك، ماسەلە الەمدە تاماقتىڭ مۇلدە بولماۋىندا عانا ەمەس. قورەكتىك قۇندىلىعى جوعارى ازىق- تۇلىكتىڭ باعاسى ميللياردتاعان ادامنىڭ تابىسىنا ساي كەلمەيدى. اشتىقتىڭ ازايۋى ماڭىزدى جەتىستىك بولعانىمەن، ءار ادامعا دۇرىس تاماقتانۋعا مۇمكىندىك بەرمەيىنشە، ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى تولىق شەشىلدى دەۋگە بولمايدى.