قازاقپارات كذنتئزبةسئ. 9 - مامئر كةثةستةر وداعئ حالقئنئث ذلئ وتان سوعئسئندا جةثئسكة جةتكةن كذنئ

استانا. 9 - مامئر. قازاقپارات - قازاقپارات وقئرماندارئنا 2012 - جئلعئ 9-مامئرعا ارنالعان كذنتئزبةسئن ذسئنادئ.

9 - مامئر، سارسةنبئ. اتاؤلئ كذندةر، وقيعالار، ةسئمدةر

 كةثةستةر وداعئ حالقئنئث 1941-1945 - جئلدارداعئ ذلئ وتان سوعئسئندا جةثئسكة جةتكةن كذنئ. 600 مئثنان استام قازاقستاندئق بذل سوعئستان ورالمادئ.

سوعئس كةزئندة كوپتةگةن عئلئمي-زةرتتةؤ ورتالئقتارئ مةن ماسكةؤ، لةنينگراد، كيةأ جانة باسقا دا قالالاردئث وقؤ ورئندارئ قازاقستانعا قونئس اؤداردئ. ولاردئث ئشئندة فيزيولوگيا، ميكروبيولوگيا، بيوحيميا، شئعئستانؤ ينستيتؤتتارئ بولدئ.

بذكئل سوعئستئ باسئنان وتكةرگةن قازاقستاندئق 12 ديأيزيا قذرمةتتئ اتاقتار  الدئ. ولاردئث بةسةؤئ - ءبئر، تورتةؤئ - ةكئ، ةكةؤئ - ءذش وردةنمةن ماراپاتتالدئ. بةس ديأيزيا گأارديالئق اتالدئ، ولاردئث ئشئندة كةثةس وداعئنئث باتئرئ ي.أ.پانفيلوأ اتئنداعئ اتاقتئ 8-گأارديالئق ديأيزيا بار. جالپئ ذلئ وتان سوعئسئندا 497 قازاقستاندئق كةثةس وداعئنئث باتئرئ اتاعئن الدئ. 1990 - جئلئ 11 - جةلتوقساندا سوثعئ كةثةس وداعئنئث باتئرئ اتاعئ قولباسشئ باؤئرجان مومئش ذلئنا بةرئلدئ. 1941 - جئلئ اعا لةيتةنانت ب.مومئش ذلئ باسقارعان اتقئشتار باتالونئ مةن ي.أ.كارپوأ باسقارعان 1075-اتقئشتار پولكئ ماسكةؤ تذبئندة اي بويئ ذزدئكسئز ذرئستار جذرگئزة وتئرئپ، ءوز پوزيسيالارئن ساقتاپ قانا قويماي، سونئمةن قاتار دذشپانعا قارسئ پارمةندئ شابؤئلعا شئعئپ وتئردئ.

 ءتورت قازاقستاندئق ت.ج.بيگةلدينوأ، ل.ي.بةدا، ي.ف.پاألوأ جانة س.د.لؤگانسكي 2 مارتة كةثةس وداعئنئث باتئرئ اتاندئ. ذرئس كةزئندة قازا تاپقان پؤلةمةتشئ م.مامةتوأا جانة مةرگةن ءا.مولداعذلوأا باتئر اتاعئن الدئ. باتئر اتاعئن العاندار قاتارئندا اتقئشتار ت.توقتاروأ، س.بايماعامبةتوأ، س.لؤتفيللين، مين سةن يؤر، ارتيللةريستةر س.مذتكةنوأ، ي.ك.نوأيكوأ، ذشقئش ن.ءابدئروأ، مينومةتشئ ق.سئپاتايةأ، اتتئ اسكةر م.م.قاراتايةأ، ساپةر پ.ي.گونچاروأ، پوليترؤك م.عابدؤلين، تورپةدالئق كاتةر كومانديرئ ب.پ.ؤششةأ جانة باسقالار بار. 110 قازاقستاندئق داثق وردةنئنئث تولئق يةگةرئ بولدئ. رةيحستاگقا شةشؤشئ شابؤئلعا شئققان جانة جةثئس تؤئن تئككةندةردئث ئشئندة قازاقستاندئق ر.قوشقاربايةأ، كاپيتان ب.أ.چؤپرةتا، مينومةتشئ ا.باقتئگةرةيةأ، پؤلةمةتشئ پ.ة.أيسكو، بايلانئسشئ ك.م.أولوچايةأتار بولدئ.

ةؤروپا كذنئ. 1950 - جئلئ مامئردئث 9 ئندا پاريجدة فرانسيا سئرتقئ ئستةر ءمينيسترئ روبةر شؤمان فرانسيا، گةرمانيا جانة باسقا ةؤروپا ةلدةرئنئث كومئر جانة بولات قذياتئن ونةركاسئپ سالالارئن (اسكةري تةحنيكا ءوندئرؤ نةگئزدةرئن) بئرئكتئرئپ، ونئ جاثا ذلتتئق قذرئلئم باسقارماسئنا بةرؤگة شاقئردئ. 1985 - جئلئ ميلان سامميتئندة ةؤرووداق كوشباسشئلارئ شؤمان دةكلاراسياسئن ماثگئ ةستة ساقتاؤعا شةشئم شئعارئپ، جئل سايئن  مامئردئث 9 ئن «ةؤروپا كذنئ» دةپ بةكئتتئ.

بذكئل الةمدئك جئل قذستارئ كذنئ (مامئردئث 9 ئ مةن 10 ئ).

قذستار تئرشئلئگئ - بذكئل وسئمدئكتةر مةن جانؤارلاردئث بيولوگيالئق ءار الؤان سالاسئنداعئ جاعدايلار مةن ذردئستةر تؤرالئ پئكئر تذيؤگة مذمكئندئك بةرةتئن ذلگئلئ كورسةتكئش. قورشاعان ورتانئث وزگةرئستةرئن سارالاؤ جذمئستارئن جذرگئزگةندة قذستاردئ باقئلاؤ ةرةكشة ماثئزدئ، ويتكةنئ ولاردئ ءئس جذزئندة پلانةتامئزدئث بارلئق ةكولوگيالئق جذيةسئنةن كةزدةستئرة الامئز.

وزدةرئنئث جئلدئق ورئستةرئ بارئسئندا قونئس اؤدارؤشئ قذستار كوپتةگةن ةلدةر مةن قذرلئقتاردئ اسئپ وتةدئ، كةيبئرةؤلةرئ تؤندرادان تروپيككة ذشئپ وتةدئ، ءسويتئپ، ءتذرلئ ةكولوگيالئق جذيةلةر اراسئندا بايلانئستئرؤشئ بؤئن مئندةتئن اتقارادئ. جئل قذستارئن جانة ولاردئث تئرشئلئك ةتؤ ورئندارئن ساقتاؤ ارقئلئ ءبئز بيوالؤاندئقتئ كةثئرةك كولةمدة ساقتاپ قالا الامئز.

بذكئل الةمدئك جئل قذستارئ كذنئ العاشقئ رةت ءتورت جئل بذرئن افريكا-ةؤرازيالئق جئل قذستارئ كةلئسئمئ (سايةأپ) جانة كوشئ-قون جانؤارلارئ كونأةنسياسئ (ك م ج) حاتشئلارئنئث باستاؤئمةن اتاپ وتكئزئلگةن، ولاردئث ةسةپتةؤئ بويئنشا جوعارئ اقپارات بةرةتئن جاهاندئق كامپانيانئ باستاؤ كةرةك، جانة دة جئل قذستارئن قورعاپ ساقتايتئن مئندةتتئ ادامداردئث ءئس-قيمئلئن شابئتتاندئرؤ قاجةت.

ةستة قالار وقيعالار

172 - جئل بذرئن (1840) اياكوز وثئرئنة مةتةوريت قذلادئ. تذسكةن جةرئنة بايلانئستئ «قاراقول» اتالعان ول مةتةوريتتئث سئنئعئ الدئمةن سةمةيگة، ارتئنشا پةتةربؤرگكة جةتكئزئلدئ.

20 جئل بذرئن (1992) پةتروپاأل قالاسئنداعئ كوممؤنيستئك كوشةسئنة ماعجان جذمابايةأتئث ةسئمئ بةرئلدئ.

11 جئل بذرئن (2001) استانا قالاسئندا «وتان انا» وتان قورعاؤشئلار مونؤمةنتئ اشئلدئ.

5 جئل بذرئن (2007) جةثئس كذنئ سةمةيدةن 70-كيلومةترلئك جةردة ورنالاسقان شاعان ستانساسئندا ذلئ وتان سوعئسئنئث ارداگةرلةرئنة ةسكةرتكئش اشئلدئ.

مونؤمةنت ةكئ مةترلئك تاقتادان جاسالعان، وندا مايدانعا اتانعانداردئث اتئ جانة اسكةري تاقئرئپتاعئ سؤرةت قاشالانئپ جازئلعان. ذلئ وتان سوعئسئنا وسئ بةكةتتئث 90 تذرعئنئ قاتئسقان.

3 جئل بذرئن (2009) قازاقستان، قئتاي حالئق رةسپؤبليكاسئ، رةسةي جانة تاجئكستاننئث ةث ءئرئ جاستار ذيئمدارئ شاثحاي ئنتئماقتاستئق ذيئمئنئث (ش ئ ذ) جاستار كةثةسئ قذرئلتايئنئث كونفةرةنسياسئنا قاتئستئ.

كونفةرةنسيانئث قورئتئندئسئ بويئنشا ش ئ ذ جاستار كةثةسئن قذرؤ تؤرالئ دةكلاراسياعا قول قويئلدئ جانة 2009-2010 - جئلدارداعئ جذمئس جوسپارلارئ بةكئتئلدئ.

شاثحاي ئنتئماقتاستئق ذيئمئ جاستار كةثةسئن قذرؤ تؤرالئ شةشئم قاتئسؤشئ-ةلدةردئث جاستار ذيئمدارئنئث كةزةكتئ كةزدةسؤئندة سانكت-پةتةربوردا 2008 - جئلدئث قازانئندا قابئلداندئ.

ونئث ماقساتئ شاثحاي ئنتئماقتاستئق ذيئما مذشة-مةملةكةتتةردئث جاس بؤئن وكئلدةرئ اراسئنداعئ جان-جاقتئ ئنتئماقتاستئققا قولداؤ كورسةتؤ.

ةسئمدةر

89 جئل بذرئن (1923) ءانشئ، قازاقستاننئث حالئق ءارتيسئ جئلئسبايةأ بةكةن باكةن ذلئ دذنيةگة كةلدئ.

شئعئس قازاقستان وبلئسئندا تؤعان. الماتئ كونسةرأاتورياسئن بئتئرگةن. 1946-1951 - جئلدارئ - قازاق راديوسئ مةن قازاق فيلارمونياسئندا ءانشئ. 1951 - جئلدان الماتئ كونسةرأاتورياسئندا وقئتؤشئ بولعان. جئلئسبايةأ - قازاق حالئق اندةرئن، ورئس كلاسسيكتةرئ مةن شةت ةل كومپوزيتورلارئنئث ءان-رومانستارئن شةبةر ورئنداؤشئلاردئث ءبئرئ. رةپةرتؤارئندا م.تولةبايةأتئث «توس مةنئ، توس»، «كةستةلئ ورامال»، «قازاقستان وتتارئ»، ة.راحماديةأتئث «الماتئ كةشئ»، «تاث سامالئ»، ت.ب. بةلگئلئ اندةر بار.

«لةنين»، 1-2- دارةجةلئ «ذلئ وتان سوعئسئ» جانة «ةثبةك داثقئ»، «قذرمةت بةلگئسئ» وردةندةرئمةن ماراپاتتالعان.

47 جئل بذرئن (1965) قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ةكونوميكالئق ينتةگراسيا ءمينيسترئ ايتجانوأا جانار سةيداحمةت قئزئ دذنيةگة كةلدئ.

وثتذستئك قازاقستان وبلئسئندا تؤعان. س.م.كيروأ اتئنداعئ قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئن (قازئرگئ ءال-فارابي اتئنداعئ قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئ)، بئرئككةن أةنا ينستيتؤتئن، گارأارد ؤنيأةرسيتةتئنئث دج.كةننةدي اتئنداعئ مةملةكةتتئك باسقارؤ مةكتةبئن (ا ق ش) بئتئرگةن.

قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئ جانة ماسكةؤ مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئندة تاعئلئمدامادان وتكةن. ب ذ ذ-نئث قازاقستان رةسپؤبليكاسئنداعئ وكئلدئگئندة باعدارلامالار ذيلةستئرؤشئسئ، موثعولياداعئ ب ذ ذ-نئث ذيلةستئرؤشئسئ جانة ب ذ ذ-نئث دامؤ باعدارلاماسئ وكئلئنئث كومةكشئسئ، ب ذ ذ-نئث دامؤ باعدارلاماسئنئث ةؤروپا جانة ت م د وثئرلئك بيؤروسئنئث ورتالئق ازيا ةلدةرئ ءبولئمئنئث باعدارلامالار جةتةكشئسئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ يندؤستريا جانة ساؤدا أيسة-ءمينيسترئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث بذكئل الةمدئك ساؤدا ذيئمئنا كئرؤئ جونئندةگئ كةلئسسوزدةردةگئ قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ارناؤلئ وكئلئ قئزمةتتةرئن اتقارعان. قازئرگئ قئزمةتئندة - 2010 - جئلدئث ناؤرئزئنان.

«ةرةن ةثبةگئ ءذشئن» مةدالئمةن ماراپاتتالعان.

91 جئل بذرئن (1921-1986) كةثةس وداعئنئث باتئرئ قذسانوأ زيامات ؤسمان ذلئ دذنيةگة كةلدئ.

شئمكةنت وبلئسئنئث سايرام اؤدانئندا تؤعان. تاشكةنت پةداگوگيكالئق ينستيتؤتئن بئتئرگةن. 1940 - جئلئ ارميا قاتارئنا الئنئپ، 1942 - جئلئ ذلئ وتان سوعئسئ مايدانئنا ارالاسقان. 1943 - جئلئ بةلگورود وبلئسئندا بولعان ذرئستاردا گأارديا سةرجانتئ قذسانوأ ةرةن ةرلئك كورسةتئپ، جاؤدئث جيئرماعا جؤئق سولداتئ مةن وفيسةرئن جويعان. وسئ ذرئستاردا اؤئر جارالانئپ، تذتقئنعا تذسكةن. 1944 - جئلئ مامئر ايئندا تذتقئننان قاشئپ شئعئپ، يؤگوسلاأيا جانة بولگاريا جةرلةرئندة پارتيزان وتريادتارئنئث قذرامئندا ذرئستار جذرگئزگةن. 1948 - جئلئ ارميا قاتارئنان بوساپ، سايرام اؤئلئنداعئ مةكتةپتة ذستازدئق ةتكةن.

لةنين، 1- دارةجةلئ وتان سوعئسئ وردةندةرئمةن ماراپاتتالعان.

«قذرمةت بةلگئسئ» وردةنئمةن ماراپاتتالعان.